دو اقدام مهم در ارتباط با برجام

Shargh - - ديپلماسي - کوروش احمدي*

مبــارزات انتخاباتــي در ايــران در چند هفته گذشته و تمرکز بر مســائل داخلي عمدتا موجب شد تا در ســطح افکار عمومي توجه درخوري به دو تحــول مهم در ارتباط با برجام نشــود. در اين دو تحــول و باوجــود لفاظيهــاي دونالد ترامپ در مخالفــت قاطع بــا برجــام در دوره مبارزات انتخاباتي، دولت آمريکا عمــا و حداقل در دوره کنوني در جهت اجرا و تثبيت برجام حرکت کرده است.

در يــک دوره تقريبا يکماهــه دو اقدام مهم و تعيينکننــده؛ يعني تأييد پايبندي ايران نســبت به برجــام و تمديد تعليق تحريمهاي مندرج در يکي از قوانين کنگره، بايد از ســوی دولت ترامپ انجام ميشد؛ دو اقدامي که در صورت انجامندادن آنها، دولت مذکور در موضع نقض برجام قرار ميگرفت و وضعيتي بحراني ايجاد ميشــد. در اولين اقدام، رکــس تيلرســون، وزير خارجــه آمريــکا، در 27 فروردين )18 آوريل( در نامهاي به رئيس مجلس نمايندگان اعام کرد که تا اين تاريخ شرايط مندرج در قانــون ‪Iran Nuclear Agreement Review‬ ‪Act) INARA)‬ محقق شــده است. بهاينترتيب، دولت آمريکا رسما بر پايبندي ايران به تعهداتش در چارچــوب برجام صحه گذاشــت. ارســال اين تأييديــه به اين دليل الزامي بــود که مطابق قانون INARA دولــت آمريــکا هــر 90 روز يکبار ملزم اســت کنگره را از ادامه پايبندي ايران به تعهدات خــود در چارچوب برجام مطلــع کند. مطابق اين قانون در صورتي که کنگــره چنين تأييديهاي را از دولت دريافت نکند، ملزم اســت حداکثر در مدت 60 روز تحريمهاي تعليقشده را به اجرا درآورد يا در مصوبهاي تحريمهايي را که لازم ميداند عليه ايران اعمال کنــد. همزمان با ارســال اين تأييديه و به منظور کاســتن از تلخي آن بــراي تندروهاي آمريکا، انجام بررسيهايي در مورد ضرورت تعليق تحريمها نيز اعام شــد که جلوتر توضيح بيشتري در مورد آن داده خواهد شد.

در دوميــن اقــدام، ترامــپ در نامــهاي بــه تيلرسون در 27 ارديبهشت )17 می( که در سايت کاخ ســفيد انتشــار يافته، ضمن اشــاره به قانون ‪)National Defense Authorization Act )NDAA‬ تصريح کرد که «... مطابق تعهدات آمريکا به نحو مقرر در برجام، آمريکا اينبار تاشها براي کاهش فروش نفت از ســوی ايــران را پيگيري نميکند». وزارت خارجــه آمريکا نيز با صــدور بيانيهاي در همــان روز اعام کرد که دولــت آمريکا به اطاع کنگره رســانده اســت که «تعليــق تحريمها به نحو مقرر در برجــام را به منظور اجراي تعهدات آمريکا در مورد برداشتن تحريمها ادامه ميدهد». تحريمهايي که به اين ترتيــب تمديد تعليق آنها اعام شــد، از مهمترين و کليديترين تحريمهاي آمريکاست که تحت قانون NDAA در سال 2012 به تصويب کنگره رسيده بود. اين تحريمها عمدتا متوجــه تحريم صــدور نفت ايران بــود. مطابق قانــون مذکور، اين تحريمها تنهــا ميتوانند براي يک دوره 120 روزه تعليق شــوند. دولت اوباما اين تعليق را در اواسط ژانويه 2017 اعمال کرده بود. بنابراين ترامپ ملزم به تمديد اين تعليقها در 17 مي بود و در غير اين صورت قانون مذکور به طور اتوماتيک به اجرا درميآمد و با اعاده تحريمهاي مندرج در آن آمريــکا در موضع نقض برجام قرار ميگرفت. اين امر ميتوانســت بــه معني خروج آمريکا از برجام باشــد. اقدام به تعليق تحريمها اقدامــي مهم و کليدي بود که ناظــران از ابتداي رويکارآمدن ترامپ منتظر مشاهده نحوه برخورد دولت جديد آمريــکا با اين امر بودند. اين اولينبار بود که دولت ترامپ تمديــد تعليقها را که جزء بســيار مهم و تعيينکننده برجام است، اعام و از ايــن طريق باوجود مخالفتهــاي قاطع با برجام عما در جهت حفظ و تداوم آن عمل کرد. برخي ناظران مانند جروزلمپســت از اين تحول بهعنوان نقطه عطفي در روند اجراي برجام نام بردند.

اگرچه بــا اين اقدام فعا برجــام از يک نقطه عطف مهم عبور کــرده، اما ترديد و باتکليفي در مورد نحوه برخورد با آن همچنان بر دولت ترامپ مســتولي اســت. او در جريان مبارزات انتخاباتي تندترين حمات را عليه اين توافق و معماران آن ابراز و بهاينترتيــب، خود را در برابر رأيدهندگان متعهــد به لغو يــا تغيير آن کرده بــود. به همين دليــل دولــت آمريکا کوشــيد تا از طريــق اعام همزمان تحريمهاي موشکي عليه هفت شخص و شــرکت ايراني و چيني از تلخي اين تحول مهم براي اعضاي افراطي کنگره و طرفداران ترامپ در آمريکا بکاهد. اين در حالي اســت که شرايط لازم براي اجتناب از تمديد تعليق تحريمها بههيچروي فراهم نيســت: ســازمان بينالمللي انرژي اتمي )تاکنون پنجبار( و دبيرکل ســازمان ملل )تاکنون دوبــار( بر اجــراي تعهدات طــرف ايراني صحه گذاشــتهاند. بهعاوه، اتحاديه اروپا و تقريبا همه اعضاي آن مؤکدا خواســتار اجراي تعهدات همه طرفها شــده و ســاير کشــورها و افکار عمومي بينالمللي نيز قويا موافق اجراي برجام هستند.

دســتور تعليــق تحريمهــا در «روز تصويب» برجــام در 18 اکتبر 2015 از ســوی اوباما صادر و در «روز اجرا» در 16 ژانويه 2016 نافذ شده بود.

ادامه در صفحه 19

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.