ترامپ به دنبال تغییر جغرافیای سیاسی خاورمیانه است

Shargh - - جهان -

عبدالرحمــن فتحالهــی: هرچند بســیاری از تحلیلها ناظر بر آن بود که سیاست و استراتژی ترامــپ در روابــط بینالملــل روی دو حوزه اساسی و بنیادین آسیای جنوبی شرقی و غرب آســیا و منطقه خاورمیانه است و اینکه ترامپ منطقه آســیای جنوب شرقی را در اولویت قرار داده اســت، اما او با اعلام ســفر نشان داد باز هم خاورمیانه حرف اول واشــنگتن است؛ سفر دونالد ترامپ به فلسطین اشــغالی، واتیکان و عربســتان، از ریاض شروع خواهد شــد و با دیدار از واتیکان، حضور در نشســت سران گروه هفت در سیسیل ایتالیا و همچنین حضور در مقر ســازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در بروکسل در تاریخ 25 می بــه پایان خواهد برد. این گفتوگو به تحلیل ســفر آتی ترامپ به منطقه خاورمیانه و بررسی تأثیرات آن، هم بر منطقه و هم بر خود ترامپ و واشنگتن از دیدگاه جعفر قنادباشی ، کارشناس و پژوهشگر ارشد مسائل خاورمیانه و شمال آفریقا و تحلیلگر روابط بینالملل، اختصاص دارد.

اهمیت این ســفر برای ترامپ و واشنگتن چیست؟ و ثانیا این سفر چه تأثیری میتواند بر ریاض و سایر کشورهای منطقه خاورمیانه داشته باشد؟

در ابتدا باید این نکته را متذکر شد تأثیرات این سفر یک مسئله دوسویه است و درادامه هم باید گفت آقای ترامپ در انتخاب منطقه سفر خارجی خود بهتنهایی عمل نکرده اســت چراکه اولا دولت ریاض کوشــشهای فراوانی برای کشــاندن ترامپ به ریاض داشــت و عــلاوه بر آن لابیهای صهیونیستی برای مداخله ترامپ در مسئله فلسطین تلاشهای خود را به کار بستند؛ زیرا این لابیها تمایل بسیاری دارند مسئله فلسطین همواره در اولویت اول سیاســت خارجی واشنگتن باقی بماند، بنابراین این دو بازیگر منطقهای نقش کلیدی را در سفر ترامپ ایفا کردهاند، درعینحال هم باید گفــت ترامپ هم، کارها و برنامههای بســیار زیادی را برای انجامدادن در این منطقه دارد چراکه از قبل ترامپ این برنامهها را در قالب شــعارهای تبلیغاتی خود مطرح کرده اســت و در قالب این شعارها چند هدف عمده را در این ســفر دنبال میکند؛ اول احیای جایگاه ازدسترفته واشنگتن در منطقه و دومین مسئله، مباحث حوزه اقتصادی و تجاری است. مهمترین مســئله کنونی داخلی ایالات متحده مشکلات مالی است؛ بنابراین ترامپ در راستای شعار بهبود وضعیت اقتصادی به دنبال یک منبع درآمد پرسود اســت. پرســودترین تجارتی که از طریق آن میتواند به وضعیت آشــفته اقتصادی تا حدودی ســامان دهد، فروش ســلاح و نفت است و با همین دید اقتصــادی، ترامپ بهترین بازار فروش ســلاح را منطقــه خاورمیانه بهویژه عربســتان میداند و از آنســو هم یقینا خاورمیانــه مهمترین بازار انرژی جهان اســت و این بهترین و درعینحال مهمترین مســائلی اســت که میتواند باعث شــود ترامپ اولین مقصد ســفر خارجیاش را منطقه خاورمیانه قرار دهد. با توجه به نکاتی که گفته شــد این ســفر سه محور آمریکایی – صهیونیستی- عرب مرتجع دارد، بنابراین به دلیل اینکه شرایط کنونی منطقه خاورمیانه به نفع هیچکدام از این ســه بازیگر نیســت، این سه در این سفر بهدنبال نزدیککردن دیدگاههای خود به همدیگر هستند، بنابراین اهمیت این ســفر در این چارچوب تحلیل میشــود؛ چراکه آقای ترامپ از این ســفر انتظار ســاماندادن نسبی به اوضاع اقتصادی و ترمیم روابــط در منطقه را دارد و عربســتان هم به دلیــل ضعفهای داخلی و خارجی بهواســطه جنگهای یمن، ســوریه و...، به بازســازی و استحکام بیشتر روابطش با واشنگتن و اســرائیل نیز به دلیل قدرتمندترشدن جبهه مقاومت به این سفر نیاز دارد.

ترامــپ بــرای بازســازی و ترمیم روابــط خود در این ســفر چه برنامههایی را در دست اجرا دارد؟

نکتــه مهمی که در این میان نباید فراموش شــود این اســت که آقای ترامــپ نهتنها بــرای منطقه خاورمیانه و غرب آســیا، که حتی کل جهان طرح مشــخص و برنامهریزیشدهای مطابق با منافع ملی آمریکا را دنبال نمیکنــد و به نظرم ترامپ خود را به رویدادها، وقایع و شــرایط ســپرده است که البته ترامپ هم به مرور زمان به تناسب اتفاقات و شرایط کمکم برنامههای مشخصتری را تدوین میکند، اما اکنون در دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی آمریکا و کل کابینه جدید آمریکا کارشناسانی که وابسته به مراکز آکادمیک و دانشــگاهی باشــند وجود ندارد و اکثــرا عنان کار به دست نظامیان کهنسال با دیدگاههای پوپولیستی و افراطی که منطبق بر شــرایط گذشته است سپرده شده و طبیعتا این نظامیان هم نمیتوانند به ترامپ با توجه به شرایط تغییر در خاورمیانه کمک کنند. ادامه در صفحه 10

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.