هیچ بهعلاوه سکوت

Shargh - - جهان -

اردشــیر زارعیقنواتی:

اجلاس دوروزه ســران هفت کشــور صنعتی جهان «گــروه هفت» G7() بهگونــهاي پایــان یافــت کــه از همان ابتــدا بروز شــکافهای موجــود، تصویر جدیــدی از این گروه ترســیم کرده بود. ریاستجمهوری «دونالد ترامپ» در آمریکا موجب شــده کــه بســیاری از معادلات سیاســی، اقتصــادی، امنیتــی، نظامــی، اقلیمی و مهاجرتی در ســطح جهان که تــا به امروز حول آن یک اجماعنظر عمومی وجود داشت، درگیر چالش و مخالفتهای اساســی شود، اما نشست در جزیره «سیسیل» ایتالیا با توجه به ساز ناکوک تاجر موقرمز ساکن کاخ ســفید، تقریبا خروجی اجلاس را به یک وقتتلفکنی تبدیل کرد.

اصــولا بــا چندقطبیشــدن نظــام بینالمللی هماینک به شدت از نقش «آلترناتیوی» گروه هفت کاســته شــده و گروههای بدیل و بســیطتر بهلحاظ میزان تأثیرگذاری آنها نقش پررنگتری پیدا کردهاند؛ گروه 20 کشــور قدرتمند جهان، گروه شــانگهای و گروه بریکس در یک دهه اخیر تا حدودی توانستهاند از اهمیت گروه هفت بکاهند و هماکنون نیز با بروز اختلاف بین شــش قدرت بریتانیا، آلمان، فرانســه، ایتالیا، کانادا و ژاپن با ایالات متحده آمریکا این سیکل رقابتی از وزن بیشتری برخوردار شده است. شکست اجــلاس سیســیل به صــورت واضــح درخصوص توافقات اقلیمی پاریــس و موضوع مهاجران نمود عینی یافت و بهخوبی نشــان داد که گروه هفت به تعبیــر «آنگلا مرکل»، صدراعظــم آلمان، هماکنون تبدیل به گروه «شش بهعلاوه یک» شده است.

با وجود اصرار شش کشــور دیگر تا لحظه آخر، آنان نتوانســتند به دلیل سیاســتهای باجگیرانه و یکجانبه دولت ترامپ، به یک اجماع کلی دســت پیدا کنند؛ هر چند که قبل از آن در نشست سران ناتو، این کشــورها با پذیرش درخواست رئیسجمهوری آمریکا و خلاف اساســنامه خود، پیوستن به ائتلاف ضدتروریســتی را پذیرفته بودند، اما این امتیاز بزرگ در کنار توافق بــراي افزایش بودجه نظامی اعضای ناتو به ســطح دودرصــد تولید ناخالــص ملی هم نتوانست آمریکا را متقاعد به پذیرش توافقات ازقبل پذیرفتهشــده همچون توافق پاریس حول مبارزه با تغییرات اقلیمی وادار کند.

دونالــد ترامــپ بــا تمــام فشــارها و مذاکرات دوجانبه که حول این مسئله با سران فرانسه، آلمان و ایتالیا داشــت، در یک فرار به جلو تنها قول داد که نظرات آنهــا را در تصمیمی که هفته آینده میگیرد مورد توجه قرار دهد. این در حالی اســت که ترامپ از همان ابتــدای کارزار تبلیغات ریاســتجمهوری همواره بر عدم پذیرش توافق پاریس تأکید داشــته و فرمانهای اجرائی او در همین چند ماه اخیر برای فعالسازی استفاده از سوختهای فسیلی و کشیدن خط لوله نفتی از سرزمینهای محافظتشده نشان داده بود که او هیچ اعتباری برای توافقات پاریس و حفاظت از محیط زیست قائل نیست.

نشســت سیســیل در ایتالیــا تنهــا محــدود به اختلافات محیطزیســتی و مهاجــران نبود و ترامپ در اظهاراتي کاملا غیردیپلماتیک با بهکاربردن اینکه «آلمان بد است بســیار بد» یک اعلان جنگ تجاری علیه همپیمانان اروپایی خود به راه انداخت.

تا به امــروز اروپاییــان در انتظــار تعیینتکلیف دعواهــای سیاســی درون واشــنگتن نشســتهاند کــه میتوانــد سرنوشــت ترامپ و سیاســتهای ناسیونالیســتی او را تعیین کند. همین بلاتکلیفی تا حدود زیادی بر اجلاس سیسیل سایه انداخته بود و محــور اروپایی بههمراه کانادا و ژاپن تابع یک «صبر سیاســی» فقط سعی کردند تا نشست اخیر را بدون درگیری و چالشهای بیشتر به پایان برسانند.

خروجی نشست سران در سیسیل درواقع «هیچ بهعلاوه ســکوت» بــود و همه ســران در حالی به پایتختهــای خود بازگشــتند که نهتنها دستشــان از قبــل خالیتر بود که حتــی در ذهن خود هراس از «آنارشــی» در ســاخت الیگارشــی قدرت را هم به میزان زیادی باور داشــتند. اگــر گفتههای دونالد ترامــپ وقتی که نقش آلمــان در اقتصاد آمریکا را بهشــدت مورد انتقاد قرار میدهد جــدی گرفته و آن را در راســتای یک سیاســت عملیاتی در راهبرد اقتصادی دولت او به حســاب آوریم، باید در انتظار یک گسســت بســیار بزرگتر بین اتحادیه اروپایی با آمریکا بــود که میتواند پایان حیات گروه هفت هم تلقی شود.

هرگونه تغییر معادلات در روابط بین قدرتهای اروپایــی بــا آمریــکای دوران ترامــپ در صــورت برهمخــوردن موازنههای موجــود بدونتردید این اتحادیه اروپایی را به ســمت محور شرقی از جمله طرح بزرگ و استراتژیک چین سوق خواهد داد و به همین لحاظ ترامپ ســعی بسیاری داشت تا تمرکز مذاکرات در نشست سیسیل را بهسوی اولویتدادن بــه خطــر کرهشــمالی جلــب کنــد که بــه دلیل خواندن دست او از ســوی همتایان اروپایی چندان نتیجهبخش نبود. اروپای امــروز به «مرد بیمار» در نظام جهانی تبدیل شــده است که در بین «دو لنگه در» درمانگاهی واشنگتن و پکن هنوز نسخه درمانی خود را انتخاب نکرده اســت. سرنوشت گروه هفت و آینده تحولات جهانی بســتگی زیــادی به تثبیت موقعیت و سیاســتهای ترامــپ در آمریکا از یک طرف و از طرف دیگر تضمین رشــد اقتصادی چین خواهد داشــت و به همین دلیل فعلا اتحادیه اروپا بــرای درمان درد خود تنهــا از داروهای آرامبخش استفاده میکند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.