تأثيرات اسراف بر آينده جهان

Shargh - - علم - محمدرضا دستورانی

محققان مؤسســه مطالعات تأثیرات آبوهوایی پتسدام )پیک، PIK) برای نخستینبار، میزان انتشــار گازهای گلخانهای ناشی از ضایعات مواد غذایی را محاســبه و پیشبینی جامعی دراینباره ارائه کردند. تحقیقات نشان میدهد حدود یکســوم از تولیــد جهانی مواد غذایی تلف میشــود و در صورتی که اقتصادهای نوظهور مانند چین و هند، سبک تغذیهای غرب را در پیش بگیرند، این مقدار بهشدت افزایش خواهد یافت. کاهش ضایعات مواد غذایی، علاوه بــر کمک به تضمین امنیت غذایــی در جهان، همزمان بــه کاهش تغییرات آبوهوایی خطرناک کمک میکند. آمارها حاکی از آن اســت حدود یکدهم میزان انتشــار گازهای گلخانهای از بخش کشاورزی، مربوط به ضایعات مواد غذایی است. گفتنی اســت برآوردهای فائو نشان میدهد هر سال حدود 1.3 میلیــارد تن غــذا در جهان هدر میرود که 35 میلیون تــن از این رقم معادل 2.7 درصد در ایران دور ریخته میشــود. آمارهای منتشرشده از سوی سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی )فائو( نشان میدهد درحالیکه میلیونها انسان در جهان با مشکل گرسنگی دستوپنجه نرم میکنند، هرساله بخش مهمی از تولیــد غذای جهان در زنجیره توزیع، برداشــت و مصــرف به هدر میرود. براســاس جدیدترین برآورد این نهاد بینالمللی، 3.1 میلیارد تن از مواد غذایی و محصولات کشــاورزی تولیدی در جهان طی یک سال از بین میرود که این رقم معادل تولید 28 درصد از کل زمینهای کشــاورزی اســت. بر این اساس 30 درصــد غلات، 20 درصد لبنیات، 35 درصد ماهــی و غذاهای دریایی، 45 درصد میوه و ســبزی، 20 درصد دانههای روغنی و 20 درصد گوشت تولیدی جهان به هدر میرود. براساس این گزارش، ایران نیز از جمله کشورهایی است که هرســاله درصد بالایی از مواد غذایی تولیدی را به هدر میدهد. همچنین گزارشهای غیررســمی نشــان میدهــد 35 درصد محصولات کشــاورزی تولیــدی در ایران به هدر میرود. بر این اســاس از صــد میلیون تن محصول کشــاورزی تولیدی در کشور ‪3 5‬میلیون تن در ســال دور ریخته میشود. این رقم معادل غذای 15میلیون نفر اســت. در این زمینــه میتوان به 30 درصد ضایعــات در نــان، 25 تا 30 )و حتــی در برخی مــوارد 50( درصد ضایعات در میوهها و ســبزیجات، 10 درصد ضایعات در برنــج، 25 درصد ضایعات در خرما و ... اشــاره کرد. ســهم ایران از کل غذایی که هرســال در جهان به هدر میرود 2.7 درصد اعلام شــده است. محققان مؤسسه پیک میگویند بخش کشــاورزی یکی از محرکهای اصلی تغییرات آبوهوایی محسوب میشود و بیش از 20 درصد میزان جهانی انتشــار گازهای گلخانهای در ســال 2010 به این بخش اختصاص داشــت. جلوگیری از نابودشدن محصولات کشاورزی و کاهش ضایعات مواد غذایی، از انتشار بیش از حد گازهای گلخانهای جلوگیری کرده و به مقابله با تغییرات آبوهوایی کمک شایانی میکند. آمارها حاکی از آن اســت حدود یکدهم میزان انتشار گازهای گلخانهای از بخش کشاورزی، مربوط به ضایعات مواد غذایی اســت . «سرن هیک »، نویسنده ارشد این مقاله و سرپرست تیم تحقیقاتی مؤسســه «پیک»، میگوید: «کاهش ضایعات مواد غذایی میتواند در مبارزه با گرســنگی نقش مؤثــری ایفا کند و درعینحال، از اثرات مخرب تغییرات آبوهوایی مانند افزایش ســطح آب دریا و شــرایط بد آبوهوایی پیشگیری کند». محققان مؤسسه «پیک» در این پژوهش، تغییرات جمعیتی، تقاضا برای غذا، در دسترسبودن و میزان انتشار گازهای گلخانهای مرتبط با این بخش را محاســبه کردند. آنهــا دریافتند درحالیکه در پنج دهه گذشــته متوســط تقاضای جهانی برای غذا به ازای هر نفر تقریبا ثابت مانده است، دسترسی به مواد غذایی بهسرعت افزایش یافته است. از همه مهمتر، در دسترسبودن مواد غذایی و مقدار مورد نیاز، با توسعه جوامع انسانی رابطه خطی دارد. به بیان دیگر کشــورهای ثروتمندتر مواد غذایی بیشــتری مصرف میکنند و در نتیجه، میزان انتشــار گازهای گلخانهای مرتبط با ضایعات مواد غذایی ممکن است بهشدت افزایش یابد. با توجه به رشد بدون مهار جمعیت و تغییرات سبک زندگی، انتظار میرود میزان انتشار در چند دهه آینده بهشدت افزایش پیدا کند. میزان انتشــار گازهای گلخانهای مربــوط به ضایعات مواد غذایــی نقش تعیینکنندهای در این بین ایفا میکند و در عوض، تغییر در رفتار فــردی در کاهش بحران تغییرات آبوهوایی مؤثر اســت. با مدیریت صحیح اســتفاده و توزیع مواد غذایی، بهراحتی میتوان از 14 درصد میزان کل انتشار گازهای گلخانهای از بخش کشــاورزی تا ســال 2050 جلوگیری کرد. چگونه میتوان زنجیره تأمین مواد غذایی را هوشــمندتر و کارآمدتر کرد؟ آیا میتوان مصرفکنندگان را متقاعد کرد که ضایعات مواد غذایی را کاهش دهند؟ اینها سؤالاتی هســتند که به انجام تحقیقات بیشــتر نیاز دارند. باید در نظر داشت در ســالهای آینده و با افزایش جمعیت جهان به 10 میلیارد نفر، دو موضوع امنیت غذایی و تغییرات آبوهوایی از اهمیت بیشتری برخوردار میشوند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.