آسیبپذیري لوایح ضد برجامی با انتخاب روحاني

Shargh - - اقتصاد - رضا نصری کارشناس مسائل بینالملل

دونالــد ترامــپ پــس از تأیید پایبنــدی ایران بــه «برجــام» در ماه گذشــته، ســرانجام تعلیق تحریمهای هستهای را برای یک دوره دیگر تمدید کــرد. این اقــدام او حاوی چند پیــام و تأثیر مهم سیاسی است:

اول اینکــه این اقــدام از ســوی افراطیترین، ضدایرانيتریــن و ضدبرجامتریــن قشــر صحنه سیاســی آمریکا صورت گرفته اســت. این همان قشــری اســت که بســیاری از تحلیلگران انتظار داشــتند در نخستین ماههای صدارت خود، برجام را لغو یا در عمل بیاثر کند.

حال، تأییــد پایبندی ایران بــه برجام و تعلیق تحریمهــا از ســوی ایــن جریان تا حــدود زیادی به برچیدهشــدن «موانــع روانی» علیــه ایران و اطمینانبخشی به ســرمایهگذاران اروپایی کمک خواهد کرد.

از این پس، کارشناســان «ریسکســنجی» در بنگاههای اقتصادی، بانکها و شــرکتهای بزرگ قطعــا این اقــدام دولت ترامپ را در محاســبات و توصیهنامههــای خود - به عنــوان یک فاکتور مثبــت- لحاظ خواهند کرد. بــه عبارت دیگر، این اقدام- بهویژه پس از تأیید فروش بویینگ به ایران از ســوي همین دولت - به شکستن فضای روانی ســرمایهگذاری و کاســتن «هزینه حیثیتی» کار با ایران کمک خواهد کرد.

دوم اینکه از این پس بــرای دولت ترامپ - و برای بســیاری از تندروهای صحنه سیاسی آمریکا - بسیار دشــوار خواهد بود که «برجام» را، مانند گذشته، مخل امنیت ملی ایالات متحده و تهدیدی بــرای صلح جهانی بخوانند. اگــر «برجام» واقعا مخــل امنیت ملی و صلح جهانی بــود، تأیید آن و تعلیق تحریمها به دلیــل اجرای صحیح آن از سوي ایران، برای رئیسجمهور آمریکا هیج توجیه مصلحتــی و عقلانی نداشــت. در نتیجــه، از این پس - از لحاظ سیاســی و حقوقی - بسیار دشوار خواهد بود که دولت ترامپ، با استناد به اختیارات اضطراری ریاســتجمهوری، «برجام» را به دلیل اخــلال در امنیت ملی لغو یا بیاثــر کند. به بیان دیگر، هرگونه کارشــکنی ترامــپ در روند اجرای برجام از ایــن پس یک اقدام صرفا «سیاســی» و بعضا غیرضروری تلقی خواهد شد.

ســوم اینکــه از این بــه بعد، طیــف معتدل دموکراتهــا، بازیگران معقــول و حامیان برجام در کنگره میتوانند با اســتناد به این اقدام دولت ترامــپ، از طــرح و تصویــب لوایــح افراطــی و ضدایرانــی جلوگیری کننــد و در برابر برنامههای جریانهای افراطی مقاومت مؤثرتری نشان دهند. طبیعتا، از این پــس، طرحها و لوایح ضدبرجامی کــه با توجیه «امنیــت ملی» در دســتور کار قرار میگیرد هم آســیبپذیرتر هســتند و هم از منظر افــکار عمومی از وزن و اعتبــار کمتری برخوردار خواهند بود.

چهارم اینکه این اقــدام دولت ترامپ جایگاه، شــأن بینالمللــی و قــدرت تبلیغاتــی ایــران را ناخودآگاه ارتقا خواهد بخشید. پیش از این، دونالد ترامپ علنا «برجام» را یک قرارداد «یکطرفه» به نفع ایران و «بدترین توافــق» ممکن خوانده بود. حال، پذیرش این قرارداد بد «یکطرفه» از جانب او - کــه همراه با کنگــره جمهوریخواه، خود را سرسختترین مخالف توافق هستهای خوانده بود - نشــانگر قدرت تأثیرگذاری ایران و قابلیت تهران به تحمیــل یک معاهــده بینالمللی بــه ایالات متحده است.

پنجــم اینکه این اقدام ترامــپ برای دولتها و بازیگــران متخاصــم منطقه - مانند عربســتان ســعودی، اســرائیل و لابیهایشــان - حاوی این پیام دلســردکننده اســت که حتی سرسختترین و ضدایرانیترین جریان سیاســی در واشــنگتن به آســانی قادر به برهمزدن توافق هستهای با ایران نخواهد بود.

به عبــارت دیگــر، این اقــدام ترامپ موجب خواهد شد دولتهای متخاصم منطقه، چنانچه کمــاکان در مقابلهجویی با ایران اصــرار بورزند، مجبور خواهند شد باجهای به مراتب سنگینتری به واشنگتن بپردازند.

از اینروست که برخی از لابیهای ضدایرانی در واشنگتن از هماکنون در پی تدوین استراتژیهای جدیدی بــرای کارشــکنی در روند عادیســازی موقعیت ایران هســتند. یکی از این استراتژیهای جدید عبارت از این است که دولت ترامپ را وادار کنند در ازای هر حرکت مثبت در راســتای اجرای برجام )مانند تمدیــد تعلیق تحریمها( یک اقدام قهریه نیــز خارج از چارچوب این قــرارداد انجام دهــد. البته این رویکــرد پیشــنهادی - که تحت عنوان راهبرد ‪Waive and Slap‬ مطرح شده است - از هماکنــون با انتخاب مجــدد دولت روحانی با موانع مشــهودی مواجه شده است. پیام خانم موگرینی مبنی بر عزم اروپا در اجرای کامل برجام و تداوم همکاریهای دوجانبه با ایران حتی پیش از اعلام رســمی پیروزی حســن روحانی، شــاهد این مدعاست.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.