موج دوم دیپلماسی روحانی

Shargh - - جامعه -

ایــن تحریمهــا هماکنــون در چارچــوب قطعنامههــای اتحادیــه اروپــا، قطعنامههــای چندجانبه و قوانیــن یکجانبه پارلمانهای ملی )از جمله قوانیــن فرامرزی کنگره آمریکا( اجرا و بخشهایی از حوزه صنعتی، تســلیحاتی، مالی، بانکی و تجاری کشــور را شــامل میشود. صرف وجــود ایــن تحریمها - جــدا از تأثیر مســتقیم حقوقیای که دارند - فضای روانی نامســاعدی نیــز ایجاد کرده اســت کــه در عمــل بانکها و ســرمایهگذاران خارجی را در رابطه با ایران بیش از حد معقــول و قانونی «محتاط» کرده اســت. لغو این تحریمهای کهنه - که قریب به سه دهه اســت گریبان ایران را گرفتــه و حتی بهرهبرداری از برجام را نیز دشــوار کرده است - مستلزم یک همکاری همهجانبه در همه ســطوح حاکمیت است و چنانچه میسر شود، یک جهش اقتصادی، سیاسی و راهبردی درخورملاحظهای برای کشور در پی خواهد داشــت. این جهش - که با جایگاه دلخواه ایران در نظــام بینالمللی و با انتظارات مــردم از دولت دوم روحانی متناســب اســت - ارزش آن را دارد تا مســیر مذاکره مجددا پیموده شود. به بیان دیگر، اگر آنطور که نتیجه انتخابات ثابت کرد «برجام» مایــه رضایت مردم و اعتماد آنهــا به تیم روحانــی بوده، هیچ دلیلی نیســت که بــه دولــت دوم او فرصت رفــع کامل همه تحریمهای باقیمانده داده نشود.

۳( ســوم اینکه انتخابــات 9۶ ایجاب میکند کــه به دولت دوازدهم فرصــت دهیم با رویکرد سیاســی، دیپلماتیک و راهبــردی دلخواه خود، بدون کارشــکنی داخلی، نســبت بــه «مدیریت بحران منطقهای » و جلوگیری از تشدید تنشهای فرسایشی با کشورهای همسایه اقدام کند. تحقق این امر نیز مســتلزم این است که به دولت مجال داده شود تا در استفاده از مؤلفههای قدرت نرم - که بارزترین شــیوه سیاستورزی او در حوزه امور خارجه بوده است - با فراغ خاطر گام بردارد.

به واقع، در ایران پســا 9۶، بایــد پذیرفت که استفاده از مؤلفههای جدید «قدرتِ معنایی» (به قول دکتر ظریف( - مانند قدرت هنجاری، قدرت گفتمانی، قدرت دیپلماتیک، قدرت اجماعسازی، قدرت افــکار عمومی، قدرت رســانهای و قدرت مجــازی و شــبکههای اجتماعــی - بــه همان انــدازه اهمیت دارد که تلاش برای برتری نظامی نســبت به قدرتهای متخاصم منطقهای واجب و ضروری اســت. به بیــان دیگر، اگر عربســتان ســعودی قادر اســت بالغ بر صد میلیارد دلار از ایالات متحده ســلاح جدید خریداری کند و از این طریق در مســابقه تســلیحاتی گامهای جهشی مهمی در مقابل ایران بردارد، کارگزاران سیاست خارجه ایــران نیز باید بتوانند از طریق بهکارگیری مؤلفههای جدید قدرت - که عربســتان سعودی به دلایــل ســاختاری، هویتی و فرهنگــی از آن محروم است - در روند شکلدهی به نظام جدید منطقــهای مهمتریــن و مؤثرترین نقــش را ایفا کننــد. طبیعتا، تحقق این امر مســتلزم همکاری همهجانبه تمام بازیگران عرصه سیاست و پرهیز از کارشــکنیها، ســوءظنها و نیتخوانیهایی اســت کــه در دولــت اول روحانــی نســبت به شــیوههای به کار گرفتهشــده هر روزه شاهدش بودیم.

4( چهــارم اینکه لازم اســت در ایرانِ پســا 9۶ بیش از همیشــه بر اهمیت وفاق و انسجام داخلــی، ایجــاد هماهنگــی میــان کانونهای مختلــف قــدرت بــا دســتگاه دیپلماســی و بهرهبــرداری از همــه ظرفیتهای کشــور - به صــورت فراجناحــی - تأکیــد کنیــم. در واقع، تجربه نشــان داده که در کشــوری مانند ایران، تشــتت و نزاعهای غیرضروری داخلی میتواند به شــدت بر روند بهرهبــرداری از ظرفیتهای کشور در فضای بینالمللی تأثیر بگذارد. ازاینرو، مصلحــت ملــی در این اســت کــه بپذیریم در کشوری هستیم که از یک سو، جناحی وجود دارد که با پافشــاری و تأکید بــر گفتمان و ارزشهای انقلابی، همواره ظرفیت مفهومســازی و حتی قابلیتِ حضور فیزیکی را در سطح منطقه ارتقا میدهد و از سوی دیگر جناحی داریم که در آن شخصیتهایی هست که منادی نظریاتی مانند «گفتوگــوی تمدنها» بودهانــد و قادرند - به دلیل اعتبار، قابلیت ایجــاد همزبانی با جهان و جایگاه جهانی خــود - در نزاعهای بینالمللی، میانجیگری میان شــیعه و ســنی در منطقه و حتــی در میانجیگــری در مذاکــرات صلح در بحرین و ســوریه، نقش کلیدی و مؤثری به نام ایران ایفا کنند. به بیان دیگر، اقتضائات انتخابات 9۶، الزامــات دوران گذار و فضای خاص منطقه ایجاب میکند که همه ظرفیتهای داخلی را - با حسن نیت و در یک فرایند همافزایی نسبت به یکدیگر - در جهت ارتقا و تثبیت موقعیت ایران در جهان جدید به کار گیریم.

اگر چنین شــود، به خواســته مــردم - که در بحرانیترین شــرایط نگرش و شــیوههای دولت روحانی در عرصه سیاستورزی خارجه را مورد پســند قرار داده - متناســب با روح دموکراسی، تمکین کردهایم و پیام انتخاب آنها را شنیدهایم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.