مامحهمردتيبأرنايميهد بلروطترارحر دشاودالنستت

تمرکز طرح اشتغال دولت بر بخشهايي است که هم رشد اقتصادي دارد و هم اشتغالزاست

Shargh - - اقتصاد -

شــرق:

یکي از نمایندههــاي مجلس طرح اشــتغال وزارت کار را با چالــش کپيکاري روبهرو کرده و گفته است: در جلسه غیرعلنی مجلس با علی ربیعــی، وزیر کار، وزیر اعلام کرد دولت بهدنبال ایجاد یک میلیون شــغل در کشــور است؛ در آن جلسه ربیعی طرحی را که نخســتوزیر هنــد در دهه 80 میلادی برای ایجاد اشتغال در این کشور تدوین کرده بود و نتیجــهای از آن نگرفته بود، ترجمه و در قالب طرح اشتغال کشــور به نمایندگان ارائه کرد. اینها را حسینعلی حاجیدلیگانی گفته اســت؛ درحاليکه تیمي از متخصصان وزارت کار بر بخشهــاي مختلف این طرح کار کردهاند.

پیش از انتخابات، علــي ربیعي، وزیر کار و علــي آقامحمدي، عضو ســتاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی نشســت مشترکي داشتند؛ مشــروح ســخنان آقامحمدي کــه درواقع پاسخي به انتقادهاي دلیگاني هم است، در اختیار «شرق» قرار گرفته است. آقامحمدي توضیح ميدهد: شــاخصهای اصلی بازار کار ایران نشــان ميدهد ایران نرخ مشــارکت پایینی دارد که حدود 40 درصد است. به طور طبیعی نرخ مشارکت در آینــده افزایش پیدا خواهد کرد؛ چون اولا ســهم زنــان در این مشــارکت کم بــوده و بهتدریج اضافه میشود و نرخ رشد مشارکت خانمها در اشتغال بالا خواهد رفــت و ثانیا اینکه ترکیب کیفی این جمعیت تغییر پیدا کرده است؛ یعنی جمعیتی با سوادِ کارِ بالا وارد بازار کار ایران خواهند شد. این دو ویژگی، دو کار را میطلبد؛ بــرای تحصیلکردگان، دانشبنیانکردن اقتصــاد در اقتصاد مقاومتی مطرح اســت؛ یعنی ما باید اقتصاد موجــود را دانشپایه کنیم تا این نیروی تحصیلکرده، اقتصاد ما را جلو ببرند. قســمت دوم این است که ما برای نسل جدیدی که دارد وارد بازار میشــود به اندازه کافی فرصت اشتغال ایجاد کنیم. این ظرفیتســازی میخواهد، نهادسازی میخواهد و ایــن یک تحــول بنیادیــن را طلب میکنــد. تا به حال نوعی ترمیم بوده اســت؛ یک کمک و اصلاحی میکردند، ولی با این سیســتم کلا باید تغییر پیدا کند. آقامحمــدي توضیح ميدهد: ماهیت شــغل آینده، شــغل چندکاره اســت؛ یعنی دائم ممکن است این شــغلها جابهجا شوند؛ پس آدمی یک شغل را دارد و ممکن اســت از دور خارج شــود و شغل جدیدی داشته باشد و آن را ادامه ندهد.

سواد امري 10 بُعدي است

عضو ســتاد اقتصــاد مقاومتي ادامــه ميدهد: مهارتآموزی جزء کارهای اساســی است؛ این را در شــورای انقلاب فرهنگی تصویب کردند که ســواد، 10گانه اســت؛ دیگر ســواد خواندن و نوشتن، سواد محسوب نمیشود، سواد سیاســی، سواد اجتماعی، ســواد هنری و... مطرح هســتند.10 نــوع آموزش را همه باید یاد بگیرند. پس باید نوع آموزش تغییر کند؛ نوع تکنولوژی و دانشــی که در تولید به کار میبریم و ســپس بخشهایي از زنجیره اصلاح شــود؛ وگرنه زنجیرههــای قبلی را تکرار میکنیــم؛ یعنی از تولید، بیشتر بُعد فیزیکی را درنظر میگیریم. اگر در پوشاک ظرفیــت اقتصاد ایــران را اندازه بگیریــد، 280 هزار شــغل وجود دارد. درحالي که این ظرفیت میتواند تا یكمیلیونو 400 هزار نفر باشــد. آقامحمدي تأکید کرد: این به معنای فردا یا دو ســال دیگر نیست؛ این به معنای ظرفیتی اســت که وجــود دارد و میتواند به وجود بیاید. اگر بخواهیم در پوشــاک این را انجام دهیم چه خلائی داریم؟ ایــران کارخانه تولیدی کم ندارد؛ ماشــینهایی که در ایران لباس تولید میکنند کــم نیســتند، مد را نمیتــوان وارد کــرد و تغییرات مناســب انجام داد. همان مشــکلي کــه در خودرو داریــم؛ در خــودرو هم به دلیــل تیــراژ و پلتفرم چندگانه مشــکل داریم که نميتوانیــم کار کنیم. در پوشــاک، این چه چیزی را میخواهد؟ تربیت شــده دانشــگاهی هم کــه داریم، اما کسی که در انســتیتوی طراحی و مــد دوره دیده باشــد، نداریم؛ یعنــی با یــک آمــوزش مکمل میتوانیم این را کامل کنیم و این ظرفیتسازی میخواهد.

در بازاریابــی و در فــروش هم امروز تولید در پوشــاک مواد اولیه پنج درصــد ارزش افزوده است؛ یعنی از کل آن پنج درصد میشود خود پارچه، برای همین میبینیــد طراح خارجــی وقتی حراج میزند 70 درصد تخفیف میزند؛ یعنی با این تخفیف هم تمــام آنها را درمــیآورد؛ ولی ما آنجــا که بخواهیم درآمد داشته باشیم، درآمد نداریم. ما به بازار کار از این جهت نــگاه نکردهایم، به بازار کار خیلی فیزیکی نگاه کردهایم. پس آنچه مسئله ماست، تحلیل درست بازار کار است. آنچه که امروز مطرح است، مطالعه است.

در برنامه ششــم، 955 هزار تا 970 شغل مصوب قانون پیشبیني شده است و این مقدار ما را به آنجا میرساند که ســه پایه اصلی اقتصاد مقاومتی شکل بگیرد. در اقتصاد مقاومتی ســه تا هشت وجود دارد؛ هشت نخست نرخ رشد است؛ نرخ رشد اقتصاد ایران باید هشــت درصد باشد. هشــت دوم نرخ بیکاری اســت که باید به هشــت درصد برسد و هشت سوم، درصد تورم است که باید به هشت برسد.

اگــر ایــران به این ســهتا هشــت برســد، بخش پیشروی اقتصاد مقاومتی را به دســت آورده است. ایــن به معنای همه اقتصاد مقاومتی نیســت. بحث مقاومــت اقتصاد که با نوســانات مختلف با فروش نفت با جابهجاییشــدنهای مختلــف و مخاطرات جهانی نتواند تکان بخورد، قســمت بعدی است. دو قســمت اقتصاد مقاومتیدار یکی پیشرفت است که این سه هشت است و یکی مقاومت است مثل زمان تحریم که نرخ رشــد پایین رفت که البته خوشبختانه در سال گذشــت بالا رفت، البته این اشکالش در این است که چگونه تدبیر کنیم.

مشكل اشتغال ما تحصيلكردگانند

آقامحمــدي توضیــح ميدهد: ما ســالانه 700 هزار ورودی تا ســال 1400 داریــم که 80 درصد اینها تحصیلکــردگان دانشــگاهی هســتند؛ یعنــی 560 هزار؛ پس 560 هــزار ورودی دانشــگاهی خواهیم داشــت کــه باید حتما برای آنها شــغل طراحی کنیم. ضمن اینکــه برای آن 20 درصد دانشگاهی هم همینطور؛ پس مشکل ما درباره تحصیلکردگان اســت. اکنــون هــم متوســط فاصلــه نرخ رشــد بــیکاری با نرخ بــیکاری جوانان یک به دو اســت؛ ما باید مشکلمان را حل کنیم، نمیتوانیم بگوییم شــغل درست کردیم، ولی نیرو نداشتیم و یك پناهنده کشور دیگر را سر کار آوردیم، باید هدف شــغل معطوف باشــد. دولت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صاحب طرحي هســتند که مشکلات حوزه اشتغال را حل ميکند.

ويژگي اصلي طرح وزارت كار

عضو ســتاد فرماندهي اقتصــاد مقاومتي توضیح ميدهد: ویژگی بازار کار ایران اکنون این است که ما در جاهایی شــغل داریم، درآمد نداریم؛ یعنی فرد شاغل اســت و زندگیاش نمیچرخد؛ پس فقر وجود دارد. شما دهکهای نخست را از آمار بانک مرکزی ملاحظه کنید؛ روشن اســت چه شغلهایی دارند، سهم دهک نخست بهجای متوسط برابری، بهجای 10 درصد، دو درصد ارزش افزوده است؛ ولی رستههای شغلی آنها مشخص اســت؛ پس ما رستههای شــغلیاي داریم که شــغل است، ولی پول نیســت. شاغل فقیر است. ما ایــن را نمیخواهیم؛ فردي که اینطور باشــد باید سه شــیفت کار کند، باید آرامش زندگیاش را بههم بریزد و... . این یک اشــکالش اســت. در بخشهایي هم هست که شــغل وجود دارد؛ ولی رشد نه. هدف طرح اشــتغال وزارت کار این اســت که بر جاهایی تمرکز کند که هم رشــد دارد و هم اشــتغال. براي مثال تمرکز ویژهاش را بر آن رســتههایی ميگذارد که شــبیه مجموعه پوشاک اســت. میتوانیم در این حوزه پنبه بکاریــم، میتوانیم کارخانه نســاجی بزنیم یا میتوانیم به پوشــاک توجــه کنیم؛ یعنی طراحی مد کنیم، بفروشــیم، صادرات کنیم و... . این به معنای فراموششــدن نساجی نیســت، ولی تمرکزش روی پوشــاک است چــون هم شــغل دارد، درآمــد دارد و هم درآمدش متعادل توزیع میشود. این درآمد به ســمت متوسط میآید. برای اینکه بیشتر بدانیم ما چگونه بایــد حرکت کنیم. اکنون وضــع هزینهکرد در آنها در ایران براســاس آمــار بانک مرکــزی، مصرف شــش درصد جامعه ایران بالای 70 هزار دلار است و 50 درصــد آنها بین 20 هزار تــا 70 هزار و بقیه زیر 20 هزار دلار. پــس آن چیزی که ما باید اصلاح کنیم این اســت کــه درصدهای زیر 20 هزار را تا جایی که میشــود اصلاح کنیم. بهویژه افــرادي که زیر هفت هزار و 500 دلار هســتند؛ از راه اشــتغال اصلاح درآمد کنیم و ایــن نیازمند به طرح ویژه اســت و نمیتواند خودبهخــود اتفاق بیفتد. به گفتــه آقامحمدي، یکی از ویژگیهــای این طرح این اســت که نهادهــای حمایتی مثل کمیتــه امداد و... بهخوبي به کار گرفته شوند. اکنون نهادهای حمایتی شغل درســت میکنند، ولی با 10 یا 15 میلیون تومان ســرمایهگذاری، این ممکن اســت یک کمیته امدادی را الان به شــغل برســاند، ولی به زندگی نمیرساند، طرح متوجه این است که به نهادهای حمایتی پنجره واحــد بدهد که اطلاعات آنها را متمرکز کند و طوری برای آنها اشــتغال ایجاد کند که اشتغال آنها پایدار و درآمدزا باشد.

اصلاح نواقص در طرح وزارت كار

پس ویژگی این کار این اســت کــه کل کار را دربر نمیگیــرد، بلکه نواقص پرداخت به بازار کار ایران را اصــلاح میکند؛ یعنی آنجا که به دانشبنیانی توجه نشده است، آنجا که در محیط اشتغال بر رشد توأمان توجه نشده، آنجایی که افراد پایین از شغلهایی را که درآمد پایینی دارند مورد توجه قرار میدهد و راههای اصلاح را پیشِرو میگذارد و این میشود یک پروژه؛ پروژهاي که خروجی آن میشــود اینکه من کارهای این مجموعه را در حد 400 تــا 500 هزار نفر اصلاحِ وضع کردم. این به کمک وضع موجود میآید؛ یعنی هم 955 هزار تــا را که در برنامه آمده بتواند محقق کند و هم آن مشــکلاتی کــه در ارتباط بــا آنها بود اصلاح کند. آقامحمدي ادامه ميدهد: این یک طرح فوری نیست، ولی یک طرح راهگشا، اصولی و پایهای است که نتایجش در سال 1396 هم روشن ميشود؛ هرچند نتایج مهمتر آن در ســالهای آینده و تا سال 1400 محقــق ميشــود. این عضو ســتاد فرماندهي اقتصاد مقاومتي تأکید ميکند: من به طرح مطمئنم و ظرفیتهای اشتغال در ایران هم وجود دارد؛ چون در ایــران تقاضا وجود دارد و ســاماندهی آن و نظام بانکی و بیمه و.. . شــرایط کســب و کار باید اصلاح شود. اینها همه باید در رستههای شغلی دیده شود و برای همه پیشنهاد مناسبشان ارائه میشود. او تأکید کرد: مــن خواهش میکنم این طرح خوانده شــود؛ بهویژه برای کسانی که شغل ندارند و کارخوب ندارند تا جایگاه خودشان را پیدا کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.