رأيدادن؛ كنشي كمريسك

Shargh - - اقتصاد - علي سرزعيم اقتصاددان

اصلــي در اقتصاد وجود دارد که به آن تناســب ریســك و بازده ميگویند؛ یعني اگر انسانها بازدهي زیادتري بخواهند، باید ریسكهاي زیادتري را بپذیرند. این ســخن به این معناســت که اگر فردي ریســك کمتــري برميدارد، بازدهي کمتــري هم ميخواهد. به این دلیل که بیشتر افراد ریسكگریز هستند، نسبت بــه گزینههایــي که ریســكهاي شــدیدتر و بالاتري دارند، اقبال کمتري نشــان ميدهند. این مفهوم کلي مباني «اصلاحطلبي» است. اصلاحطلبي به معناي مشارکت سیاسي اصلاحطلبانه، ميگوید ما شیوهاي را انتخاب ميکنیم که ریســك کم داشــته باشــد و درعینحال انتظارهــا را هم باید تعدیل کرد. در واقع نباید انتظارها از تغییرات، اساســي، ســریع و عمیق باشند. از این رهگذر ميخواهم بگویم همین شرکت در انتخابات، فعالیتي بسیار کمریسك است که افراد بدون آنکه تهدیدي شوند، مشــکلي داشته باشند یا بخواهند اصلا هزینهاي بدهند، ميتوانند آن را انجام دهند. معمولا افرادي که رأي ميدهند، نتیجهاي که ميگیرند، بسیار بیشــتر از هزینهاي است که کردهاند. ميخواهم بگویم پس از رأيدادن آنچه که در عمل دیده ميشود، پذیرفتني و بیش از آن چیزي است که بهعنوان حد متوســط در نظر گرفته ميشــود. براي همین بیشــتر جامعه این روش را ميپســندد؛ به این معنا که نیاز نیســت هزینه زیادي پرداخت کند. ولي بهراســتي نتیجه که حاصل ميشــود، بسیار بزرگتر اســت. رأيدادن کار ســادهاي اســت که حتي زمان زیادي هــم از فــرد مشــارکتکننده نميگیرد. پس لزوم شرکت در انتخابات را در این ميبینیم که فایده دارد؛ امــا چرا؟ این را هم ميتــوان از منظر هزینه و فایده بررســي کرد. چرا افراد باید رأي بدهند؟ به این دلیل که همین انتخابات گذشــته نشان داد رأيدادن چگونه ميتواند فایده داشــته باشد. کشور در شرایط بحران اقتصادياي بود که ميتوانســت هم کشور و هم مــردم را تا نابودي پیش ببــرد؛ همین رأي مردم و انتخاب متفاوت راهگشــاي معضلات شد و امروز نتیجه آن را ميبینیم. پاســخ به آنهایي که تصمیمي براي رأيدادن ندارند، این اســت که مطالبهشــان را پایین بیاورند. مطالبــات زیاد، کارهایي را ميطلبد که ریسك بسیار دارد. باید دنبال فعالیتهاي تند سیاسي و... باشیم. رأيدادن کاري کمهزینه؛ اما بسیار سودآور اســت. گذشــته هم این را ثابت ميکند که رأيدادن دســتاوردهاي بسیاري براي ما داشته است. رأيهاي کوچك و کماهمیت اثرگذاري بســیاري بر سرنوشت یك کشور دارد. در اقتصاد داستان به این شکل است که ایران یك اقتصاد بیمار دارد و این را همه ميدانند. ما گمان ميکنیم اقتصاد ایران مانند بدني اســت که ميتوانــد به خوبي بدود؛ اما چون بیمار اســت، کند ميدود. هرچه ميگذرد این سرطان وسیعتر ميشود و زمــان اصلاح و جراحــي و امید به درمــان، کمتر ميشــود. اگر ما ۲٠ ســال پیش اصلاحات اقتصادي را انجــام ميدادیم، امروز پیشتــر بودیم. دوره آقاي احمدينژاد به آســاني 1٠سال را از ما گرفت و هرچه زمان را بیشــتر از دســت بدهیم، مردم، آینده و کشور خودمان عقــب خواهند مانــد و هزینههاي اصلاح سنگینتري خواهیم پرداخت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.