چالشهای پیشدبستانی در استانهای دوزبانه

Shargh - - تخته سفيد - مهناز حمیدی*

در ســند تحول بنیادين نظام آموزشوپرورش باوجود اينکــه دوره پیشدبســتانی در نظــام آموزشوپرورش بهعنــوان يک دوره رســمی اجباری ديده نشــده، اما در اين ســند برای اســتانهای دارای دانشآموزان دوزبانه برگزاری دوره آموزشــی ويژه اين دانشآموزان، در قانون الزامی اســت و ضــرورت ايجــاب میکند بــه آموزش پیشدبســتانی به صورت خاص و ويــژهای بنگريم. زيرا دوره پیشدبستانی انتقالدهنده ارزشها، باورها و احترام به هنجارهای اجتماعی و عامل بازآفرينی فرهنگی است که مؤلفههای محســوس و ملموس آرمانها، عواطف و اخلاق را در کــودکان پرورش داده و تحقق اهداف عالیه نظام تربیتی کشور را میسر میکند. از سوی ديگر دسترسی کودکان خانوارهای فقیــر )بهويژه در مناطق دوزبانه( به پیشدبستانی باکیفیت، میتواند نقشی کلیدی در کاهش شــکاف آموزشــی ايفا کرده و به برابری بیشتر فرصتها کمک کند. برای کیفیتبخشی به آموزش پیشدبستانی تعیین شايســتگیها و صلاحیتهای حرفــهای مربیان پیشدبستانی و همچنین مداخله بهنگام و ايجاد آمادگی در نوآموزان دارای نیاز ويژه برای ورود به دبستان ضروری اســت. در طراحی و تدوين محتوای آموزشــی هر استان توجه به محتوای آموزشــی سیال - تلفیقی و منعطف با تأکید بر ويژگیهای سنی کودکان و قابلیتهای بومی در چارچوب مصوب نظام رسمی آموزشوپرورش اين دوره ضروری اســت. از مهمترين مشــکلات ناشی از پوشش اندک پیشدبســتانی در اســتانهای دوزبانه میتوان به واگــذاری مديريت کلاسهای پیشدبســتانی به بخش خصوصی و مراکز آموزشی فرهنگی غیردولتی اشاره کرد که تبعات زيادی در پی داشــته اســت از جمله: کاهش میزان جذب کودکان قشر کمبرخوردار با توجه به افزايش شــهريه کلاسهای پیشدبســتانی در مناطــق دوزبانه، کاهش آمار کودکان پیشدبســتانی و افت تحصیلی در پايههــای بعدی. همچنین بايد توجه داشــت که امروزه ســازمانهای مردمنهــاد رابطه معناداری کــه منجر به همافزايی با نهاد حاکمیتی شــود ندارند و ايجاد گشايش در رابطه ســازمانهای مردمنهاد بــا نهادهای حاکمیتی بهنحویکه اثر مســتقیمی بر رشــد و توسعه همهجانبه بگذارند بايد مورد توجه قرار گیرد. زمانی برخی از خیرين احســاس کردند که فضای آموزشــی در کشور کم است، برهمیناساس کمکم مجمع خیرين مدرسهساز در کشور شــکل گرفت، بهطوریکه بیــش از 30 درصد مکانهای آموزشی از ســوی خیرين مدرسهساز ساخته شده است، اما متأســفانه تاکنون برای تربیت و آموزش مربیان هیچ حرکت مردمیای صورت نگرفته است. بنابراين مشارکت ســمنها در بخش آموزش پیشدبستانی در استانهای دوزبانه باعث کاهش فقر آموزشــی و فراگیری توسعه و گسترش عدالت آموزشی میشــود. از اقدامات تأثیرگذار در روند رشــد و کیفیتبخشــی آموزش پیشدبســتانی در اســتانهای دوزبانــه میتوان به اســتفاده از ظرفیت رســانههای جمعی اســتان ماننــد راديــو و تلويزيون و شــبکههای مجازی برای تغییر نگرش نسبت به آموزش پیشدبســتانی، تهیه و تدوين بســتههای آموزشی ويژه مربیان و کودکان زير پنج سال و همچنین اجرای طرحهای فرهنگــی- هنری از جمله برگزاری جشــنواره بازیهای بومی - محلی و ارتقای آگاهی و اطلاعات اولیای کودکان در مــورد اهمیت دوره پیشدبســتانی و تأثیر آن در روند تحصیلی و تربیتی دانشآموزان در ســالهای بعد اشاره کرد. تجربه کشــور ترکیه نشان میدهد آنها از 13 برنامه آموزش تلويزيونی تحت عنوان Tomurcuklar() از طريق همکاری مديرکل آموزش پیشدبستانی و مديرکل راديو و تلويزيون ترکیه به منظور کمک به پیشرفت زبانی کودکان در گروه سنی پیشدبستانی استفاده کردند تا استفاده بهتر از زبان ترکی را ترغیــب و آگاهی ملی را فراهم کنند. اين برنامه از اکتبر ســال 1998 از طريــق کانالهای عمومی تلويزيون ترکیه پخش میشــود. اين پــروژه در حقیقت خدمات آموزش پیشدبستانی از راه دور را برای کودکان و خانوادههايــی که به مراکز آموزش پیشدبســتانی در منطقه خود دسترســی ندارند فراهم میکند. علاوهبراين بايد توجه داشــت آموختن ســواد بصــری لازمه زندگی کودکان در دنیای تصوير قرن بیســتويکم اســت. زبان وســیلهای برای برقــراری ارتباط اســت و ارتباط بصری نیز سیســتمی اســت که به موازات زبان گفتاری رشــد يافته اســت. ممارست و تشريکمســاعی نوآموز و مربی پیشدبســتانی در فرايند ياددهی – يادگیری سواد بصری اگــر بیش از آموزش حروف الفبا نباشــد، کم از آن ندارد. بــا توجه به نفوذ شــبکههای اجتماعــی و نرمافزارهای پیامرســان فوری، ارتباطات مکتوب به ارتباطات ديجیتال تصويری مبدل شــدهاند و بســیاری از کــودکان حتی در روستاها چشم به صفحه نورانی تبلت يا رايانه دوختهاند و ارتباط معنايی و حتی حســی خود را در آن جستوجو میکنند. بنابراين ارتباط غالب بــهزودی ارتباط تصويری میشود که مجموعهای از متن، گرافیک، عکس، نمادها، تزئینات و مکالمات ويدئويی را شامل میشود و استفاده از اين ابزار راهکاری برای افزايش میزان پوشش آموزشی کودکان پیشدبستانی است. در پايان بايد توجه داشت که دانستن راههای علمی و متُدهای بهروز در پرورش کودک دوزبانه، يکی از ملزومات اصلی در آموزش پیشدبستانی بهشمار میآيد. *کارشناس ارشد مدیریت آموزشی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.