تهران و رياض 2 صحنه عجيب در خاورميانه

Shargh - - دیپلماسی - ترجمه: شهرام زرندار

همچنان كه رأيدهندگان در ايران در خيابانها شادي ميكردند و انتخاب دوباره يك ميانهرو را به رياستجمهوري ايران جشن ميگرفتند، ترامپ در برابر جمع رهبران كشــورهاي اسلامي ايستاد و از آنها خواست تا ملت ايران را منزوي كنند. ترامپ با استفاده از خطابهاش در اولين سفر خارجياش تعهد خود را به كشورهاي عرب اعلام كرد. ترامپ به بازگشــت به سياست آمريكا براساس ائتلاف با اتوكراتهاي عرب اشاره كرد و بدون درنظرگرفتن سابقه آنها در تعهد به حقوق بشر و سياستهايي كه گاه منافع آمريكا را تحتالشعاع قرار ميدهند، از اتحاد با آنها گفت. در همين حال او راه طيشده از سوي باراك اوباما را رد كرد. اوباما براي رسيدن به راهحل توافق هســتهاي با ايران همكاري كرده بود، توافقــي كه دولت ترامپ اعــلام كرده ايران نســبت به آن متعهد اســت. ترامپ چرخش در سياســت خود را به عنوان ســرمايهگذاري دوباره براي ائتلاف تاريخي با ملل دوســت براي جنگ با افراطگرايي و تروريســم عرضه كرده است. اما در كنار هم قراردادن انتخابات در ايران و گردهمايي در عربستان سعودي به نظر نورافشاني بر واقعيتي در خاورميانه ميرســد كه رؤساي جمهوري با آن درگير بودهاند: چگونه شركاي خود را انتخاب كنيم و خواهان منافع آمريكا در منطقهاي باشيم كه به واسطه تفاوتهاي فرقهاي و اهداف متفاوت تكه و پاره شده است. ايران در جنگ با داعش در عراق به طرزي مؤثر خــود را همجبهه با ايالات متحده يافتهاند درحاليكه در سوريه به خاطر حمايتشان از حكمراني بشــار اســد رئيسجمهور سوريه در مقابل هم هســتند. عربســتان ســعودي بارها و بارها تلاشهاي ايالات متحده بــراي ايجاد ثبات در افغانســتان را تحتالشــعاع قرار داده است. فردريك و هري مشــاور ارشــد در مؤسسه برنامه خاورميانه كارنگي براي صلــح بينالمللي گفته: «ما در اين منازعه ژئوپليتيك )جغرافياي سياسي( يك طــرف را برميگزينيــم. فرقهگرايي محصول جانبي رقابتهاي ژئوپليتيك اســت و ما بيآنكه نيتمان باشــد يك طرف از طرفهــاي اين منازعه فرقهاي را برميگزينيم». اين دو صحنه- شادماني در خيابانهــاي تهــران و گردهمآمــدن رهبران عرب در يك ســالن مجلل در رياض- همچنين به واقعيتي پيچيده در خاورميانه اشــاره دارد كه بين رهبران و مردمشــان اغلب اوقات رابطهاي وجود نــدارد. آقاي ترامپ در ســخنان خــود نيت خود براي خاتمهدادن به تعامل با ايران را مورد اشاره قــرار داد و گفت تعامل ما با ايــران تغييري را در داخل ايران سبب نميشــود. اما در ايران بسياري از مردم بــه تغييــر، رأي دادهانــد. آنهايي كه به واســطه نتايج انتخابات جسور شدهاند، جماعات بســياري از مردم در پايتخت ايــران، تهران، اميد دارنــد حســن روحاني رئيسجمهوري اســلامي ايران در دومين دوره رياســتجمهورياش آزادي بيشــتر انديشــه و محدوديتهاي كمتر در زندگي روزمــره را ايجاد كند. آنهــا همچنين انتظار دارند پيروزي روحانــي با 57 درصد آرا، تلاشهاي او را براي بازكردن درهاي اقتصاد ايران به روي جهان و سرمايهگذاريهاي خارجي به ثمر بنشاند. براي آنهايي كه به آقاي روحاني رأي دادهاند، احساس راحتــي خاطر پديد آمده و بــه اين دليل كه رقيب او كه ابراهيم رئيســي يك روحاني اصولگرا است و از توافق هستهاي با ايالات متحده و قدرتهاي جهانــي انتقاد كــرده، پيــروز انتخابات نيســت. فاضلميبــدی كه يک روحانی مســلمان شــيعه است، از شهر قم درباره روحانی گفته: «او با هدف مشــكلی مواجه اســت، اكنون او بايد آزادیهای بيشــتری فراهم كند، انحصار تندروها را در راديو – تلويزيــون دولتی بشــكند و آزادی مطبوعات را افزايش دهد ». آقای ميبدی گفته : «برای همه اينها آقای روحانی بايد تندروها را قانع كند تا نگاهشان را تغيير دهند ».او افزوده : «اگر او در تحقق حداقل 70 درصد از آن قولهايی كه داده شكست بخورد، آينــدهاش تار و تاريک خواهد شــد ». برای دههها عربستان ســعودی و ايران برای رهبری مذهبی و نفوذ سياسی در سراســر جهان اسلام و ورای آن با هم رقابــت كردهاند. ترامپ در ســخنرانی روز يكشــنبهاش، به عنوان ميهمان پادشــاه سعودی درباره يک ائتلاف قویتر با كشــورها برای جنگ با تروريسم ايدئولوژی افراطی سخن گفت و خواهان بهعقبراندن ايران شــد. ترامپ بــه دهها رئيس دولــت خاورميانه گفته: از لبنان تا عراق و تا يمن، ايران از تروريستها با تأمين مالی و دادن سلاح و آموزش نظامی حمايت میكند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.