خبری از قهرمانهای ساختگي نیست

Shargh - - تئاتر -

ازایــنرو ســعی کردهانــد تــا از صحنههایــی کلیشــهای که بار ملودراماتیــک دارند دوری کننــد؛ برای مثال به صحنــهای که خبر شهادت شــوهر خانم «خیری» را میشــنویم دقت کنید که چقدر با شــمایل فیلمهای دیگر متفاوت اســت و بــهدور از حرفی آرمانی یا کنشی فیگوراتیو انجام میگیرد. حتی فیلمساز در استفاده از موسیقی نیز تعادل به خرج داده تا از طریق موســیقی دســت به درخواست ترحم نزند. موســیقی در «ویلاییها» دارای کارکرد دراماتیک اســت و نه دکوراتیو. موســیقی در این صحنه قصــد برانگیختگی عواطف تماشــاگر را دارد تــا در صحنه بعدی که کودک از شــدت خشــم به شیشــه ضربه میزند، واکنش او قابل درک باشد؛ بنابراین «ویلاییها» با تمام تمهیداتی که به خرج میدهد قصد دارد تا شــمایل معقولی را از ســینمای دفاع مقدس نشــان دهد؛ اما با تمــام این نقاط قوت، ارزشگذاری فیلم، متوسطِ رو به پایین است. چرا؟ «ویلاییها» دقیقا مثل بســیاری از آثار سینمای ایران، ضعفهای آشکاری در فیلمنامه دارد و در یــک کلام، نیمــی از فیلم اضافی اســت و ربطی به پیرنگ نــدارد. اگر صحنههای پیرنگ اصلی و فرعی را از فیلم جدا کنیم چه میماند؟ مراسم رقص کودکان، صبحانهخوردن، عشقِ «الیاس»، نماز جماعت و دعای توســل، عقربکشــی، بمباران و پسر مجروحی که «عزیــز» را مادر خود میخواند. این صحنههــا چه ارتباطی با پیرنگ فیلم دارند؟ حتی تعلیقی که فیلم حول مرگ شــوهر «سیما» ایجاد میکند و در نهایت میفهمیم که گول خوردهایم بیدلیل اســت و از آن صحنههایی اســت که ارزش فیلم را تا ســطح قابلتوجهی پایین میآورد. وجود این صحنههای زائد، خبر از کمبود متریال داستانی در پیرنــگ اصلی را میدهد؛ حال آنکه اگر «ویلاییها» یک اثر نیمهبلند بود، میتوانســت الگوی روایی فیلمهای دفــاع مقدس پس از خود باشد. ایراد مهم دیگر فیلمنامه نیز ناتمامماندن پیرنگ است. بالاخره چه بر سر شوهر «سیما» آمد و چرا فیلم با مرگ شوهر خانم «خیری» به پایان رســید؟ پس تکلیف خط اصلی داستانی چه میشود؟ با این تفاســیر میتوان گفت که پایان فیلم روی هواست. این میزان نوآوری و رویکرد ضدکلیشه زیر چرخدندههای نابلدی در فن فیلمنامه نابود شــده اســت؛ و ســؤال آخر اینکه مگر قرار نبود کردار و منش خانم «خیــری»، موجب تغییر نگرش شــخصیت اصلی شــود؟ پس چرا حداقل یک صحنه از این تغییرات به تصویر کشــیده نشــد؟ چطور و با چه جسارتی میتوان پایان فیلم را رها کرد و کلایمکس را به آقای «کویتیپور» سپرد؟ با تمام آشــفتگیهایی که در این فیلم میبینیم؛ ایکاش فیلمهای آینــده دفاع مقدس، تحتتأثیــر «ویلاییها» آدم بسازند، نه ماشین.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.