شهروندی و انتخابات

Shargh - - يادداشت - الهام امينزاده . دستيار رئيسجمهور در امور حقوق شهروندی

از دوران پيروزی انقلاب اســلامی تاكنون هيچگاه مبحث حقوق شــهروندی به اندازه ســالهای اخير مورد توجه افكار عمومــی و نهادهای اجرائی نبوده اســت كه اين موضوع ناشــی از توجه دولت يازدهم بــه حقوق جامــع شــهروندی بوده كه بــه تحقق و نهادينهشــدن آن باور داشته است، زيرا نيک میدانيم تــداوم حكمرانی مســتلزم توجه به باورهــا، عقايد، حقوق، تكاليف و نيازهای شــهروندان است و اعتقاد بر آن است كه فقدان گســترده چنين حقوق پايداری در بلندمــدت نظام اجتماعی جامعــه را به مخاطره میاندازد. برايناساس اگر به دامنه حقوق شهروندی بنگريــم، مشــاهده میكنيم كــه از جزئیترين بخش نظير ايجاد امنيت پايدار محلهمحور و خدمات شهری مناسب تا محيط زيست پايدار و دسترسی به دادرسی عادلانه و حقوق سياسی و رفاه اجتماعی و اقتصادی و... را دربــر میگيرد؛ اين يعنی حقوق شــهروندی با امنيت اجتماعی، جســمی و روانی شهروندان ارتباط دارد كه ضرورت بسترســازی برای تحقق اين موضوع را میرســاند و تغافــل در اين زمينه از هر بخشــی از حكومت، میتوانــد بنيان جامعــه را تحتتأثير قرار دهــد. بنابراين بــا توجه به دامنه حقوق شــهروندی میتــوان بــه اين حقيقت رســيد كه تحقــق و عمل بــه اين امر صرفــا در حوزه قوه مجريه قــرار ندارد و تمــام ارگانهای جامعه از قبيل قــوه مقننه، قضائيه، شــهرداریها و... در اين امر دخيل هســتند. از سوی ديگر حقوق شــهروندی امتيازها و آزادیهايی است كــه به موجب قانون اساســی از آن حمايت شــده و رعايت آن ضمانت شــده است، به اين دليل نمیتوان آن را امری بديع دانست، بلكه صرفا در اين دولت در قالب منشــور از جهت عمل و اجــرا به آن چارچوب منسجمی داده شــده و اين موضوع ناشی از اين باور بوده اســت كه شهروندی اصلی ناظر بر روابط دولت و مسئولان است و نگاه منشور اصلاح بنيادين جامعه در مقابلــه با فســاد، كجرویهــا و غفلــت از مردم اســت؛ يعنی اينكه سازوكارها تغيير يابد و از اقدامات شــكلی و شــعاری پرهيز شــود و جايگاه شهروندان بهعنــوان موتــور پويــای حركــت و تعالــی جامعه بيشازپيــش تقويت شــود. ازاينرو بايد شــهروندی را امــری فراانتخاباتی دانســت و نبايد با تقليل آن به اهداف سياســی و تــلاش در جهــت تضعيف رقيب آن را از معنــا و هويت تهی كــرد، زيرا باور و تلاش در اين مدت اينگونه بوده اســت كــه در عرصه عمل و بدون قرارگرفتن در فضای شعاری، كرامت شهروندان پاس داشــته شــود و اين موضوع ناشــی از اعتقاد و باور عملی در جهت تكريم شــهروندان و بسط مجدد ارزشهای مغفولمانده بهويژه در فصل ســوم قانون اساسی است. بنابراين بايد توجه داشت كه حكومت نماد اراده جمعی اســت و تضعيف آن به هر شكلی تضعيف مجموعه نظام اعم از شــهروندان و حاكمان اســت. بدين روی توجه به حقوق شهروندی بهعنوان گفتمان ملی و پرهيز از رفتار انتخاباتی و شــعاری كه خود بازتابنده باورنداشــتن به اين مسير است، عاملی مؤثر در تداوم و نهادينهشــدن آن در جامعه اســت. با توجــه بــه ماهيــت و ذات حمايتگرايانه حقوق شــهروندی، چنانچه آن را در ســطح انتخابات تقليل دهيم، از معنا و هويت تهی میشود و فلسفه وجودی و عملــی آن در جامعــه ذايل میشــود. بدين جهت ضروری اســت همه برنامهها بر مبنای قانون اساسی و در مســير تحقق كامل پوشــش حمايتی شهروندان حركــت كند، همانگونــه كه ســاختارهای تاريخی و نمونههای همكنشــی موفق در اين مسير نشان داده است به موازات تلاش در جهت تحقق رفاه اجتماعی و اقتصادی، مشــاركت بيشتر سياســی و... در جهت تحقق بيشازپيش حق دادرسی عادلانه و شهروندی مدنی، ايجــاد محيــط اجتماعی و خدمات شــهری مناســب، فضای روانی توأم با اعتماد و جامعه عاری از فقر، فساد و... كه گاهی ناشی از بسترهای نامناسب محيط اجتماعی است، حركت كنيم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.