کا چرشنگ با شاسامنردروفتشوگنويس «شرق»ارز افز مایایشجه ذبگسرذماایهربااانتخان بدو خباارهررئیجسيدولتبیازهد هرم م وخبرحيادنهندي

Shargh - - اقتصاد -

شرق: آمارها نشان میدهد کل سرمایهگذاری خارجی از ســال ۱37۲ تا ۱3۹3 حدود ۴۲ میلیارد دلار بوده است. این در حالي اســت که برای بهدســتآمدن رشد هشت درصدی باید در هر ســال رقمی حــدود 5۰ میلیارد دلار ســرمایهگذاری شــود. آیا روي کارآمدن دوباره حســن روحاني، به جذب سرمایهگذاري خارجي کمك ميکند؟ ماندن کابینه تدبیر و امید چه اثــري بر این روند خواهد گذاشــت؟ چه موانعي سر راه دولت است و دولت براي جذب سرمایههاي بیشــتر چه باید بکند؟ سرمایهگذاری در واقع بهکارگیری سرمایهها در فعالیتهایی است که ریسک برگشت سرمایه و منافع آن به عهده سرمایهگذار باشــد. موانع مختلفي در ایران راه جذب سرمایهها چه داخلي و چه خارجي را محدود کرده اســت. «شرق» در گفتوگو با کارشناسان از اثر آمدن تیم روحاني بر جذب سرمایهگذاري پرسیده است.

جذب سرمايه با تكيه بر بهرهوري هاديحقشناس،نمايندهپيشينمجلس

به یقین انتخاب آقاي روحاني بهعنــوان رئیسجمهــوري دوازدهم منجــر به افزایش جــذب ســرمایه در اقتصاد ایــران خواهد شــد؛ به دلیل اینکه رفتار این دولت در دوره یازدهــم معقولانه، قابل پیشبیني، اعتمادســاز بوده و حرکتش رو به جلو بوده است؛ به نظر ميرسد بخشي از دســتاوردهاي نانوشــته برجام که همــان ایجاد ثبات و آرامش در اقتصاد ایران است منجر به جذب سرمایه در دولت دوازدهم خواهد شــد؛ بزرگترین دستاورد دولت یازدهم که جایي ذکر نشــد این بود کــه فعالان بخش خصوصي در دولت یازدهم ميتوانســتند رفتار دولت را پیشبینــي کنند. مهمتریــن پارامتري کــه اقتصادهاي توسعهیافته را از سایر اقتصادها تفکیك ميکند این است که شــاخصهاي اقتصادي در آن کشــورها و همچنین رفتار سیاستمداران کشــورهاي مذکور عقلایي و قابل پیشبیني است. شاید بتوان گفت که مهمترین دستور کار دولت دوازدهم سرمایهگذاري براي اقتصاد ایران است. در سالهاي ۱3۹۰ تا ۱3۹۴ رشد سرمایهگذاري در اقتصاد ایــران نهتنها مطلوب نبود بلکه منفــي بود. درحاليکه ظرفیت اقتصاد ایران ميتواند نرخ رشــد سرمایهگذاري مثبت را تجربه کند. آنچه در دو ســال گذشــته منجر به رشد اقتصادي مثبت شد یا به دلیل افزایش تولید نفت و گاز بوده اســت یا از ظرفیتهاي موجود اســتفاده شده است. نسبت سرمایهگذاري به تولید ناخالص ملي اگر به عــدد بالاي 3۰ تا 5۰ درصد برســد، آنــگاه ما ميتوانیم انتظار داشــته باشــیم که رشــد اقتصادي ایران پایدار و باثبات باشد. در چهار سال آینده اگر رشد اقتصادي ایران معادل میانگین بلندمدت کشــور، یعني در حد و حدود ســه درصد باشــد، اتفاق خاصي در اقتصاد کشــور رخ نخواهد داد. انتظار این است که در چهار سال آینده رشد اقتصادي حداقل میانگین شش درصد و مطلوب اقتصاد ایران در چهار ســال آینده عدد هشت تا ۱۰ درصد باشد. امکان تحقق چنین رشد اقتصادياي وجود دارد؛ به این دلیل که دولت در برنامه ششم چنین عددي را پیشبیني کرده است. از سوي دیگر چنین عددي در سند چشمانداز نظام وجــود دارد. از همــه اینها مهمتر اقتصــاد ایران ظرفیت تجربهکردن رشد اقتصادي دورقمي را هم دارد. راهکار هم مشخص اســت؛ جذب سرمایه. هم سرمایه بخش خصوصي داخلي و هم سرمایه خارجي. چگونه اســت که امروز در صنعت نفت و گاز بهآساني سرمایه خارجي جذب ميشود؟ به نظر ميرسد اگر دولت تدبیر کند در حمل و نقل هوایي، دریایي، زمیني؛ در گردشگري؛ در ایجاد هتلهاي چند ســتاره؛ در معادن و همچنین در گردشگري درماني و بسیاري از زمینههاي دیگر که ایران مزیــت نســبي در تولیــد آن دارد، مثل صنایــع تبدیلي محصولات کشاورزي، استعدادهاي فراواني براي تولید محصول نهایي وجود دارد. از همه اینها که بگذریم اگر دولت تنها و تنها به یك عامل به جز سرمایه، تکنولوژي و مجموعــه خــط تولید موجــود در ایــران توجه کند، ميتواند رشد اقتصادي را حداقل 5۰ درصد بیش از رشد اقتصادي بلندمدت کشور کند؛ آن هم توجه به بهرهوري است. در برنامههاي پنجساله گذشته قرار بود، دو و نیم واحد از رشد هشــت درصد از محل بهرهوري باشد؛ اما میانگین بهرهوري شــاید به حدود نیم درصد برسد. اگر دولت در انتخاب مدیران ارشد خود در دولت دوازدهم به کارآمــدي، تخصص و بهــرهوري مدیران توجــه کند، با انتخاب حداکثر چندصد مدیر نخبه، دانشگاهي، باتجربه و علمي ميتواند بدون سرمایهگذاري میلیارد دلاري و تنها با تکیه بر مدیراني که ذکر شــد بــه افزایش بهرهوري در اقتصاد ایران، افزایش تولید و افزایش اشــتغال و کاهش نرخ بيکاري دســت پیدا کند. بنابرایــن افزایش تولید و کاهش نرخ بيکاري تنها جذب ســرمایه نیســت؛ بلکه جذب مدیران کارآمد نیز هست. اگر مدیران کارا کنار جذب سرمایه قرار بگیرند، آنگاه ميتوان مانند کشورهایي چون ترکیه، مالزي، چین و... بهآســاني به اهداف برنامه دست پیــدا کرد. در غیــر این صــورت امیدي که امــروز مردم بستهاند، ممکن است کمرنگ شود؛ گرچه انتظار این است که دولت با تدبیر، امید رأيدهندگان را افزایش دهد.

چرايي بهبود جذب سرمايه در دولت دوازدهم ايرجنديمي،نمايندهپيشينمجلس

به شکل طبیعي به چند دلیل انتخــاب آقــاي روحاني در حفــظ و افزایــش سرمایهگذاري در ایران نقشی مثبت ایفا خواهد کرد؛ به این دلیــل که به شــکل طبیعي سیاســتهاي این دولت براي ســرمایهگذاران خارجي روشــن اســت و این عامل مهمي بــراي جلب و جذب ســرمایهگذاري اســت؛ چراکه روشــن اســت ایــران با سیاستهاي جدید و مخاطرهآمیزي روبهرو نیست. دلیل دیگر این اســت که بخش بزرگــي از قراردادهایي که در دولت قبلي بســته شده؛ اما بههر دلیلي هنوز به اجراي کامل نرسیده است، به تحقق ميپیوندد. آنها هم متوجه ایــن موقعیت و ایــن تغییر خواهند شــد. ازاینرو، براي قراردادهاي منعقدشده امکان اجرا بهوجود ميآید. سوم اینکه تلاشهــاي دولت از نظر رویکردي کاملا آشــکار اســت؛ مثلا براي ســرمایهگذار خارجي، توسعه روابط خارجي، توســعه روابط دو کشــور، حفظ شاخصهاي اقتصادي، کاهش ریســكهاي ســرمایهگذاري و بهبود فضاي کسبوکار، کاهش فساد اداري و... مهم است که این دولت هم در این حوزهها عملکردی پذیرفتنی داشته است؛ در نتیجه طبیعي است که براي حفظ و بهبود آن اقدام کند. ازهمینرو، درباره موضوع و مباحث مربوط به حوزه شــاخصها و شرایط عملکرد هم این جریان مؤثر خواهد بود. نکته چهارم رویکرد دولت از نظر سیاســت خارجي است؛ توضیح اینکه علاوه بر شرایط گذشته، پس از برجــام ایــن دولت به اهــداف جدیدي بــا همکاري مســئولان نظام مياندیشد و آن کاهش تحریمهایی جز مســائل هســتهاي اســت. به اضافه اینکه از نظر تیم و افرادي که باید این کارها را انجام دهند، قرار نیست تغییر شــگرفي در دولت رخ دهد. حتي اگر وزرا هم به شکل احتمالي تغییر کنند، بدنه کارشناســي و مانند آن حفظ ميشــود. ازهمینرو به نظر ميرســد به دلایل سیاسي، سیاست خارجی، شاخصهاي اقتصادي، نظام مدیریتي و... وضعیت ایران به اندازه کافي براي اجراي طرحهاي پیشین ثابت خواهند ماند. چنین است که سرمایهگذاري در دولت دوازدهم احتمالا بهبود پیدا خواهد کرد؛ بهویژه اینکه عزم آن هم وجود دارد و دولت بخشــي از اهداف خودش را ازجمله موضوع اشتغال یا عدالت اجتماعي و ماننــد آن را در پرتو ســرمایهگذاري خارجي ميبیند. در واقع این دولت دروننگر نیست؛ بلکه نگاه بیروني هم بر این دولت حاکم اســت و آنها اصرار دارند مابازاي آنچه که در ایران داریــم از امکان و فرصت خارجي هم بهره بجوییم. اما اگر بخواهیم بدانیم چه موانعي ســر این راه است، باید گفت بخشي از موانع این راه خارجي است و بخشــي داخلي. در داخل ناهماهنگيهــاي درون قوه مجریــه، چه با دیگر ارکان حاکمیت و چه با خودشــان، مهمترین مانع اســت. ضعفهاي مدیریتي یا نداشــتن رویکــرد اشــخاص در مناصــب خــاص و البتــه نگاه تكبعدي، ازجمله مشکلات درونقوهاي است. نداشتن تعامل میان قوا و ارکان قدرت از دلایل این موضوع است. دومین موضوع هم در خارج از ایران است؛ هرچه دولت بیشــتر بتواند در خارج از ایــران اعتمادآفریني کند، این امــکان فراهــم خواهــد شــد کــه بتوانــد از فرصت ســرمایهگذاري خارجي در پرتو فعالیتهاي اقتصادي و سیاسي سود ببرد. البته روشن است که ما درباره پذیرش سرمایهگذار خارجي مشکلات زیرساختي هم داریم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.