خیولالديمير دنوبهرد، به خمیكرلونيپارنيزسر دفیتک

Shargh - - جهان -

هادي آذري:

نزدیک به 3۰۰ سال پیش بود که پتر کبیر در مسیر تجدد روسیه، سفري سرنوشتســاز را به پاریس ترتیب داد؛ اتفاقي که با توجه به شرایط کنوني روســیه به نظر بار دیگر ميتواند با ســفر «ولادیمیر پوتین» فرانسه و دیدار با «امانوئل مکرون» تکرار شود. این دیدار در حالي در روز دوشنبه و در کاخ «ورساي» صورت گرفت که روابط میان پاریس و مسکو در چند ماه اخیر رو به سردي گذاشته اســت. حدود هفت ماه پیش پوتین براي گشایش یک کلیساي روســي در نزدیکي برج ایفل چمدانهایش را براي سفر به پاریس بسته بود اما اظهارات «فرانسوا اولاند»، رئیسجمهوري وقت فرانسه، باعث شد پوتین از سفر به فرانسه صرفنظر کند. در آن زمان فرانسوا اولاند، روسیه را به دلیل بمباران شهر حلب به جنایت جنگي متهم کرده بود. از دیگر سو، فرانســه درخصوص مسئله کریمه و اوکراین نیز موضعي انتقادي نسبت به مسکو داشته و نقشــي تأثیرگذار در وضع تحریمهاي اقتصادي علیه روسیه ایفا کرد. البته مشکلات مسکو- پاریس به مدتي قبل از آن برميگردد.

نزديکي مسکو-پاريس

درواقع بعد از حملات تروریســتي در پاریس، فرانسه که براي بازگردادن اعتماد و اعتبار ملياش کمر به ریشــهکنکردن داعش بسته بود، از اعضاي اتحادیه اروپا براي مبارزه با داعش درخواســت کمــک کرد و تنها با جواب نهچندان ســخاوتمندانه برلین مواجه شد. این مسئله کلید نزدیکي مسکوپاریــس را زد. اســتدلال اولانــد این بود کــه وقتي هر دو طرف در روســیه ميجنگیدند پس چرا با هم متحد نشــوند؛ پیشــنهادي که مورد اســتقبال مسکو نیز قرار گرفت اما شــرایط در سوریه پیچیدهتر از آن چیزي بود که به نظر ميرسید. مبارزه با تروریسم تنها یک قطعه از پازل میدان نبرد در سوریه بود. به همین دلیل بود که با سپريشدن مدتزماني تقریبا یکساله در عمل هیچگونه همکاري نظامي میان فرانسه و روسیه شکل نگرفت و فرانسه که باید بین موضع واشــنگتن و مسکو در قبال ســوریه یکي را انتخاب ميکرد، واشــنگتن را برگزید. این مســئله به شــکلي دومینووار زمینهساز تقابلهاي بعدي میان دو کشــور شد. به عنوان یک نمونه مشــخص، روسیه پیشنهاد آتشبس فرانسه در شوراي امنیت سازمان ملل را رد کرد با این استدلال که آتشبس باعث قدرتگیري جبهه «النصره» ميشود. هرچند این رویکردها متعلق به دوران ریاســتجمهوري اولاند سوسیالیســت اســت، اما به نظر نميرســد با رويکارآمدن مکرون نیز اوضاع تغییــر چنداني کند چراکه در میــان چهار کاندیداي نهایي ریاســتجمهوري فرانســه، او از همه مواضع خصمانهتري نسبت به مســکو اتخاذ کرد. مکرون در حالي از سیاستهاي مســکو در اوکراین و روســیه انتقاد ميکرد که رقبایش از همدلي بیشتري با پوتین برخوردار بودند. «مارین لوپن»، رقیب سرســخت مکرون در دور دوم انتخابــات، خواهان رفع تحریمها علیه روســیه بود و حتي پیش از برگزاري انتخابات براي دیدار با پوتین به روســیه ســفر کرد. البتــه این فقط به لوپن محدود نبود؛ تقریبا همه رقباي سیاســي مکرون، از راســت افراطي تا چپ افراطي با اشاره به دیرینهبودن روابط دیپلماتیک فرانسه و روسیه و اهمیت مســکو براي اقتصاد فرانســه، از کاهش ســطح روابط با روســیه در دوران اولاند گلهمند بودند . «فرانســوا فیون » نیز که در دوران نخستوزیرياش در سالهاي 2۰۰7 تا 2۰۱2، چندین بار با پوتین دیدار کرده بود و پوتین نیز از او به نیکي یاد ميکرد، مخالف تحریمهاي اتحادیه اروپا علیه روسیه بود. در واقع براي احزاب سیاســي راستگرا و پوپولیست که سیاستهایي ضدمهاجرتي و مليگرایانه را پیش ميبرند، پوتین درســت نقطــه مقابل جهانيگرایي و ائتلافهایــي مانند اتحادیه اروپاســت. البته این پدیده نوظهوري در ســپهر سیاســي فرانسه محسوب نميشود ؛ «شارل دوگل » نیز در سالهاي ۱9۵9 تا ۱969 براي نشــان استقلال خود از ایالات متحده و بریتانیا، سیاست چرخش به سوي روسیه را در پیش گرفت. از دیگر سو، پوتین نیز با امید تکرار تجربه موفــق ایالات متحده و رويکارآمدن مليگرایاني مانند «دونالد ترامپ »، دل به پیروزي لوپن راســتگرا بســته بود و خیلي آشکار از او حمایت ميکرد تا جایي که عدهاي تحلیلگران سیاسي، حمله سایبري به ستاد مکرون در شب آخر تبلیغات را به هکرهاي روسي نسبت ميدهند. نتایج یک نظرسنجي در فرانسه نیز بر ادعاي این تحلیلگران سیاسي تا حدودي مهر تأیید ميزند؛ بنا بر نتایح این نظرسنجي، ۵3 درصد فرانسويها بر این باورند هکرهاي روسي در صدد ایجاد اخلال در انتخابات ریاستجمهوري فرانسه بوده و 73 درصد نیــز معتقدند ولادیمیر پوتیــن تأثیري منفي بر عرصه سیاســت بینالمللي ميگذارد. ناگفته پیداست که پوتین چهره محبوبي براي فرانسويها نیست. مکرون نیز شــاید با اطلاع از این واقعیــت، در دوران تبلیغات انتخاباتياش بيکار ننشســت و روســیه را به خاطر اتخاذ راهبردي دوگانه که تلفیقي از مداخله نظامي و جنگ اطلاعاتي بود، به باد انتقاد گرفت. چهبسا که همین ناخرسندي از پوتین، پیروزي را نصیب مکرون کرده باشد.

مکرون در ميانه مرکل و پوتين

از پایــان جنگ جهاني دوم، کشــورهاي اروپایي بــا افزایش اتحاد با یکدیگر تعادل قاره ســبز را در تقابل بار روســیه حفظ کردهاند. هرچند این تعادل همواره با فرازونشــیبهایي نیز همــراه بوده که در آن گاهي کشــورهاي اروپایي به روســیه نزدیــک و گاهي از آن دور شــدهاند. در حال حاضر، قدرتهاي غربي روســیه را به عــدم پایبندي به تعهداتش در توافق مینســک متهم ميکنند که باعث تشــدید تقابل میان نیروهاي نظامــي اوکرایــن و جدایيطلبان شــرق اوکراین که از حمایت روســیه برخوردارند، ميشــود. اما مســئله فراتــر از اینهاســت. درواقع تأکید بر آمادگي کشورهاي گروه هفت ‪G) )7‬براي تشدید تحریمها علیه روسیه، از اهمیتي حیاتي براي خود ایده اتحادیه اروپا برخوردار اســت. روســیه از یکســو کشــوري اســت که هر روز بر قدرت آن افزوده ميشــود و از سوي دیگر، به کانوني در برابر اتحادیه اروپا بدل شده که ميتواند احزاب مليگرا و راســت افراطي را حول خود ســامان دهد. در چنین شرایطي، کشــورهاي اروپایي سه گزینه دارند: تقابل، بيطرفي و همکاري. در چند ســال گذشته اتحادیه اروپا در قبال روسیه گزینه اول را برگزیده است اما بــا رويکارآمدن ترامپ در آمریکا و خروج بریتانیــا از اتحادیه اروپا، این رویکرد شــکننده نشــان ميدهد. مکرون در حالي بعد از دیدار با سران گروه هفت، در کاخ ورســاي پذیراي پوتین است که آینده دو کشور براي چند سال آتي تا حد زیادي در این دیدار رقم خواهد خورد. حال باید دید آیا مکرون نیز حاضر اســت به اندازه «آنــگلا مرکل»، صدر اعظم آلمان، پاي اتحادیه اروپا بایستد یا او نیز مانند دوگل با چرخش به سمت روسیه، ضربهاي دیگر بر پیکره اتحادیه اروپا وارد خواهد آورد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.