چرا باید رأی بدهیم؟

Shargh - - اقتصاد - فرشاد مؤمني اقتصاددان

شــرکت در انتخابــات یکــي از اجــزاي مجموعــه مؤلفههایي اســت که مشــارکت معنيدار در ســاحت سیاســت را بهنمایــش ميگذارد. این نمایــش در ذات خود از منظر تحلیلهاي ســطح توســعه، با هزینههاي هماهنگي رابطه برقرار ميکند. گفته ميشود مهمترین فلسفه وجود همه کوششهاي معطوف به برنامهریزي توســعه، کاستن از هزینههاي هماهنگي است. این یکي از مهمترین پاشنهآشــیلهاي کشورهاي در حال توسعه اســت. این کشــورها نه بهدلیل کمبود منابع، یا کمبود ســرمایه انســاني، بلکه بهدلیل هزینههاي سرســامآور هماهنگي آنها در کوششهاي معطوف به توسعه است که ناکام ميمانند. در کشور ما مسئله انبوه ناهماهنگيها در سطوح اجرائي و در مناسبات بین دستگاهها و بین قوا و البتــه بین مجموعه آنها با گروههاي اجتماعي و مردم هزینههاي بسیار ســنگیني را بر کشور تحمیل ميکند و متأسفانه به اندازه اهمیتي که هزینههاي هماهنگي در سرنوشت کشور ما دارد، مطالعههاي بایسته و تمهیدات نهادي متناســب براي حداقلسازي این هزینهها درنظر گرفته نشــده اســت. اگر مشــارکت سیاســي بخواهد کاهنــده هزینههاي هماهنگي باشــد، به یك مجموعه بسترســازيهاي نهادي پیش و پس از رأيدادن نیازمند است که یکي از دلایل تردید مردم در مشارکت این است که بهواســطه فقدان بسترهاي نهادي پسیني و پیشیني، احســاس مؤثربودن میان شــهروندان ایجاد نميشود. یکــي از مهمترین بســترهاي نهادي پیشــیني براي این قضیه، مسئله مشارکت سازمانیافته و با اتکا به اعتماد، به صلاحیتها و شایســتگيهاي احزاب سیاسي است. ما متأســفانه در اینزمینه با کاستيها و محدودیتهاي بســیار جديای روبهرو هستیم. یکي از بسترهاي نهادي بســیار مهم و پسیني براي مشارکت هم وجود نهادهاي تخصصي مدني کارآمد است که ما متأسفانه در اینباره هم کمبودهــا و محدودیتهاي بســیار جــدي داریم؛ بنابراین در اینجا دو سخن ميتوان گفت؛ سخن نخست خطاب به ســاختار سیاسي اســت که باید بدانند اگر در توســعهخواهي خــود صادقند، باید بســترهاي نهادي پیشیني و پسیني مشارکت سیاسي را هم تشویق کنند تا این تردیدهایي که گاه و بيگاه براي بخشهایي از مردم پدید ميآید به حداقل برسد.

نکته، ســخني با مردم اســت؛ با وجود تنگناهاي نهادیی پشــتیبانيکننده از مشــارکت سیاســي مردم، تجربه تاریخي نشــان داده در همین حد هم که مردم مشــارکت فعــال و آگاهانــه ميکنند، هــم ميتواند منشأ دســتاوردهاي قابل اعتنا باشد و هم ميتواند از هزینههاي غیرقابلجبران، پیشگیري کند. نمونه اعلاي این مســئله را ميتوان در مطالعه مهرماه سال 1٣٩۲ که مرکز پژوهشهاي مجلس انجام داده بود، ببینیم. در آن مطالعه مرکز پژوهشها نشــان داده بود که در دوره هشتســاله 1٣٨4 تا 1٣٩۲ کشور براي دستیابي به هر یك واحد رشــد اقتصادي در مقایســه با هشت ســاله مشــابه پیش از آن دوره، پنج برابــر دلار نفتي بیشــتری هزینه کرده اســت. این به معناي آن است که مردم به شــکل مناسبي در همین سطح، مشارکت نکردهاند، بيســابقهترین ســطوح ناکارآمدي، فساد و وابستگي اقتصادي بر کشور تحمیل شده و برآوردهاي ما نشــان میدهد زمان لازم است تا کشــور بتواند از آن خســارتها کمر راســت کند. اکنون هم به اعتبار شرایط بسیار پیچیده منطقهاي و جهاني در کنار انبوه گرفتاريها و بحرانهاي کوچك و بزرگي که کشــور ما را دربر گرفته اســت، هر نوع سهلانگاري در انتخابات ميتواند هزینههایي حتي گســتردهتر نســبت به دوره دولت احمدينژاد داشته باشد.

پس ما در کوتاهمدت نیازمند این هســتیم به مسیري رأي دهیم که کشورمان را با تکیه بر علم و قانون و برنامه و مشــارکتجویي معنيدار عامه مردم به سوي توسعه هدایت کند. تجربه هشتساله مورد اشاره نشان داد که یکدســتي در قوا قادر به جلب مشــارکت بخش بزرگي از نیروهــاي مؤثر اقتصادي- اجتماعي نیســت. بنابراین ناکارآمدي، گســترش فساد و تحمیل وابستگي ميتواند با وجود ادعاها و شعارهایي که حامیان و نمایندگان آن رویکرد دارند، کشور را با مسائل بسیار پیچیدهتري روبهرو کند. ما باید در حد مقدورات از جهتگیريهاي معطوف به علم، قانون، برنامه و مشــارکت حمایــت کنیم و در عین حال بدانیم رأيدادن نقطه پایاني انجام مسئولیت شهروندان نیست. حمایت معنيدار از فردي که انتخاب ميشود، در برابر زیادهخواهيهاي غیرمولدها و آزمندي بيپایان آنها یك مسئولیت همگاني است که در غیاب آن تحقیق توسعه غیرممکن بهنظر ميرسد. همانطور که مطالعه وعدهها به شــکل سازمانیافته و مدني و اصرار و پیگیــري براي تحقــق آنها هم رکن دیگــري از تداوم سازوکارهاي اعمال مشــارکت در شرایط کنوني با همه محدودیتهایش است.

امیدوارم مردم ایران که با تکیه بر درایت از اندیشــه مطلقانگارانه همه یا هیچ عبــور کردهاند و این بلوغ را یك بار در ســال 1٣٩۲ به نمایش گذاشــتهاند، بار دیگر براي تعیین سرنوشت خودشان و پیشگیري از هزینههاي هماهنگي و راهیافتن به مسیر توسعه پاي صندوقهاي رأي بیایند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.