چرا اقتصاددانان نگراناند؟

Shargh - - اقتصاد - ارغوان فرزینمعتمد*

ســالها پیش زمانی که برای اولینبار باید بین دو رشــته دانشــگاهی اقتصاد و معماری یکی را انتخاب میکردم، پدرم با یک جمله من را هدایت کــرد. خوب بــه یاد دارم کــه در آن زمــان پدر با اشــارهای به فرش ساروقی که در سالن منزل پهن بود، به من گفت زمانی که اقتصاد بخوانی، ارزش کار فردی که این فرش را بافته اســت در تاروپود آن میبینــی، متفاوت از آن نگهــداری میکنی و بــرای بافنده آن ارزش ویژهای قائل میشــوی... . اگرچه آن زمان این جمله آنقدر تأثیرگذار بود که انتخاب من رشــته اقتصاد شد، گویی در تمام این سالها که روح من با این رشته عجین شده است، هر روز مفهومی جدیدتر از این جمله برایم آشکار میشــود. به یاد زندهیــاد دکتر حســین عظیمی پدر توســعه ایــران میافتم کــه در مقدمه کتاب مدارهای توسعهنیافتگی چه شیوا سخن میگفت از پیچیدگیهــای رشــته اقتصــاد و اینکه هرچه بیشــتر جلو میروی، به تفســیرهای دقیقتری از آنچه از ابتدا خواندهای دست مییابی.

این روزها کــه در هیاهوی انتخابات دوازدهم، تعداد 170 اقتصاددان برجسته کشور درخصوص وعدههــای اقتصــادی برخــی کاندیداهــا اظهار نگرانی کردهاند، باز هم به این جمله پدر بازگشتم و اینکه اقتصــاددان ارزش کار بافنــده اقتصاد را در تاروپــود فــرش اقتصاد میبیند، کــه از فرش بافتهشــده مراقبت میکند، که برای بافنده ارزش قائل میشــود، که با نگرانی از آسیبدیدن فرش اقتصاد به کســانی که درک درســتی از این ارزش ندارند اجازه نمیدهد با گامبرداشــتن روی فرشی ظریف به تاروپود آن آســیب بزنند، که نمیگذارد بــا ضربهزدن به فرش اقتصــاد، خانه ملت بدون فرش شود، که نگران ازدسترفتن فرشی است که تنها ســرمایه یک ملت است که اگر از آن مراقبت نشود، نســلی بدون فرش میماند و او خود را در برابر این نســل مسئول میداند. نســلی که اگر او نتواند از تنها ســرمایهاش به خوبی مراقبت کند، زندگیاش به تباهی خواهد رفت.

از اینروست که اقتصاددان به دور از فضاهای جناحی و سیاســی، بــا بانگ بلند اظهــار نگرانی میکند، هشــدار میدهــد، نامه مینویســد، پیام میدهــد و آنچــه در توان دارد، بــرای جلوگیری از فاجعــهای کــه با چشــم مســلح بــه دانش اقتصاد میبیند، به کار میگیرد. این رســالت یک اقتصاددان است.

بهعنوان کســی که با این علم آشــنایی دارد، سپاســگزار تمام اقتصاددانانی هستم که در کمال مسئولیتپذیری مردم ایران را آگاه و سعی کردند تا با زبانی ساده به همگان این آگاهی را بدهند که:

- ارائه وعدههای نجومی مانند پرداخت یارانه با مبالغ کلان در ظرف بودجه کشــور نمیگنجد و مثل آن است که پدری با درآمد یکمیلیونتومانی به فرزندش وعــده پرداخت روزی صد هزار تومان را بدهــد که اگر چنین وعــدهای بدهد یا مجبور به خلف وعده میشــود یا ناگزیر از قرضگرفتن برای عمل به وعده. اگر خلف وعده کند که اعتماد فرزند از بین مــیرود و پیامدهای آن ناگوار اســت و اگر استقراض کند، ناگزیر از کار بیشتر برای بازگرداندن پول اســت که ایــن یعنی فشــار بیشــتر روی پدر و.... که اگــر فرزند او به دریافت ایــن مبلغ عادت کند، چهبســا بــا خریدهای نجومــی از مغازههای محله، زمینــه را برای گرانفروشــی فراهم کند و این در ســطح کلان یعنــی ایجــاد بیاعتمادی و ایجــاد تورمهای نجومی که پیش از این در کشــور تجربه شد. ارائه وعده پرداختهای غیرمشروط به بیکاران، نهتنها مشــکلی از بیکاری حل نخواهد کرد که جامعه را به سمت تنبلی و افزایش تقاضا برای بیکاری ســوق خواهد داد. در هیچ کشوری حل مســئله بیکاری با پرداخت غیرمشروط اتفاق نیفتاده است و همواره برنامههای آموزش مهارتی در کنار ایجاد فرصتهای شغلی بوده که توانسته منجر به ایجاد اشتغالهای پایدار، درآمدهای پایدار و بهبود زندگی مردم شود. آنچه در دولت فعلی و در این چهار سال با روندی منطقی طی شد و پس از آزمون برنامههای درنظرگرفتهشــده در برخی از اســتانها در مرحله اجرا در سطح کلان قرار گرفته اســت. طرحهایی ماننــد کارورزی، مهارتآموزی در محیــط کار واقعــی، ایجاد مشــوقهای بیمه کارفرمایی، طرح توســعه کسبوکارهای مبتنی بر رسته فعالیتهای پراشــتغال منطقهای و بسیاری از طرحهــا و برنامههــای دیگــر کــه در دولت در دســت اجراست. ارائه نشــانههای غلط از فضای بازار کار کشــور و عدم شــفافیت در ارائه آمارهای واقعــی در این حوزه که میتوانــد منجر به ایجاد نگرانیهای بیهوده در بین مردم شــود که در شأن رفتــار کاندیداها نیســت. اقتصاددانان بهدرســتی نگران ایجــاد فضــای بیاعتمــادی در بین مردم هســتند و اینکه خود را مسئول میدانند به اطلاع مردم برســانند که نرخ بیکاری تنها شاخص بازار کار نیســت و یکی از شاخصهای مهم در بازار کار، نرخ مشارکت اقتصادی است که در این چهار سال افزایش داشته است و این به معنای ایجاد امید در جامعه و تمایل سهم بیشــتری از افراد برای ورود به بازار کار اســت و افزایش نرخ بیکاری به دلیل افزایش نرخ مشارکت بوده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.