اتا صهولاگرایام ن بتش انتخ مههکينکددربارسهیاباانت اتدامهخما یبداهندت

Shargh - - سياست - مهسا جزینی

از دفاع و تأکید روی ۱۶ میلیون رأی و حتی ارتقایش به ۳۲ میلیون )با احتساب کسانی که در انتخابات شرکت نکردند( تا نطق جنجالی یکشنبهشب ابراهیم رئیسی و اتهام مهندسی انتخابات به دولت از تریبونهای رسمی، واکنشهای این روزهای اصولگرایان به نتیجه انتخابات ریاستجمهوری 9۶ است.

۱۶ میلیون فقط یک عدد است. این عدد میتوانست ۱9 یا ۱0 باشــد که فرقی نداشت؛ کمااینکه در سالهای گذشــته هم چنیــن بوده اســت. ســال 8۴، در مرحله دوم انتخابات محمــود احمدینــژاد ۱۷میلیونو اکبر هاشمیرفســنجانی ۱0 میلیون رأی آورد. فاصله آن دو رأی هم هفت میلیــون بود؛ اما روزنامه کیهان برخلاف امروز کــه رأی رئیســی را ۳۲ میلیون تفســیر میکند، فردایش تیتر زد «ملت کار را تمام کرد». آن زمان کســی از حق اقلیت سخن نمیگفت، کسی روی خواستههای آن ۱0 میلیون ائتلافی که مشــخصا «نه» به شــعارها و برنامههای محمود احمدینــژاد و اصولگرایان حامی او بود، مانــور نمیداد. برای دولت مســتقر هم تعیین تکلیــف نمیکرد. آن زمــان حامیــان ۱0 میلیونی اکبر هاشمیرفسنجانی فقط خواستار رعایت حقوق اساسی خود )آزادیهای سیاســی -اجتماعی مصرح در قانون اساســی( از ســوی دولت مســتقر بودند. قاعده بازی پذیرفتهشــده این بود که عطف به گفته ابراهیم رئیسی «مهندسیشده» یا نشده، هاشمی به احمدینژاد باخته بود.

مکانيسمهایدفاعیواصولگرايان

با وامگیــری از دانش روانشناســی باید گفت که اصولگرایــان از مکانیســم دفاعی انــکار و فرافکنی بــرای تحلیــل نتیجه انتخابــات اســتفاده میکنند. رویآوردن آنهــا بــه اســتفاده از واژه رأی حلال )از ســوی موحدیکرمانــی( و رأی مؤمنانه )از ســوی رئیس شــورای مرکزی جمنــا( و تأکید روی مطالبات ۱۶ میلیون رأیدهنده و تحمیل آن به دولت منتخب اکثریت، فارغ از توجه به قاعده بازی و نتیجه انتخابات و همچنین نادیدهگرفتن فاصله عددی با رقیب پیروز دقیقا براســاس همین مکانیســمهای دفاعی است. تفاسیر آنها از رأی ۶۱میلیونی هم در نوع خود جالب و جدید اســت. آنها به طور مشــخص ادعا میکنند که به پشــتوانه ایــن رأی حق دارنــد و میتوانند کار ویــژه برای دولت تدارک ببینند. در نســخهپیچیهای خود، شــعارهای نامــزد مغلوب را ردیــف میکنند و میگوینــد که دولت موظف به توجــه و اجرای آن است؛ مثلا جبهه پایداری در بیانیه خود نوشته است: «خواست اساســی از دولت دوازدهم این است که با پذیرش اشــتباهات گذشته، نسبت به تغییر روشها و روندهای غلط گذشته اقدام کند». پاسخی که باید به جبهه پایداری و دیگران داد، این است که اگر قرار بود دولت بر مبنای نظر و منش شــما جلو برود؛ پس چه نیازی به برگزاری انتخابات بود؟ انتخابات برگزار شد تا مشخص شود مردم کدام شیوه و راه را میپسندند. ۲۴ میلیون نفر برای ادامه مسیر دولت فعلی به روحانی رأی دادهاند.

تأکيد روی16 ميليون با هدف حفظ بدنه

اصولگرایــان بــه جــای واکاوی علت شکســت انتخابات ریاســتجمهوری، شوراهای شهر و تا حدی ازدستدادن نیمی از مجلس در انتخابات 9۴ روی ‪۱ ۶‬ میلیون رأی تکیه میکنند تا نهتنها پاسخی برای خود داشــته باشند؛ بلکه شــاید مهمتر از آن بهنوعی بدنه حامی خود را حفظ کنند. ناکامیهای پیدرپی طبیعتا باعث کاهــش اعتمادبهنفس یک نیروی سیاســی و جریان حامی آن میشــود؛ اما شــیوهای که آنها برای بازیابی این اعتمادبهنفس دوباره در پیش گرفتهاند، به جای رویارویی بیواسطه با واقعیت و گفتوگو با بدنه حامی و آسیبشناسی، شیوه انکار است.

مثــلا جبهه پایــداری در بیانیه خود گفته اســت: «ایــن رأی ۶۱میلیونــی که براســاس وجــود مبانی عموما مشــترک بین رأیدهندگان شکل گرفت، قدرت بســیار خوبی برای نظام در جلوگیری از اعوجاجهای

احتمالی دولت دوازدهم ایجاد خواهد کرد... . روزنامه جوان هم نوشــته اســت که برای این ۱۶ میلیون رأی بایــد ارزش ویژهای قائل شــد و آن را رأی ســازمانی اعضای یک جبهه جدا از آرای طیف خاکستری جامعه دانســت. برخی هم مانند سعید جلیلی معتقدند که رئیســی میتواند به پشتوانه این ‪۱ ۶‬میلیون نفر دولت سایه تشکیل دهد. آنها پشــتوانه قریب به ۱۶ میلیون رأی بهعنوان نفر دوم را بیسابقه و استثنائی توصیف میکنند و معتقدند به پشــتوانه این جمعیت میتوان در جایــگاه نظارتی و آلترناتیو قوی نســبت به دولت، در پیگیــری مطالبات مردم و ضمانت اجرائی وعدهها نقشــی تاریخی ایفا کرد. حتی تــا جایی پیش رفتهاند کــه رأی به روحانــی را در حد یــک «فرصت دوباره» تعبیر کرده و مینویســند: «ملت به همه مســئولان و مدیران و سیاســیون فرصت دوبــاره داد». علیرضا پناهیان هم معتقد اســت که اصولگرایان توانستهاند در این انتخابات پنج پیروزی به دست آورند. به اعتقاد او «گفتمان توجه به محرومــــان پیروز شده است. ۱۶ میلیون نفــــری که تحت تأثیر رقیبهراســیها قرار نگرفتند، پیروز شــدهاند، در ایجاد همدلی و همراهی یک اقلیت منســجم پیروز شدهاند، در بالارفتن هرچه بیشتر ســطح آگاهی و مطالبه عمومی از دولتمردان پیروز شــدهاند و پیروزی آخرشــان هم حفظ احترام و محبوبیت آقای رئیســی بوده اســت» یا مثلا روزنامه کیهان نوشته بود: «رأی آقــای رئیســی در پایینترین حد ممکن، میتوانســــت دو برابر آرای اعلامشــده باشد... به آسانی میتوان نتیجه گرفت چنانچه ایشان فرصت بیشــــتری برای تبلیغات داشت و از امکانات و ظرفیــت فراوان دولت برخــــوردار بود و حجــــم انبوه اتهامات ناروا علیه ایشــان در میان نبود، بــدون کمترین تردید دســــتکم دو برابــــر ۱۶ میلیون رأی کسبشــــده را به دســت میآورد...». مدیرمســئول روزنامــــه جوان هم در یادداشــتی کــه خبرگــزاری فارس آن را منتشــــر و روزنامه جوان بازنشــــر کرده بود، روحانی را نه پیروز انتخابات، بلکه رأیآور توصیف کرده بود!

جمعشدناضطراري

اگر اصولگرایی را مانند هر جریان سیاســی به یک هرم تشبیه کنیم که نوک هرم آن نخبگان تصمیمساز قرار گرفتهاند باید گفت که این نوک هرم، غیرمنسجم و متعدد اســت. آنها فقــط در موارد اضطــرار مانند انتخابــات دور هم جمع میشــوند، جبهه و ائتلافی تشکیل میدهند و باز از هم میپاشند تا دور بعدی. این عدم پیوستگی نوک تصمیمساز هرم یکی از مهمترین چالشهای اصولگرایان است، برخلاف اصلاحطلبان که شــورای سیاستگذاری و مشــورتی دائمی دارند. اصولگرایان برخلاف اصلاحطلبان دچار فقدان حلقه میانی نخبگیاند. حلقهای که فعال سیاسی است اما یک پا در جامعه مدنی دارد، با جوانان، زنان و فعالان اجتماعی سیاسی مرتبط است و از یکسو پا در حلقه تصمیم ســاز دارد. نمونه آن را میتــوان در روزهای انتخابات به کرات مشــاهده کــرد. اصلاحطلبانی که از طریق شــبکههای اجتماعی و حضور در ستادهای انتخاباتــی به گفتوگو با مردم و پاســخ به ســؤالات آنهــا میپرداختند. نتیجه وجود این حلقه واســط را میتوان در ماجرای انتخابات شــورای شهر تهران هم دید. نتیجه اعتراضات به نحوه بستهشدن لیست تهران از بدنه بــه حلقه میانی نخبــگان و از آنجا به حلقه تصمیم ســاز رســید و آنها را هم به واکنش واداشت. بسیاری رسمی و علنی اعلام کردند که منتقد فهرستند اما برای حفظ انسجام به آن رأی خواهند داد. تاجایی که حتی شــایعه شد محمدرضا عارف هم در واکنش به انتقادات گریســته و گفته است. که ۲۴ ساعت قبل از محتوای لیست باخبر شده است. اصلاحطلبان بعد از انتخابات 8۴ بارها به واکاوی علت شکســت خود پرداختند و در مواجهه با بدنه حامی خود به آن اذعان کردند، اما تا این لحظه اصولگرایان حاضر به رویارویی با بدنه حامی و توضیح چرایی شکست نشده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.