بیچارگانی که صدایشان به جایی نمیرسد

Shargh - - جهان - ترجمه: محمدعلی عسگری

هنگامی که بالگردهای ارتش میانمار به طرف روستای رحیم آتش گشودند، از همسرش که حامله بود خواســت یکی از دخترانش را برداشته و از آن روستا برود. رحیم در یک روســتای متعلق به طایفه روهینگیاها در شمال غرب میانمار معلمی میکرد. او به همراه مادر 72سالهاش در این روستا ماند. روز بعد ارتش روستا را محاصره و وارد آن شد. رحیم و مادرش به یکی از مزارع برنج پناه بردند تا در آنجا مخفی شــوند.رحیم میگوید از محل اختفای خود ســربازان ارتش را میدید که خانهها را آتش زده و به سمت فراریها شلیک میکردند. او میافزاید: «فکر کردم همان روز خواهیم مرد. صدای گلوله بود که میشــنیدیم. چند نفر را دیدم که با شلیک تیر کشته شدند». چهار نفر از اعضای روستای رحیم داستان او را تأیید میکنند. او الان در اردوگاه پناهجویان در بنگلادش به ســر میبرد؛ جایی که هزاران نفر از طایفه روهینگیا به آنجا پناه آوردهاند. بعضی از مردان روهینگیا گفتند حمله به روســتای رحیم یعنی روستای «دارجی زار»، در روزهای 12 و 13 نوامبر صورت گرفت و دهها نفر در جریان آن کشــته شدند.رویترز با پیگیری روند حوادث دریافت که آن حمله شــروع یک عملیات نظامی از ســوی ارتش بوده است؛ عملیاتی که دو هفته طول کشید و حدود 10 روستای وابسته به روهینگیاها را در شــمال استان راخین در بر میگرفت. مردان روهینگیا میگویند تاکنون 600 نفر از آنان کشــته شــدهاند. گزارش ســازمان ملل متحد این مقدار را صدها نفر برآورد میکند. تصاویر ماهوارهای ارائهشده از سوی سازمان دیدهبان حقوق بشر، نشان میدهد دستکم هزارو 500 خانه در این حملات ویران شده است.شاهدان عینی و کسانی که در زمینه کمکهای انساندوستانه فعالیت میکنند، میگویند تعداد نامشخصی از زنان در معرض تجاوز قرار گرفتهاند. پزشکان بنگلادشی به رویترز گفتند آنها زنانی را که به آنها تجاوز شــده، درمان کردهاند.این تازهترین دور از حوادثی اســت که در میانمار اتفاق افتاده و در آن خون اقلیتهای مســلمان ریخته میشــود. در این کشور که بیشــتر آن را بوداییها تشکیل میدهند، حدود یک میلیون مســلمان زندگی میکنند. مسلمانان در حاشیه جامعه قرار داشته و در اماکنی زندگی میکنند که فاقد شــرایط بهداشتی است. مسلمانان از آموزش محروم بوده و پیوســته در معرض آوارگی و مرگ قرار دارند.ســال 2011 بود که میانمار حرکت خود را به ســوی دموکراســی آغاز کرد. در ســال 2011 در جریان درگیریهای بین این دو طایفه، دســتکم 192 نفر کشــته و بیش از 140 هزار نفر که اکثرشــان روهینگیاها بودند از خانههای خود آواره شدند.سازمان ملل متحد میگوید موج اخیر خشــونتها منجر به انتقال حدود 75 هزار نفر از روهینگیاها به سوی بنگلادش شده است. دولت میانمار اعتراف میکند ممکن است برخی از سربازان مرتکب جنایاتی شده باشند؛ اما اتهامات مربوط به «پاکسازی نژادی» را نمیپذیرد. دولت وعده داده است افسرانی را که دلایل کافی بر ارتکاب جرمشان وجود داشته باشد، تحویل دادگاه بدهد.

بحرانیبرایسوچی

عملیات نظامی که دستکم دو هزار سرباز در آن مشارکت داشتند، نخستین بحران بزرگ برای «آنگ سان سوچی» بعد از پیروزی خود در انتخابات اواخر سال 2015 به شمار میرفت. بسیاری امیدوار بودند سوچی که دارای جایزه صلح نوبل است، بتواند پس از پنج دهه حکومت نظامیان، دوران تازهای را از مدارا در کشور تجربــه کند. با وجود اینکه ژنرالهای ارتش همچنــان بر بخش بزرگی از دولت مسلط هستند، سوچی با اتهاماتی نظیر کوتاهی در برابر موارد نقض حقوق بشر در کشــورش مواجه است. «تاونگ تون»، مشــاور امنیت ملی در دولت سوچی، میگویــد احتمال دارد بعضی افراد «بــه صورتی عمدی » این جنایات را مرتکب شــده باشــند. او تأکید دارد دولت چنین رفتارهایی را به رســمیت نمیشناسد. سوچی به پرســشهای متعدد خبرنگاران درباره حوادث استان راخین پاسخی نمیدهد.ارتش «عملیات پاکسازی » را زمانی شروع کرد که افراد مسلح روهینگیا به مناطق مرزی حمله کردند. در یک ماه ارتش سعی کرد به صورتی بیحاصل بر اهالی روســتا فشار آورد تا شورشیان را تسلیم کنند؛ این روش روزهای 12 و 13 نوامبر در روستای «دارجی زار » و روستای «یای خات چاونگ » ناگهان تغییر کرد و این روستاها در معرض یک عملیات نظامی شدید قرار گرفتند.

در اینجــا بر حوادث به گونهای تأکید میشــود که از گفتوگــوی با آوارگان روهینگیــا و دیپلماتهــا و نیز کمکرســانهای بینالمللــی و مقامات دولتی میانمار به دســت آمده اســت. رویترز توانســت با بعضی از مقامات امنیتی در میانمار تماس بگیرد که اتفاقی نادر بود. همچنین توانســت با یکی از فرماندهان شورشیان روهینگیا صحبت کند. این گزارش همچنین حاوی روند عملیات نظامی با تمام جزئیات آن اســت که تابهحال منتشر نشده و شامل گفتوگوهای ارتش با اهالی روســتاها درباره تحویلدادن شورشیان و اقدامات بعدی در زمینه تهیه یک اســتراتژی نظامی و آمادهکردن واحدهای ارتش برای شرکت در این عملیات میشــود. رویترز همچنین به جزئیات بیشــتری در ارتش و وزارت کشور میانمار دســت یافت که حاصــل تحقیقات در زمینــه ارتکاب جرائم بــود. این حوادث خشونتبار در مجموع «وحشیانه» توصیف شــده است. دختری 16ساله که در روستای «کیارجاونگ» در معرض تجاوز قرار گرفته، میگوید دو سرباز به او تجاوز کردهانــد. او در اردوگاه آوارگان بنگلادش به ما گفت هنوز از درد و آســیبهای ناشــی از آن حادثه رنج میبرد. این دختر که قرار شد نامش مخفی بماند، افزود: «من عصبانیام که چرا باید یک روهینگیایی باشم. اگر یک بنگلادشی یا آمریکایی بودم، در معرض چنین تجاوزی قرار نمیگرفتم؛ اما آنها به این دلیل با من چنین کاری را کردند که یک روهینگیا متولد شدهام.»

ارتش وقوع جرائم گســترده را نفی میکند و میگوید یک عملیات قانونی را برای مقابله با شورشــیان ترتیب داده است. ارتش یا وزارت کشور به پرسشهای خبرنگار ما درباره حوادث اســتان راخین جوابی ندادند.تاونگ تون، مشاور امنیت ملی، میگوید: «احتمال دارد افرادی از افســران یا نیروهای پلیس به شــیوهای اغراقآمیز رفتار کرده باشند. اما آنچه را ما میخواهیم توضیح دهیم این است که سیاست دولت چشمپوشی بر این رسواییها نیست .»

پاکسازینژادی

ســالها محرومیت، برخی از روهینگیاها را مجبور کرد برای بهدســتآوردن حقوقشان به مبارزه مسلحانه روی آورند. گروه بحرانهای بینالمللی میگوید روهینگیاهایی که در عربســتان سعودی به ســر میبرند در سال 2012 یک گروه مسلح به نام «جنبش یقین » را تشکیل دادند . «عطاءالله » رهبر این جریان میگوید صدهــا نفر از جوانان روهینگیا به گروه او پیوســتهاند و قرار اســت به زودی نام گروهشان را به «ارتش آراخان برای نجات روهینگیا» تغییر دهند. دولت میانمار میگوید تعداد افراد این گروه به حدود 400 رزمنده میرســد. عطاءالله از محلی که آن را افشا نمیکند، میگوید: «در سال 2012 با ما جنگ کردند و ما از آن موقع فهمیدیم حقوقمان را نخواهند داد .»

نهم اکتبر گذشــته بود که نیروهای مســلح این گروه بــه پلیس مرزی حمله کردند. پس از آن ارتش تلاش کرد شورشــیان را دســتگیر کند. بعضی از اهالی و ساکنان روستاهای روهینگیا میگویند ارتش به مدت یک ماه به اهالی فشار آورد تا شورشیان را تحویل دهند. یک منبع در سازمان اطلاعات نظامی ارتش میگوید روســتای «کیت یوی» واقع در راه اصلی شمال به بنگلادش در غرب راخین یکی از اولین روستاهایی بود که توجه ارتش را به خود جذب کرد. همین منبع میگوید ســاکنان منطقه با چوب راهها را بر ارتش بستند، در واکنش به این اقدام بود که ســربازان بخشی از این روستا را به آتش کشیدند و به طرف اهالی شلیک کردند. مقامات دولتی شورشــیان و ساکنان روستا را مســئول آتشزدن خانهها معرفی میکنند. طبق گفته یکی از رؤسای طایفه روهینگیا، حدود 300 سرباز راه را بستند. این در حالی بود که به گفته او ســران قبیله داشــتند با آنها گفتوگو میکردند. ارتش میگوید این گفتوگوها در واقع تلاشهای ارتش در هفتههای نخســت برای فشــارآوردن بر اهالی روستا و کشف هویت شورشیان بوده است. فردی که در این مذاکرات شــرکت کرده، میگوید: «اولین ســؤالی که پرسیدند این بود که چه کســی درختان را قطع کرده است؟ ما گفتیم نمیدانیم. گفتند ما به شما یک هفته فرصت میدهیم. یا اســامی شورشیان را به ما بدهید یا شما را میکشیم.» یکی دیگر از اهالی این روســتا میگوید نیروهای ارتش چند بار دیگر هم آمده و خواســتار تحویل شورشیان شدند. حتی پولی گرفتند تا آسیبی به اموال مردم در خانهها نزنند. ساکنان میگویند اینگونه صحنهها بارها تکرار شده و در روستاهای دیگر هم سابقه داشته است.

شروعیکحملهوحشیانه

بعد از یک مهلت دوهفتهای، خشونتها ناگهان بالا گرفت. ارتش با شورشیان در شــمال دو روســتای واقع در غرب راخین درگیر شــد. در آنجــا بیش از 400 خانه وجود داشــت، در یک روســتای دیگر هم 600 خانه وجود داشت. «محمد اســماعیل» که یک معلم اهل دارجیزار است، میگوید که ارتش ساعت چهار صبح در مســافت چند کیلومتر شمال روستا در کمین شورشیان نشسته بود. بعد از شــروع تیراندازی به مدت دو ســاعت، افراد مســلح به سمت روستای مجاور گریختند و بعدازظهر بود که درگیریها دوباره شروع شد. ساکنان نتوانستند تعداد افراد مسلح را تشخیص دهند چون منطقه مملو از درخت بود.

عطاءالله رهبر شورشــیان میگوید او و نیروهایش محاصره شده بودند. او میافزاید: «ما مجبور به جنگ شــدیم». او تعداد نیروهای مســلحی را که در این درگیریها شــرکت کرده بودند، نگفت. به گفته عطاءالله، برخی از اهالی روســتاها در جریان این نبرد که یک روز به صــورت قهرمانانه ادامه پیدا کرد، به شورشــیان پیوســتند و با کارد و چوب با نیروهای امنیتی درگیر شــدند.در گزارشهای رســمی آمده است یک افسر بلندپایه در این درگیریها کشته شد و ارتش برای اعزام دو بالگرد مجهز به مسلسل درخواست کرد. گزارشهای دولتی میگوید این حادثه به دنبال کمین شورشــیان صورت گرفت. شاهدان عینی اما میگویند بالگردها حدود ساعت چهار بعدازظهر بود که رسیدند. آنها در ارتفاع پایین پرواز میکردند و مردم وحشتزده شدند. یکی از آنها به سمت شورشــیان تیراندازی میکرد. یک بالگرد دیگر اما به صورت خودبهخودی به سمت فراریها شــلیک میکرد. منابع ارتش میگویند بالگردها جمعیت را متفرق کرد اما به سمت غیرنظامیان شلیک نکرده است. این شروع یک حمله در بخشــی از شــمال غرب راخین بود که طبق گفته اهالــی حدود دو هفته ادامه پیدا کرد. سازمانهای دیدهبان حقوق بشر و عفو بینالملل نیز دراینباره تصاویری ماهــوارهای تهیه کردهاند. مقامات امنیتــی و دولتی میپذیرند که درگیری بزرگی بوده اســت اما نســبت به جزئیات ایــن درگیریها اطلاعاتی نمیدهند. تعداد اندکی از مردم به ســمت شــمال و از آنجا به سمت غرب یعنی بنگلادش گریختند. ارتش آنها را تعقیب کرد. زنانی که در معرض تجاوز جنســی قرار گرفتهاند، میگویند سربازان بر ســر ما فریاد کشیده و میگفتند: «به بنگلادش بروید». ســه نفر از پزشــکان درمانگاههای کوچک در نزدیکی اردوگاه آوارگان میگویند بیش از 30 زن را معاینه کردند که در معرض تجاوز قرار گرفته بودند. «جان سرکار» 40ساله که پزشکی اهل بنگلادش است و به آوارگان روهینگیایــی کمک میکند، میگوید: «مــن زنی را درمان کردم که به شــکل وحشیانهای به او تجاوز شــده بود. تا آنجا که او هیچ حسی نسبت به بدن خود نداشت».

«ســاونگ تون»، مشــاور امنیت ملی میگوید سان ســوچی، کمیتهای برای تحقیق به ریاست معاون رئیس سابق سازمان اطلاعات نظامی تشکیل داده است تا دراینباره تحقیق کند. این تحقیقات اما به گفته او زمان میبرد. او میافزاید: «ما دشوار میتوانیم باور کنیم که ارتش میانمار از خشونت جنسی یا تجاوز به عنوان یک سلاح استفاده کرده باشد. این کار در میانمار زشت و غیرقابلقبول است».

کمیته تحقیقی که ســوچی تعیین کرده، یکی از کمیتههای تحقیق دراینباره است. ارتش، خود تحقیقی درونی را شروع کرد، وزارت کشور هم که ارتش را در کنترل خود دارد، قرار اســت دراینباره تحقیق کند. همچنین سازمان ملل متحد هیئتي را فرستاد تا درباره این اتهامات تحقیق کنند.

یک منبــع دولتی بلندپایه و یک منبع نظامی میگویــد ارتش از ژنرال «خین ماونگ»، فرمانده واحدی که این عملیات را رهبری میکرد، تحقیق کرده اســت. ارتش اما به پرسشهای رویترز درباره نقش این فرمانده پاسخی نداد و ما با خود او نیز نتوانستیم تماس مستقیم بگیریم.

آنهاییکهماندند

هنگامی که خورشــید روز 12 نوامبر در دو روستای دارجی و یای خات غروب کرد، درگیریها هم تمام شــده بود . «محمد اسماعیل »، همان معلمی که شاهد درگیریها بوده میگوید: «شب پرتنشی بود. بعضی از مردم به روستاهای مجاور گریختند. دیگران سعی میکردند صبح روز بعد کوچ کنند ». اما پنج نفر از شاهدان عینی گفتند سربازان صبح روز بعد هر دو روستا را محاصره کرده و خانهها را آتش زدند. آن وقت هر کســی که توانست فرار کرد. اما افراد مسن و بیماران نتوانستند بروند. رحیم میگوید او به چشــم خودش دیده سربازان از کمینگاههای خود در بین شــالیزارها بیرون آمده و جاهایی را آتش میزدند.گزارشهای پلیس در این دوره زمانــی، حکایت از آن دارد که نیروهای امنیتی روی حدود 10 روســتا تمرکز کــرده بودند. آنها حدود 400 نفر را بین روزهای 12 و 13 نوامبر بازداشــت کردند. یک مقام دولتی به شرط اینکه نامش محفوظ باشد به رویترز گفت، گزارشها از یک عملیات قانونی به منظور مبارزه با شورشــیان حکایت دارد. دراینمیان یکی از روســتاها بیشترین خسارت را دیده است. بعضی از ساکنان همین روستا گفتند نیروهای امنیتی در پنج روز روســتا را محاصره کردند. در چند روســتای دیگر نیز اتفاق مشابهی افتاد. سربازان، مردان را یا بازداشت کرده یا کشتند. بعد همه زنان را جمع کردند و با خشــونت تمام آنها را بازرســی بدنی کردند.رویترز با 17 نفر از اهالی این روســتا به صورت تلفنی یا به صورت رودررو در اردوگاههای بنگلادش صحبــت کرد. در بین آنها پنج نفر مورد تجــاوز قرار گرفته بودند. تعدادی هم از چهرههای سرشناس روستا بودند که وقوع همه این حوادث را تأیید کردند.

یک زن 30ســاله که شش فرزند دارد، گفت: ســربازان به او دستور دادند از خانه خارج شود. او میافزاید: «یکی از سربازان داسی را روی سینه من گذاشت و کمرم را چنگ زد. ســپس چند زن را از بین آنهایی که در کنار جاده جمع شده بودنــد انتخاب کردند. من را هم با خود برده و داخل خانهای انداختند. من زانو زدم و التماس کردم. گفتم شــاید فایدهای داشته باشــد. آخرین چیزی را که به یاد دارم اینکه ســربازی با لگد به ســرم زد». وقتی چند ســاعت بعد همســر و خواهرانــش او را پیــدا کردند، دیدند بیهوش و بدون لباس بــر زمین افتاده و از دهان و رحمش خون میرود. بعد از هشــت روز وقتی این زن به روستای خود برگشــت، دید که کسی نیســت و خانههای زیادی دچار آتشسوزی شده است. پزشکان بنگلادشــی میگویند زنان روهینگیایی را که معالجه کردهاند، مبتلا به پارگی رحم و خونریزی از دهان در اثر فروکردن لوله تفنگ بودهاند. در مواردی زنان قادر به حرکت نبوده و نزدیکانشــان مجبور بودند آنها را بر دوش گرفته و به درمانگاه ببرند. آثار ضربه و گازگرفتن در تمام بدن آنها به چشــم میخورده است. در مواردی که پزشکان نتوانستند فرد را معالجه کنند شخص آسیبدیده به بیمارستانی در شهر منتقل شده است.

طرفداران سوچی میگویند قانون اساسی تدوین شده از سوی نظامیان به گونهای است که ارتش را بر وزارتخانههای امنیتی و بخشهای اعظمی از دولت مسلط میکند. به گفته این دیپلماتها، شاید سوچی به آیندههای دورتر چشم دوخته باشد. در واقع الان او از ارتش حمایت میکند تا بعد بتواند از ارتش برای تجدید نظر در قانون اساسی کمک بگیرد

خارج از کشور

وقتی هزاران نفر از روهینگیاییها داشــتند از مرزهای کشورشــان به سمت بنگلادش فرار میکردند، آنگ سان سوچی در کشور نبود. اوایل دسامبر بود که او به سنگاپور رفته و در نشستهایی شرکت کرد. طرفداران سوچی که بعضیشان دیپلماتهای غربی هستند، میگویند قانون اساسی تدوین شده از سوی نظامیان به گونهای اســت که ارتش را بر وزارتخانههــای امنیتی و بخشهای اعظمی از دولت مســلط میکند. به گفته این دیپلماتها، شاید سوچی به آیندههای دورتر چشم دوخته باشد. در واقع الان او از ارتش حمایت میکند تا بعد بتواند از ارتش برای تجدید نظر در قانون اساسی و کاهش اختیاراتشان کمک بگیرد.

در آن ســفر تلویزیون ســنگاپور مصاحبهای را با خانم سوچی ترتیب داد. در این مصاحبه او جامعه بینالمللی را متهم کرد که پیوســته یک «آتش بدبینی» را شعلهور میکند. او گفت سودی نخواهد داشت که «همه بر بخش منفی این وضعیت تمرکز کنند ».سوچی همچنین خواستار آن شد که پیچیدگیهای مسئله نژادی در کشــورش را درک کنند و افزود: «جهان نباید فراموش کند اقدام نظامی ارتش در پاســخ به حمله شورشیان به پاسگاههای مرزی بوده است».رحیم، یک معلم روستا و یکی از هزاران نفر از اهالی روهینگیا به حساب میآیند که از طریق رودخانه مســافتی دوکیلومتری را به ســوی بنگلادش طی کردند. هشتم آوریل همســر رحیم نخســتین فرزندش را در اردوگاه آوارگان بنگلادش به دنیا آورد. او نمیداند آیا همسرش روزی دوباره وطنش را خواهد دید یا خیر.

منبع: رویترز عربی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.