هراس دولت قِبل از انتشار سند جامع حملونقل

Shargh - - اقتصاد -

ارزش ايــن پروژههــا مشخص است؟

ادامه از صفحه15

مجموعه پروژههای حملونقلی ما به قیمت سال ‪۱63 ،93‬ هــزار میلیــارد تومان بود. از ایــن میزان، ‪8 4‬ هزار میلیارد تومان در شــبکه ریلی بود؛ مابقی حدود 83 هــزار میلیارد تومــان هم میماند که در شــبکه حملونقل جادهای بوده اســت. از این میزان، به طور قطع میتوانــم بگویم حدود 50 هــزار میلیارد تومان پروژههایی هســتند که باید آنها را حتما در شریانهای حملونقــل جزء اولویتهایمان اجرا کنیم. در شــبکه حملونقل ریلی این رقم کمتر است؛ یعنی از 84 هزار میلیارد تومان در اولویتهای شبکه حملونقل ریلی، حدود ۲5 میلیارد تومان است که باید جزء اولویتها به سرانجام برسانیم. در داخل این مجموعه، اتصال مراکز استانها در شبکه حملونقل ریلی به شبکه سراسری، اتصال ریل بــه بنادر و مرزهای کشــور از اولویتهای ماست. شاید دیده باشید در جابهجایی بار از طریق ریل یا انتقال بار بنادر به سمت ریل بهجای جاده، پیشرفت خوبــی داشــته و تقریبا توانســتیم حــدود ۱0 درصد جابهجایی بار را از دریا به ســمت ریل داشــته باشیم. مجموعــه ۱0درصدی که میگویــم، مجموع بارگیری و باراندازی اســت که به ســمت ریل رفته؛ یعنی برای اولینبــار 40 میلیون تن بار از طریــق حملونقل ریلی جابهجا کردهایم. در ســال 94 و 95 توانستهایم حدود شــش میلیون تن به ظرفیــت حملونقل ریلی اضافه کــرده و 40 میلیون تن جابهجــا کنیم. درصورتیکه در ســال 9۲، 93 و قبل از آن حدود پنج، شش میلیون تن را از دســت داده بودیم؛ یعنــی کاهش کل جابهجایی بار را داشتیم. درواقع آنچه حاصل شده، فاصله شش میلیون تن نیســت، بلکه ۱۱ میلیون تن ارتقای ظرفیت در سیســتم حملونقل داشــتیم که توانســتیم بار را جابهجا کنیم که کار ســختی اســت. همزمان ناوگان ریلــی را هم نو کردیــم؛ یعنی ناوگان مســن را خارج کردیــم؛ درعینحال ظرفیت جابهجایــی بار را هم بالا بردیم. حق دسترســیها را کاهــش دادیم، درآمدمان را کم کردیم و بــه اقتصاد ملی کمک کردیم و بهجای اینکه محیط زیســت را آلوده کنیــم، ایمنی را کاهش دهیم و حملونقــل جادهای را توســعه دهیم، بار را روی ریل بردهایم. اگر بتوانیم این برنامه را تداوم دهیم، میتوانیــم در انتهای برنامه ششــم، بخش اعظمی از پیشبینیهایی را که در طرح جامع حملونقل صورت گرفته، محقق کنیم.

به شفافیت در آمارها اشــاره كرديد. اين امر به آمارسازیها در دولت قبل برنمیگردد؟

آمار وسیله دســت دولتهاست؛ یعنی میتوانید هر اســتفادهای از آمار داشته باشــید. میتوانید یک عدد را در یک تِرند آماری به نحوی اســتفاده کنید که منافع شــما را تأمین کند. میتوانیــد از عدد بد، آمار خوب بســازید یا از عدد خوب، آمار بد بســازید؛ یعنی بستگی به نگاه طرفین دارد که شما اپوزیسیون باشید یا به دنبال نشاندادن موفقیت؛ اما به نظرم آمارهایی که اکنون در حوزه حملونقل هست، آمارهایی است که نشــان میدهد ما رو به فضای مثبت میرویم. در توسعه شبکه راهها در بزرگراهها، اولویتبندیهایمان را توســعه میدهیم. معتقدم از آمار میتوان مطالبه به منظور کرد. مهم است که احساس مردم از محیط اطرافشان چه باشد و اگر مردم احساس رضایت کنند، نیازی به ارائه آمار نیســت. بستگی به این دارد که در جوامع و کشــورها، مردم چه توقعی از دولتهایشان دارند. با وجــود همه محدودیتها بــه لحاظ منابع مالــی، به سمتوســویی پیش میرویم کــه بتوانیم موفقیت خود را با احساس مردم اندازهگیری کنیم. به دنبال این هستیم که مردم از بالابردن سطح سرویس و خدمات رضایت داشــته باشــند. اشکالی که در این مسئله وجود دارد، این است که میخواهیم خدمات خــوب بگیریم؛ اما هزینه خدمات خوب را ندهیم. این امر نیازمند فرهنگســازی است. من میفهمم وقتی شــما از آزادراهی عبور میکنید و خدماتی میگیرید که هم سرعت خوب و هم امکانات رفاهی مناسب را دارد، دوست دارید پول ندهید؛ ولی سرمایهگذاری که سرمایهاش را گذاشته، توقع دارد سرمایهاش برگشت داشته باشد. اگر بتوانیم زمینهسازی فرهنگی را انجام دهیم، شاید بتوانیم سرویسهای خیلی مطلوبتری را در حملونقــل ارائه دهیم. ضمــن اینکه در قانون دائمی، خوشــبختانه صندوق توســعه حملونقل را بــه تصویب رســاندیم. این صندوق توســعه ممکن اســت تا دو، ســه ســال آینده نتواند برونکرد خیلی قویای داشــته باشد؛ اما مطمئن باشــید بعد از آن، ظرفیتهایی که این صنــدوق میتواند برای افزایش کارایی سیســتم حملونقل داشته باشد، وصفناپذیر اســت و میتوانیم از همه اقدامات بخش خصوصی بــا این صنــدوق حمایت کنیم. از طــرف دیگر، منابع عمومی دولت را به ســمت توســعه زیرساختهایی ببریم که ممکن اســت توجیه مالی نداشــته باشند؛ اما حتما توجیه اجتماعــی دارند. معتقدم وقتی یک روســتایی در روستا بیمار میشــود، حق مسلم خود و خانوادهاش اســت که به سیستم حملونقل سریع دسترسی داشته باشد تا خودش را بهسرعت به اولین بیمارستان و درمانگاه برساند. لازم نیست در هر روستا یک درمانگاه داشته باشــیم؛ اما لازم است دسترسی روســتایی را به درمانگاه و بیمارســتان آســان کنیم. سیستم حملونقل باید فراگیر و پویا باشد.

در انتخابــات بعضی كانديداها بر اين مســئله تمركز كردهاند كه در روســتاها در حوزه حملونقل هیچ كاری صورت نگرفته اســت. میــزان فعالیت اين دولت در حوزه راههای روســتايی در قیاس با دولتهای قبل چه میزان بوده است؟

در سه سال گذشته، حدود شــش هزار کیلومتر راه روســتایی روکش کردیم و حدود پنج هزار کیلومتر راه روستایی احداث کردیم.

اين رقم در گذشته به چه صورت بوده است؟

در گذشــته راههای روستایی را تقریبا سالانه حدود 800 تا هــزارو ۲00 کیلومتر میســاختیم؛ یعنی تقریبا دوبرابر دولتهای قبل در حوزه راه روســتایی خدمات ارائه کردهایم. ضمن اینکه ظرفیت قانونی خوبی داریم کــه بحث تأمین قیر اســت. تأمین قیر رایــگان طبیعتا ظرفیــت کاری ما بالا میبرد؛ یعنی این ظرفیت قانونی را گرفتیم و توانســتیم به پروژههای راه روســتایی قیر تزریق کنیم. بهاینترتیب ضریب برخورداری روستاییان از راه روستایی را از 85 درصد به 90 درصد رساندهایم و ایــن امــکان را داریم کــه تا حــدود 93 درصد هم برسانیم. قبول دارم که ممکن است در بعضی حوزهها به علت ســختی اقلیم و جغرافیا، مشکلاتی باشد؛ اما در مجموع در حوزه راه روستایی اقدامات خیلی خوبی انجام شده است.

وزارت راه تا چه اندازه به جذب منابع نیاز دارد و چه اقداماتی برای جذب سرمايههای خارجی انجام داده است؟

در حوزه سرمایهگذاری، فعالیتهایمان کاملا شفاف است. آمار و اطلاعاتی که تا پایان سال 95 گرفتیم در سه سال گذشــته حدود 43 هزار میلیارد تومان تفاهمنامه سرمایهگذاری با ســرمایهگذاران بستیم. مراحل به این صورت اســت که تفاهمنامه را امضا میکنیم، مصوبه دولت را میگیریم و بعد قرارداد منعقد میکنیم. حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان تا پایان ســال گذشــته به انعقاد قــرارداد انجامید. امســال هم تا هفته گذشــته، حدود سههزارو 500 میلیارد تومان مجددا به قرارداد انجامید. این اقدام در حوزه ســرمایهگذاری بینظیر است. ضمن اینکــه دامنــه ســرمایهگذاری بخش خصوصــی را از آزادراهها به شبکه ریلی و فرودگاهها تعمیم دادهایم.

قبلا اين امكان نبود؟

خیر قبلا از قانون مشارکت برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه ریلی و هوایی استفاده نکردیم. الان در فرودگاه شــیراز و مشهد و کرمان استفاده میکنیم و در فــرودگاه مهرآباد و اهواز اســتفاده خواهیم کرد. در فرودگاه تبریز هم در حال برنامهریزی هســتیم. در واقع مدلی را در فرودگاهها پیاده میکنیم که سرمایهگذارها ترمینالها و عوامل پروازی را تقویت و ســرمایهگذاری کننــد و از محل فروش بلیت و خدماتی که در فرودگاه ارائه میدهند، بتوانند سرمایهشــان را مستهلک کنند. در حوزه ریلی دو قرارداد بســتهایم؛ سیرجان به کرمان کــه به معــادن و صنایــع معدنی ســرویس میدهد. در حــوزه بنادر، بــه ویژه در بندر شهیدبهشــتی و بندر شهیدرجایی، اقدامات خیلی خوبی براي سرمایهگذاری انجام دادهایم. در بندر شهیدبهشتی بیش از هزار و ۲00 میلیارد تومان سرمایهگذاری داشتهایم. در تمام دوران گذشــته در همه دولتهای قبل در بندر شهیدبهشتی واقعا آرزو داشــتند لایروبی و توســعه بنــدر را به ‪8. 5‬ میلیون تن برســانند. آقای رئیسجمهور وعده دادهاند که بعد از انتخابات بندر شهیدبهشتی را افتتاح خواهند کرد. اتصال شبکه ریلی از چابهار به زاهدان جزء آرزوها بود که در زیرســازی تا ایرانشــهر پیشرفت بسیار خوبی داشتهایم و حدود 53 درصد پیشرفت کردهایم.

در حوزه ناوگان حملونقل هوايی چگونه عمل كردهايم؟

تقریبا تمام سرمایهگذاریاي که در توسعه ناوگان حملونقــل هوایی صــورت گرفت، ســرمایهگذاری خارجی اســت که فقط ۱6.5 میلیارد دلار آن مربوط به ایرباس اســت. همین رقم در بویینگ هم هســت. «ايتيآر»هایی که میخریــم. اینها همه بدون حتی تضمین دولت انجام شــده اســت. مثل روش BOT اســت که خودشــان با یک قرارداد ســرمایهگذاری و از محل درآمدها سرمایهشــان را مستهلک میکنند. شورای اقتصاد این قراردادها را مصوب کرد اما دولت تضمینی ندارد. این ناوگان اســت که درآمدهایشان را مستهلک میکند.

در بخشهای ديگر چطور؟

در حــوزه ناوگان جــادهای ســرمایهگذاری خیلی خوبــی داشــتیم. از بنــد ب مــاده ۱۲ قانــون تولید رقابتپذیر کامیونهای حملونقل جادهای را نوسازی میکنیم. اکنــون حدود 430 کامیون داریم و 65 هزار تا را نوســازی میکنیم. با ماموت و چند شرکت دیگر قرارداد بســتهایم. درحالحاضر وام با ســود کمبهره میدهیم که کامیونها را نوسازی کنند. در حملونقل ریلی، ســال گذشــته ناوگان بالغ بر ۱30 واگن اضافه شــد. برنامههــای خوبی در ایــن حوزه بــا توجه به ســرمایهگذاری بخــش خصوصی انجــام میدهیم. نمودارهــای ســرمایهگذاری دولت، منابــع عمومی، منابــع داخلــی شــرکتها و ســرمایهگذاری بخش خصوصی را اگر ببینید، متوجه خواهید شــد چه رشد عجیبی از سال 9۲ تا 95 نسبت به 9۲ تا 84 داشتیم.

شما به واگن هم اشــاره كرديد. ايران در تولید واگن چقدر ظرفیت دارد؟

همه این واگنها که اشاره کردم، قراردادهای تولید داخل است. دو مقوله متقابل هم داریم؛ یعنی تضاد است. زمانی اســت که میخواهیم سطح سرویسی را که بــه مردم در مســافرتها میدهیــم، افزایش دهیم و خودمان امکان تولید واگن را در سطح اینکه ســن ناوگان را پایین بیاوریم، نداریم. در این زمان اگر بگوییم واگن وارد هم نکنیم، معنادار نیســت. از یک طرف باید انتظارات مردم را پاسخگو باشیم و از طرف دیگر میگوییــم ظرفیت تولید واگن را نداریم. وزارت راه در بیانیهای اعلاام کرد آمادگی داریم تمام ناوگان تولید داخل را خریداری کنیــم. حاضریم پیشخرید هم کنیم. اشکال این است که برای تولید داخلی باید در منابع مالی ظرفیتسازی کنیم. یعنی باید لیزینگ ریلی داشــته باشیم که بتواند به تولیدکنندگان داخل وام کلان بدهد که بتوانند قطعات بیاورند و شروع به ساخت کنند. خطوط تولید با پشــتوانه و تکنولوژی، تولیــد داخل را ارتقــا دهند. باید بهطــور مداوم این تولیــد اتفاق بیفتــد و واگن را به صــورت لیزینگ به بهرهبردار که بخش خصوصی اســت، بدهند. تا این اتفــاق نیفتد، همــواره دور باطلی را طــی میکنیم. چون بهرهبردار که شــرکتهایی مثــل رجا و بخش خصوصی هستند، غالبا بابت جابهجایی مسافر زیان میدهند. اگر قرار باشــد سطح ســرویس را هم بالا نبرند و نتوانند ناوگانشان را نوسازی کنند، ورشکست میشــوند. اگر بخواهند واگن را بخرند، نقد پرداخت کنند یا از تســهیلات گرانقیمت بانکی اســتفاده و با بلیتفروشــی به مســافر جبران کنند، شدنی نیست. چارهای نداریم جز اینکه سیستمهای تأمین مالیمان را در حــوزه خریــد نــاوگان، مانند مدلهــای دنیا با سیستم لیزینگ ارتقا و توســعه دهیم. طبیعتا با این کار میتوانیــم تولید داخلی را ارتقا دهیم. سیســتم بانکی و صندوق توســعه ملی بایــد به کمک بیایند. آقای رئیسجمهور دستور بسیار خوبی برای تشکیل لیزینگ ملــی تأمین ریل دادهاند. مذاکرات خوبی هم صورت گرفته و امیدوارم بتوانیم موانع قانونی بر سر این کار را مرتفع کنیم. در آن صورت همه این شرایط فراهم میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.