چه کسی سفره فقرا را کوچکتر کرد؟

Shargh - - يادداشت - حسن مقيمی . اقتصاددان

الف( ســفره ايرانی عمدتا متشكل از ۱0 قلم اصلی گوشــت قرمز، گوشــت مــرغ، حبوبات، برنــج، روغن، قندوشــكر، چــای، لبنيــات، تخممرغ و نان اســت كه ميانگين مصرف هريک برای هر نفر ايرانی در ســال به شرح ســتون سوم جدول زير اســت؛ يعنی مثلا بهطور متوسط هر نفر ايرانی سالانه ۱۱ كيلوگرم گوشت قرمز و 2۶ كيلوگرم مرغ و ۱۱7 كيلوگرم نان و... مصرف میكند.

ب( طبق سرشــماری ســال ۱39۵، تعداد اعضای خانوار ايرانی بهطور متوســط 3.3 نفر اســت. بنابراين سرانه مصرف ماهانه هر خانوار ايرانی به شرح ستون 4 جدول زير است؛ يعنی بهطور متوسط هر خانوار ايرانی ماهانه ســه كيلوگرم گوشــت قرمز و هفــت كيلوگرم گوشــت مرغ و 32 كيلوگرم نان )يا معادل روزانه 2.۵ عدد نان سنگک( و... مصرف میكند.

ج( براســاس قيمتهای بازار كه بهطور هفتگی از سوی اداره آمار اقتصادی بانک مركزی منتشر میشود، هزينه ماهانه ۱0 قلم عمده ســفره ايرانــی را میتوان برای زمانهای مختلف محاســبه كــرد. مثلا ميانگين قيمت گوشت قرمز )گوساله و گوسفندی( در مردادماه ۱384 )پايان دوره اصلاحــات( حدود چهارهزارو 800 تومــان و در مرداد ۱392 )پايان دوره مهرورزی( با ۶.3 برابر افزايــش به حدود 30هزارو 280 تومان رســيد و در ارديبهشــت ۱39۶ به حدود 39هــزارو 900 تومان افزايش يافته است. بنابراين هزينه سه كيلوگرم گوشت قرمز در سفره هر خانوار متوسط ايرانی از ۱4هزارو ۶00 تومان در مرداد ۱384 به 9۱هزارو ۶00 تومان در مرداد ۱392 و نهايتا به ۱20هزارو ۶00 تومان در ارديبهشــت ۱39۶ رسيده اســت. همين محاسبات برای ساير اقلام در جدول زير آمده است.

د( جمع مخارج هر خانوار برای اقلام ۱0 گانه سفره ايرانی در مردادماه سال ۱384 )پايان دولت اصلاحات( حــدود 73هزارو ۶80 تومان بود كه در مردادماه ۱392 )پايــان دولــت مهرورزی( بــا ۵.3 برابرشــدن به رقم 393هزارو 8۵0 تومان رسيد و هماكنون در ارديبهشت سال ۱39۶ )ماههای پايانی دور اول دولت تدبير و اميد( با رشد ســالانه هفت درصد به ۵0۶ هزار تومان رسيده اســت. مقايســه مخارج بالا بهتنهايی گويای كوچک يا بزرگشدن ســفره ايرانی نيست، اما بهوضوح تب تورم ســهمگين ايجادشــده در دوره مهرورزی دولت نهم و دهم را نشــان میدهد كه مردم هرروز شــاهد كاهش ارزش پول خود بودند.

هـ ( برای اندازهگيری ســفره هر خانوار بايد بررسی كرد كــه درآمــد خانوارهــا، بهخصــوص خانوارهای كمدرآمد و مســتضعف چقدر افزايش داشــته و با آن قــادر بودهاند چه مقدار از اقلام ســفره خــود را تأمين كنند. حداقل دســتمزد طبق قانون كار برای ســه سال ۱384 و ۱392 و ۱39۶ بهترتيــب ۱29،۶۵2 تومــان و ۵۵7،۱2۵ تومان و ۱،079،930 تومان بوده است.

و( ارقام جدول نشــان میدهند كه در ســال ۱384 و پايان دولــت اصلاحات، حــدود ۵7 درصد از درآمد خانوارهــای كمدرآمد صرف تأمين نيازهای معيشــتی ضروری شــده و به عبــارت بهتر هر خانــوار كمدرآمد میتوانســت با حداقل حقوق قانــون كار حدود ۱.7۶ برابر نياز سفره معيشت خود را تأمين كند.

در پايــان مهــرورزی دولت دهم در مــرداد ۱392، هــر خانوار كمدرآمــد بايد 7۱درصــد از درآمد خود را به معيشــت ضــروری اختصاص مــیداد و بهعبارتی با حقوق و دســتمزد خود میتوانســت ۱.4۱ برابر نياز معيشت ضروری خود را تأمين كند.

در پايان دور اول دولت تدبير و اميد در ارديبهشــت ۱39۶، خانوارهــای كمدرآمد میتواننــد با اختصاص 47درصد درآمد حداقل قانون كار، نيازهای معيشــتی ضروری خود را تأمين كنند و بهعبارت ديگر میتوانند با درآمد خود، 2.۱3 برابر نياز معيشتی خود را تأمين كنند.

ز( با شــرح و محاســبات بالا میتــوان گفت اندازه ســفره خانوارهــای كمدرآمد ايرانــی از ۱.7۶ برابر نياز معيشــتی در پايان دوره اصلاحات با 20درصد كاهش در دوره دولــت نهم و دهم به ۱.4۱ در مردادماه ۱392 تقليل يافته و سپس با افزايش قابلملاحظه ۵0درصد در عــرض كمتر از چهار ســال به 2.۱3 برابر در ســال ۱39۶ افزايش يافته است.

واضح است كه ســفره خانوارهای ايرانی در دولت مهــرورزی كوچــک و كوچکتر شــده اســت. اين در حالی اســت كه درآمدهای نفتی افســانهای آن دولت میتوانست فقر را برای هميشــه در سرزمين منتظران عدالت ريشهكن كند. از سوی ديگر میتوان گفت كه با تدبير ملت بــرای رویكارآوردن دولت اعتدال و تلاش برای كاهش تورم و نيز افزايش دســتمزد كمدرآمدها، ســفره معيشت مستضعفان گســتردهتر شده و از ۱.4۱ در دولت دهم بــا ۵0درصد افزايش به 2.۱3 در دولت اعتدال رسيده است.

كســانی كه هنوز بــر طبل پوســيده پرداخت نقدی يارانههــا میكوبنــد و دم از حمايــت از فقــرا میزنند بايد توجه داشته باشــند كه دستيابی به هدف مقدس خدمت به محرومان با طناب پاره كســانی كه هشــت سال سفره فقرا را كوچکتر كردهاند امكانپذير نيست و اين جفا به مردم ستمكشيده است كه دوباره آنان را به ورطه فقر بيشتر برگردانند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.