ميزان همكاري اعضا واقعا عجيب است

Shargh - - اقتصاد -

حالوهــوای نشســت 172 اوپک چگونه بود؟

نشست اخیر اوپک، بسیار متفاوت از نشســت نوامبر ســال گذشته بود. علت این مســئله، هم بــه مذاکرات دروناوپکی برای رسیدن به توافق و هم مذاکرات اوپکیها با غیراوپکیها برای دستیابی به فریز نفتی بود و این کار را ســخت میکرد. در آن دوره جلســات طولانی برای رســیدن به این توافق برگزار شد، اما در نشست دیــروز، بیشــتر صحبت بــر آن بود کــه توافق دوره قبل تمدید شــود یا خیر که در نهایت توافق مطابق پیشبینیها به انجام رسید. در نتیجه میتوان گفت که حالوهوای این دوره بســیار مثبتتر از دوره قبل بــود. البته برای هیئــت ایرانی، به علــت اینکه این نشست پس از انتخابات ریاستجمهوری بود، بیش از دیگر کشــورها این مثبتبودن فضا ملموس بود. نتیجــه این انتخابات و حضور گســترده مردم، اقتدار ایران را در بین کشورهای دیگر بالا برده بود که امری مشــهود بود. درمجموع میتوان گفت حالوهوای اوپک این دوره، مثل آبوهوای بهاری وین خوب بود.

با این اوصاف حاشیه خاصی نداشت؟

خیــر، حضور وزیر نفت ایران گرچــه در این دوره بســیار کوتاه بود و بیژن زنگنه بیشتر از 24 ساعت به دلیل مشغله کاری نتوانست بماند، اما در کنار نشست اصلــی، مذاکراتی هم با شــرکتهایی که مشــتاق به همکاری بــا ایران بودند ماننــد توتال، گسپروم، شــرکتهای ایتالیایی، ترک و... انجام گرفت، هرچند بسیاری دیگر به دلیل فرصت اندک نتوانستند با زنگنه به مذاکره بنشــینند. حتی میتوان گفت در این دوره، مذاکرات حاشیهای با ایران نسبت به دورههای قبل، بسیار چشمگیر بود.

ایران پیشتر تثبیت ســقف تولید را نپذیرفته بود و بر بازگشت تولید به قبل از زمان تحریم تأکید داشــت. آیا باز هم زنگنه آن شرط را مطرح کرده یا خیر؟

طبیعی بود که در نشســت قبلــی، ایران بخواهد بــه دوره پیــش از تحریمها برگــردد، همانگونه که عــراق پس از جنگ بــرای بازگشــت در اوپک چنین رخصتــی یافته بود. البتــه این نکتــه را نباید نادیده گرفت که میشــد ایران ادعا کند تــوان تولید دارد و میتواند به دوره قبل برگــردد، اما عملا نتواند چنین کند، خیلی میتوانست مشکلآفرین باشد، اما کسانی که در صنعت نفت ایران هســتند، شرایط را با وجود تحریمها، بــرای افزایش تولید آماده نگه داشــتند و این اتفاق ســبب شــد ایران بتواند فقط یکسال پس از تحریمها، تقریبا به حد تولید قبل از تحریم برســد کــه موفقیت بزرگی برای ایران بــود. بههرحال ایران توانست در طول مذاکرات نفسگیر این خواسته خود را به اعضای اوپک بقبولاند و آنها هم خواست ایران را بپذیرند. هرچند این مذاکرات به اوپک محدود نبود و قبل از برگزاری اوپک 171، چندین مذاکره در جلسات طولانی در سطوح کارشناسی و کارشناسیارشد انجام شد که بسیار پیچیده و سخت بود.

اکنون تولید ایران چقدر است؟

صنعت نفت صنعت پیچیدهای اســت. هر سال کشــورهای نفتی به دلایــل طبیعی، افــت تولید را دارنــد، در نتیجه بخشــی از تولیدهــای جدید برای جایگزینکردن افت طبیعی اســت. منابع ثانویه که مورد اســتناد اوپک هستند اعلام کردهاند تولید ایران اکنون در حدود ســهمیلیون و 750 هزار بشــکه در روز اســت و ایران اعلام کرده در حدود سهمیلیون و 860 هزاربشــکه در روز تولید دارد. در نتیجه اختلاف چندانــی بین این دو آمــار وجود نــدارد و ایران هم برنامههای توســعهای خود را دنبال میکند. هرچنــد میزان تولیــد ایران دیگر نمیتواند در همین سطح باقی بماند، مگر اینکــه قراردادهای نفتی به ثمر بنشــینند و کمکم ایران بتواند به برنامهای که بــرای افزایش تولید در طول برنامه دارد دست یابد. آنچه کشــورها را در اوپک مقتــدر میکند، توان تولید هر کشور عضو است و بر اساس آن به هر کشور توجه میشــود. این روند برای خارج از اوپک هم معنادار اســت. علت اینکه اکنون روســیه برای اوپک بســیار دارای اهمیت است، آن است که گرچه ذخایر این کشــور از ایران کمتر است، اما تولید نفت آن نزدیک به 11 میلیون بشــکه در روز اســت و پیرو آن، صادرات نفتی بالایی دارد و به همین نسبت هم توجه بیشتری به این کشور میشود. آن هم بهخاطر آنکه توانســته تــوان تولید خــود را بالا نگــه دارد. بههرحال ایــران برای افزایش توان تولید خود تلاش میکند، اما شــک نکنید رقبای ایران؛ چه سیاســی و چه اقتصادی، به هر وسیلهای دست میزنند تا ایران نتواند برنامههای توســعهای خود را دنبال کند. سفر ترامپ و تهدیدهای ایران از سوی او هم همین است که سرمایهگذاران خارجی را از آمدن به ایران بترساند. تولیدکنندگان بزرگ نفت هم دوست ندارند ایران به آنچه در توان دارد دســت پیدا کنــد. بههرحال باید تلاش کنیم صنعت نفت ایران که ملیترین صنعت ایران محسوب میشود، بتواند نقش خود را ایفا کند و این درآمد، به وسیلهای برای توسعه اقتصادی ایران تبدیل شود. این نکته را اضافه کنم که صرفا افزایش تولید نفــت و درآمــد حاصــل از آن دارای اهمیت نیست. بسیار مهم است که درآمدهای حاصل از آن را چگونــه بتوانیم مصرف کنیم. آیــا این درآمد برای اداره زندگی روزمره مردم خرج میشــود یا اینکه به سرمایه و ثروت روی زمین تبدیل میشود؟

آیا در این نشســت در تولید کشورهای دیگر تغییر ایجاد شد؟

من سالهاســت اخبــار اوپک را دنبــال میکنم و مســئولیت نمایندگــی ایــران را چندیــن دوره، از زمان آقای آقازاده در اوپک داشــتم و پنج ســال، در دبیرخانــه اوپک، در اداره تحقیــق بازار نفت حضور داشــتم. برهمیناســاس به ضرس قاطع میگویم ایــن رقم پایبندی به تعهد کــه نزدیک به صددرصد اســت، تاکنون در اوپک ســابقه نداشــته است. این میزان همکاری، واقعا عجیب اســت. یک زمانی 50 تا 60 درصــد توافق در اوپک، رقمی بــالا بود. از آن مهمتر همکاری اعضای غیراوپک اســت. در گذشته ایــن آرزوی اوپک بود که اعضــای غیراوپک به چنین تصمیمگیریهایی ملحق شــوند، امــا اکنون نهتنها ملحق شــدهاند، بلکــه همکاری چشــمگیری هم داشتند. به نظر میرسد چشم تولیدکنندگان نفت در جهان از ســقوط فاجعهآمیز قیمت نفــت در ژانویه ســال 2016 و افــت قیمت به زیر 30 دلار ترســیده و به این نتیجه رســیدهاند که باید با هم همکاری کنند. بههرحال ایــن اقدام، هم درآمد کشــورها را کاهش میدهد و هم سرمایهگذاری را دچار افت میکند که میتواند منجر به افزایش بیسابقه نفت در دو سال آینده شــود. در نتیجه این همکاری بینظیر اســت و امیدوارم ادامه پیدا کند.

تصمیم روسیه و عربســتان حدود یک هفته قبل از نشســت اوپک مبنیبر تداوم فریز، چقدر روی تصمیمگیــری اوپک تأثیرگــذار بوده؟ آیا نمیتوان گفت این دو کشور لیدری بازار نفت و اوپک را برعهده دارند؟

ادامه در صفحه 18

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.