ع شیخ نناطو قرنوارزی کیسدتیرچگوونز ه تمایا ندایشمدر؟وز

Shargh - - سياست -

فرزانــه آئینی:

بایــد 20 ســال از پیام پرمعنــای علیاکبــر ناطقنــوری بــه سیدمحمد خاتمی میگذشت تا روشن شــود او ژنرالــی تمامعیــار در مســیر پرفرازوفرود سیاست ایران است.

«شیخ نور»، «مرد رئیسجمهورساز» و «سیاســتمداری با مــرام پهلوانی» القابی اســت که در تمام این 20 سال اخیر پیشوند یا پســوند نام ناطقنوری آمده اســت. او صبور، معتدل و قاطع اســت. هر کس که تجربــه مدیریت او را بر نهادی دیــده، از مهربانی و توجه ویژهاش بــه زیرمجموعهاش میگوید. میگویند او دســتودلباز است و اهل قدردانــی؛ بههمیندلیــل هم هســت کــه در گذر زمــان او محبوب شــده و محبوبیتــش در میان سیاســیون رو به افزایش است.

بهانه: نمیخواستم شبههساز باشم

بــا اعام حمایتش از حســن روحانــی در کارزار دوازدهمین دوره رقابتهای ریاستجمهوری بهانه برای نوشــتن درباره او بســیار بود؛ اما خبریشــدن اســتعفایش از ریاســت دفتر بازرســی مقام معظم رهبری در روزهای پرخبــر انتخاباتی باز هم او را به صدر اخبار کشاند؛ هرچند گمانهزنیهای غیررسمی دربــاره چرایــی این اســتعفا نقل محافل سیاســی بــود و برخی آن را برکنــاری میدانســتند و برخی دیگر آن را به حســاب تغییر مســیر سیاســی ناطق میگذاشــتند. حــالا او پس از گذشــت قریب به 16 روز از این استعفای خبرســاز از چرایی آن میگوید: «طبیعی بود که این تصمیم را بگیرم که هم نســبت به تحولات جامعه بیتفاوت نباشــم و با دست بازتر بتوانم حرکت کنم و هم اینطور نباشد که رفتارهای سیاســی فردی ماننــد بنده، موجبات القای شــبهه جانبداری دفتر مقام معظم رهبری از گروهی خاص را در اذهان فراهم کند.»

ناطق در پی این استعفای خبرساز به محتملترین گزینه برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام - چهــار ماه پس از فوت اکبر هاشمیرفســنجانیبــدل شــده اســت؛ هرچنــد همزمــان زمزمههای نهچنــدان موثقی دربــاره رفتن او به کابینه حســن روحانی نیز مطرح شده است و خبرگزاری تسنیم به نقل از منبعی ناشــناس مدعی شده که ناطقنوری معاوناول حسن روحانی در کابینه دوازدهم خواهد شد. گمانهزنیهای سیاسی درباره سرنوشت اجرائی و سیاسی ناطق کم نیست و تا تکیهزدن او بر مسندی دیگــر ادامه خواهــد یافت. در همین راســتا هم به بررسی کارنامه خبری شیخ نور پرداختهایم.

شناسنامه: صادره از نور

73 سال پیش در روســتای اوزکا در نور به دنیا آمد، پدرش شــیخ ابوالقاســم نــوری از روحانیون صاحبمنبــر و چهرهای مبــارز بود. ناطق تا ســال 1333 در اوزکا بود، 01ســاله که شد، به تهران آمد و هفت ســال بعد یعنی در 17 ســالگی با امام )ره( آشــنا شــد. – آنطور که در خاطراتــش آمده، او به خاطر مخالفت با رژیم شاهنشاهی چند بار به زندان افتاد و گاهی هم ممنوعالمنبر شــد. تا مقطع خارج فقــه و اصول در حوزه تحصیل کــرد و جزء معدود روحانیونی از آن عصر است که تحصیات آکادمیک هــم دارد؛ او در رشــته الهیــات گرایش فلســفه و حکمت اسامی از دانشگاه تهران لیسانس گرفت.

ناطقنوری قریب به 20 ســال داشت که با دختر هاشم رسولیمحاتی ازدواج کرد و ثمره ازدواجش هشت فرزند است. خانواده ناطقنوری هم در عالم سیاســت و هم در عالم خبر صاحب نام و شــهرت هســتند. از میان فرزندانش مصطفــی و مجتبی از همه مشــهورترند. ادعای بیســند و مدرک محمود احمدینــژاد درباره فســاد مالی یکی از پســرانش در مناظــره تلویزیونی ســال 88 نام فرزنــدان او را بیشازپیش خبرساز کرد.

بــرادرش احمــد ناطقنــوری نماینــده نــور و محمودآباد در هفت دوره مجلس شــورای اسامی اســت و رســانهها به او لقب «پدر مجلس شورای اســامی» را دادهانــد. دلیل دیگر شــهرت برادرش ریاســت فدراســیون بوکس از بدو تشکیل تا به حال است.

نکته جالب توجه اینکه عبــاس احمدآخوندی، وزیــر راه و شهرســازی و ســیدمحمدعلی شهیدیمحاتی، معاون رئیسجمهور و رئیس بنیاد شــهید و امور ایثارگران دولــت یازدهم باجناقهای شیخ نور هستند.

كارنامه: مرد رئيسجمهورساز

برخــی از او بهعنوان مرد رئیسجمهورســاز یاد میکننــد و برخــی دیگر ژنــرال کهنــهکار اصولگرا میداننــدش که همواره در فضای سیاســی کشــور نقشآفرینی میکند. میگویند تخصصش برهمزدن معادلات تندروهایی اســت که سالهاست حسابش را از آنها جدا کرده.

اولین سمت رسمیاش پس از انقاب نمایندگی امام در جهاد ســازندگی و وزارت کشور بود. پس از آن هم در دوره اول مجلس شورای اسامی نماینده شــد، حضورش در مجلس اول به دلیل رفتنش به کابینه میرحسین موسوي در سال 63 نیمهکاره ماند، او دو دوره متوالی در دولتهای سوم و چهارم وزیر کشور بود.

وقتــی که وزیر کشــور بود، ســبک برخوردش با معترضان به نتیجــه انتخابات مجلس دوم، با رویه اعتدالیاش که حالا برجســته شده، کمی ناهمگون جلــوه میکند. خودش در خاطراتش آورده اســت: «در انتخابات مجلس دوم شــورای اســامی، آقای «سیدمحمدعلی زابلی» از سیستان را شورای نگهبان ردصاحیت کرده بود. ایشــان روحانی بود و خیلی هم قیافــه علمایی داشــت. برخی از سیســتانیها هم شــورش کرده و دفتر امامجمعــه را آتش زدند و ســپس به طرف اســتانداری حرکت کــرده بودند که آنجــا را تصرف کنند. آقای «ســیداحمد نصری» که اســتاندار آنجا بود، تلفن زد و گفــت: «حاجآقا، دارند به طرف استانداری میآیند ما چه کار کنیم؟» گفتــم: «کوتاه نیایید، برخورد کنید».... ســپس آقای فاحیان و آخوندی و شمخانی را با نیرو و امکانات و اختیارات به آنجا فرســتادم. فردا آقای زابلی را قانع کردند که به استانداری برود».

پس از پایان حضورش در وزارت کشــور، باز هم در انتخابات مجلس شرکت کرد و دوباره به مجلس رفــت، او در دو دوره چهارم و پنجم رئیس مجلس شد.

پــس از تجربه ریاســتش بر مجلــس و در پایان دوران ســازندگی و ریاســتجمهوری هشتســاله هاشمیرفســنجانی بود که عزم ریاســتجمهوری کرد. به نمایندگی از جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرســین حوزه علمیــه قــم ردای کاندیداتوری در هفتمیــن دوره رقابتهای ریاســتجمهوری بر تن کرد. ناطقنوری در این دوره از انتخابات از پشتیبانی یکپارچه نهادهای اصلی جناح راست برخوردار بود. آنچنان که محمدعلی موحدیکرمانی نماینده وقت ولی فقیه در سپاه اعام کرد به او رأی میدهد.

در نهایت هم او با بهدســتآوردن حدود هفت میلیــون رأی در برابــر رأی 20میلیونی ســیدمحمد خاتمی شکست خورد. اما این شکست او را نرنجاند و او با دادن پیام تبریک قبل از اعام نتیجه نهایی به ســیدمحمد خاتمی بدعتی نو در قانونهای نانوشته انتخابات گذاشت.

او یک ســال بعد بــا ابتکار خــود بینالمجالس کشــورهای اســامی را تأســیس کرد. البتــه ناطق هرگز از سیاســت دور نشــد و بعد از دوم خرداد 76 با پیشــنهاد اصولگرایان ریاست شــورای هماهنگی نیروهــای انقاب اســامی را برعهــده گرفت. اوج فعالیت این شــورا هشت ســال بعد و در انتخابات نهمین دوره ریاستجمهوری بود که یکی از وظایف آن را، بررســی کاندیداهای محافظهکار برای انتخاب نامزد واحد تشکیل میداد.

ناطقنوری در مرحلــه اول آن انتخابات از علی لاریجانی نامزد شــورای هماهنگی نیروهای انقاب و در مرحله دوم از اکبر هاشمیرفســنجانی حمایت کرد. ناطقنوری بعدها نقل کرد که در پایان جلســه ارزشــیابی محمود احمدینژاد به او گفته است: «یا سواد تو خیلی بالاست که مــن نمیفهمم چــه میگویی یا حرفهــای بالای ابــری میزنی»، که در نتیجــه احمدینــژاد «قهر کرده و رفته».

این در حالی اســت کــه در برخی اخبــار از حمایتهــای ناطقنوری از احمدینژاد در زمان شهردارشــدن او حکایت شــده اســت و میگویند مهر تأیید او مسیر شــهرداری احمدینژاد را همــوار کرد و همین مســیر او را به ریاستجمهوری رساند.

حاشــیه دیگری که دربــاره ناطق خبــری شــده، بــه ادعاهــای عباس پالیزدار در اوایل ســال 87 برمیگردد البتــه عبــاس پالیــزدار بــه خاطــر مجموعه اظهارات خود زندانی و یک ماه بعد از انتخابات 1388 با قرار وثیقه آزاد شد.

پالیــزدار ســپس از تعــدادی از کســانی که در موردشــان صحبت کرده بــود، از جملــه علیاکبر ناطقنوری «حالیــت طلبید». ادعای پالیزدار اما در فضای سیاسی کشــور مورد سوءاســتفاده منتقدان ناطق قرار گرفت.

مجموعه این شــرایط و تجربه ریاستجمهوری هشتســاله احمدینژاد سبب شــد که ناطقنوری رفتهرفتــه به منتقد جدی تندروهــای اصولگرا بدل شود.

علیاکبر ناطقنوری چنــان از بیتفاوتی یارانش در مقابــل اتهامات احمدینــژاد و حامیانش دلگیر شد که دیگر به جلسات جامعه روحانیت مبارز -که از رهبران آن بود- نرفت.

از ســوی دیگر هم ســکوت ناطقنوری در قبال حــوادث پــس از انتخابات ســال 88 ســبب شــد حامیان دیــروزش به منتقدان جدی او بدل شــوند و او را خــواص بیبصیرت بخواننــد. از آن ایام بود که برهمخوردن جلســات ســخنرانی ناطقنوری به روالی مرســوم بدل و همواره تنش و شــعار حاشیه سخنرانیهایش شد.

مرداد ماه ســال 91 اوج رونمایی از این شــکاف بــود، جمعی در حرم امام رضا با شــعارهایی مانند «مرگ بــر ضدولایت فقیه» و «خــواص بیبصیرت نمیخواهیم» سخنرانی ناطقنوری را قطع کردند و حتی به سمت او بطری آب پرتاب کردند.

با وجــود این القــاب و صفتها اما چندســالی میشــود کــه ترجیــح میدهــد در ســکوت امور سیاسیاش را پیش ببرد و در خانهاش میزبان رفقای قدیمیاش میشود بدون اینکه کوچکترین خبری از این دیدارها به بیرون درز کند.

چندســالی اســت که نه خبری از سخنرانیهای مؤثر و آتشین است که تندروها محفل سخنرانیاش را بههم بریزند نه خبری از حضورش در نشستهای فصلی و دوره همفکرانش. براساس همین رویه هم بود که او همراه با هاشمیرفســنجانی، سیدمحمد خاتمی و سیدحســن خمینــی، از چهار عضو اصلی ائتــاف اصاحطلبان و اعتدالگرایــان بودند که در گیــرودار رقابتهای انتخاباتــی نهایتا روز 21 خرداد 92، حســن روحانــی را بهعنوان کاندیــدای نهایی این ائتــاف معرفی کردند و بــه حمایت از روحانی پرداختند.

همان روزها هاشمیرفســنجانی در مصاحبهاي گفته بود نظر من برای انتخابات یازدهم ناطقنوری بود اما او نپذیرفت و حســن روحانی را پیشنهاد کرد و ســپس من به همراه ایشان تصمیم گرفتیم بهطور مشــترک به روحانی پیشــنهاد کاندیداتوری بدهیم. او گفت که بیشــک نقش علیاکبــر ناطقنوری در رســیدن حســن روحانی به مقام ریاستجمهوری بیبدیل است.

حــالا ناطق چهار ســالی اســت که بــه اردوگاه معتدلان پیوسته و پرچمدار جدایی از تندرویها هم شــد، اما این پایانی برای تاختــن تندروها به او نبود، مثا اینکه دو سال پس از استقرار دولت روحانی در بهار 94، به دنبال انتشــار خبر سخنرانی ناطقنوری یا حســن خمینی در مراســمی در اســتان گلستان، انصار حزبالله با صدور بیانیهای به مسئولان دولتی هشدار داد با دعوت از این قبیل سخنرانها «فضایی را فراهــم نکنند تــا حوادثی چون شــیراز به وجود بیاید». اشاره آنها به شیراز مربوط به ماجرای حمله جمعی لباسشــخصی به علی مطهری در دانشگاه شــیراز بود که مانع ســخنرانی فرزند شهید مطهری شده بودند.

انتخابــات 96 کــه فرا رســید او در جــای خالی آیتالله هاشــمی باز هم به ارودگاه حامیان حســن روحانی پیوست و با اســتعفایش از ریاست بازرسی دفتــر رهبر معظــم انقاب، حمایتش را خبرســازتر کرد. ناطق از اواســط ســال 68 یعنی قریب به 28 ســال ریاســت بازرســی دفتر رهبر معظــم انقاب اســامی بود. همان روزها یکی از نزدیکانش درباره استعفای او گفت: «مجموعه نهاد رهبری که در نزد مردم جایگاه والایی دارد نباید ابزار دســت هیچیک از جریانات سیاســی شود و سوءاســتفاده سیاسی و جناحی از این نهاد و سایر نهادهای انقابی نادرست اســت». ناطق رســما نشــان داد میخواهد به سمت همان طیفی برود که در ســالهای اخیر، در پیروزیاش نقشآفرین شده اســت. اما در کنار همه اینها عضویت در مجمع تشــخیص مصلحت نظام و هیئت مؤســس دانشــگاه آزاد اسامی از دیگر سمتهای اوست که یک دههای میشود همچنان برایش ماندگار شدهاند.

ادامه در صفحه 19

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.