به نام ریاض به کام ترامپ

Shargh - - اقتصاد -

نخســت آنکه بــا ترســاندن کشــورهای نیازمند این کشــور برای تأمین امنیتشــان، به صورتی گزینشــی آلات و ادواتی را برای نیل به مقصود در اختیارشــان میگذارند و بهاینترتیب دغدغه ژاندارمری را از خود دور میکنند؛ دوم آنکه از محل قراردادهای منعقده، منافع اقتصــادی قابلتوجهی به دســت میآورند و برای خیل بیکاران آمریکایی شــغل ایجاد میکنند و رشد اقتصادی خود را افزایش میدهند.

در تحلیــل هزینه- فایــده به نظر نمیرســد که قراردادهای نجومی واشنگتن- ریاض در نهایت برای عربســتان امنیت پایدار به ارمغان آورد. عربســتان در وضعیتی پارادوکســیکال و شکننده است. درحالیکه برای رســیدن به مرحلــه توســعهیافتگی اقتصادی گامهایی برداشــته و قراردادهای منعقــده با آمریکا هم تا حدودی میتواند در این راســتا تعبیر شود، اما وضعیتی پارادوکســیکال دارد. عربســتان بهشدت از توسعه سیاســی جا مانده و در شمار عقبافتادهترین کشــورهای جهان از حیث این نوع توســعه اســت. توسعه سیاسی و توســعه اقتصادی دو بال بالندگی است. فقدان یا ضعف یکی، تأثیری بسزا روی دیگری دارد و موجب عدم ثبات است. گیرم با فروش اسلحه آمریکایی به عربســتان و حتی ایجاد امکان تولید آن در داخل این کشــور و صادرات آن، عربســتان بتواند امنیت خود را تأمین کند؛ از توســعهماندگی سیاسی را چه میشــود کرد؟ این نوع توسعهنایافتگی از قضا ریشــه در امنیت ملی به معنــای واقعی کلمه دارد. عدم تناســب توســعه سیاسی و توســعه اقتصادی بزرگتریــن چالش پیشروی ریاض در ســالهای در پیش خواهد بود. جالب اینکه هرچقدر ســعودیها در جهت رشــد و توسعه اقتصادی بیشتر گام بردارند، بازوی نحیف توسعه سیاسی آنها در فقدان زمامداری ‪good governance(‬ ،) نبــود ارزشهــای متعالــی دموکراتیک و ضعف شــدید نهادهــای مدنی در آن کشور بیش از پیش خود را آشکار میکند.

طرفه آنکه بــه موازات پیشــرفتهای اقتصادی و صنعتی و حتی فناوریهای تســلیحاتی عربستان، بر میزان گریــز از مرکز ارکان نظام سیاســی حاکم بر این کشــور افزوده میشــود، چراکه ساخت مندرس قدرت در آن کشــور با زیرساخت رو به رشد و توسعه اقتصادیاش صحنه زشــت و زیبــای ناجوری را رقم میزنــد و روزبهروز واگراتر میشــود و بیشــتر زاویه میگیرد. این واگرایــی بنیانبرافکن بزرگترین چالش ریاض در ســالهای آینده خواهد بود که ممکن است در نهایت منجر به تلاشــی رژیم سیاسی حاکم شود. عربستان به راهی میرود که رژیم شاه رفت و در دهه 50 به ســرعت پیمایش آن افزود و در مدت چند سال نابودی کیان خود را شاهد شد.

در کارساز واقعشدن سیاست ترامپ مبنیبر تأمین هزینه امنیت کشــورهای موردنظر از سوی خود آنها تا آنجا که مربوط به کشــورهای جنوبی خلیجفارس بهویژه عربستان میشــود، نقش بسیار کارساز عنصر ایرانهراســی را نباید نادیــده گرفت. ایرانهراســی دســتپخت قــدرت هژمون اســت که شــوربختانه بعضی از ترکیبات آن را ما با موضعگیریهای شــاذ و اتخاذ سیاستهای کژبنیان تدارک میبینیم و بهواقع آب به آسیاب نظام ســلطه میریزیم. همین مواضع و سیاســتها در تشدید گستاخی آمریکاییها بیتأثیر نبوده است. این گستاخی تا جایی پیش رفته که آنها با بهچالشکشیدن تولید سلاح از سوی ایران برای دفاع از مرزهای خود، عملا خواستار دستکشیدن حاکمیت از تأمین امنیت برای شهروندان خود شدهاند!

برخــورداری ایران از حد قابلتوجهی از توســعه سیاسی، به این کشور نسبت به همسایگان منطقهای، بهویژه عربستان، مزیت نسبی و دست برتر داده است. ســپهر سیاســت در ایران مخصوصا در پــی برگزاری انتخابــات اخیر ریاســتجمهوری بهگونهای اســت که شریک بســیار مطمئنتری از عربستان، حتی برای کشورهای غربی به حساب میآید. کنشگری معقول و متناســب و دیپلماسی فعال کشــورمان در عرصه بینالمللی میتواند منجر به تعامل سازنده اروپاییها با کشورمان شود.

بــا رویکارآمــدن ترامــپ در آنســوی آتلانتیک )آمریکا(، کشــورهای اینســو )کشــورهای اروپایی( بــا آن زاویه پیــدا کردهانــد. این واگرایی کــه به نظر میرســد عمیق باشــد، میتواند بــرای اقتصاد ایران فضای تنفســی ایجاد کند و فرصتی به دست دهد که بتوان ســرمایهگذاری مستقیم خارجی را جذب کرد و فناوریهای پیشرفته را به داخل کشور انتقال داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.