شمایلهای مهجورمانده تاریخ

Shargh - - هنر - جواد طوسی

شکلگیری خودجوش «ژانر جنگی» در سینمای ایــن دوران، ارتباطــی تنگاتنــگ با رخــداد تاریخی هشتســاله دارد. حضور عینی فیلمســازانی چون ملاقلیپــور، حاتمیکیا، درویش، حمیدنژاد و تبریزی در محیــط جبهه و جنــگ باعث تنوع لحــن و بیان ســاختاری در این نوع ســینما شــد. ترکیب حس و غریزه و درک شهودی و ریشــههای اعتقادی و ملی و خصایل سلحشــورانه رزمندگان بســتر مناســبی فراهم کرد تا ســینمای جنگ ما یک نمونه استثنایی در این ژانر شود. مقایســه کنیم فیلمهای «مهاجر»، «دیدهبــان»، «از کرخه تا راین» حاتمیکیا و «پرواز در شــب»، «ســفر به چزابه»، «نجاتیافتگان»، «هیوا» و «مزرعــه پــدری» ملاقلیپــور، «هــور در آتش» حمیدنژاد، «کیمیا»، «ســرزمین خورشید» و «دوئل» درویــش و... ، «گیلانــه» بنیاعتمــاد و «ملکــه» باشــهآهنگر و «روزهــای زندگی» شــیخطادی را با فیلمهای ضدجنگی چون «راههای افتخار» و «غلاف تمامفلــزی» اســتانلی کوبریــک، «ضیافت جنگی» برایان دیپالما، «اینک آخرالزمان» فرانســیس فورد کوپــولا، «جوخــه» و «متولــد چهارم ژوئیــه» الیور اســتون، «شــکارچی گوزن» مایــکل چیمینو، «خط قرمــز باریک» ترنس مالیک، «صلیب آهنین» ســام پکینپا، «بازگشــت بــه خانه» هال اشــبی، «مَش» رابرت آلتمن، «کانال» و «خاکســتر و الماس» آندره وایدا. متأســفانه سینمای جنگ ما در ادامه مسیرش نتوانســت به حیات طبیعی خود ادامه دهد و صرفا محدود به حرکتهای جستهوگریخته و هرازگاه شد. علل اصلی را باید در فضای عمومی و سیاســتزده جامعــه و ایجــاد حــس انفعــال و بیانگیزگی در اغلب فیلمسازان ریشــهدار و دغدغهمند این ژانر و بازار گــرم هویتباختگی در عرصههــای فرهنگی و حوزههــای مدیریتی دید. در ایــن فضای بیرونق، خانم قیدی پس از کسب تجربیات پرباری در سمت منشــی صحنه در چند فیلم، در اولین فیلم بلندش )ویلاییها(، با حسی زنانه به سینمای جنگ متمایل شده اســت. او با نگرشی مستندگونه برخی مفاهیم عمیق انســانی و خصایص ملی و آرمانی که در این ســالها در چرخه غالب روزمرگی رنگ باخته را در یک حضور انبوه زنانه بــه نمایش میگذارد. ویژگی ارزشــمند «ویلاییها» این اســت که شعار نمیدهد و از لحن تبلیغاتی فاصله میگیــرد و با روح زندگی دمســاز میشــود و «مــام میهــن» را در موقعیت و فردیت باورپذیر شخصیتهایش جستوجو میکند، ولی متأسفانه میبینیم که این فیلم در حضور غالب سینمای عامهپسند، محلی از اعراب ندارد و بهناگزیر باید با شرایط اکران بد و ناعادلانهاش کنار بیاید. جالب آنکه «ویلاییها» با ســرمایه بنیاد ســینمایی فارابی ساخته شــده، ولی تلاش و تدبیری از سوی این نهاد برای ایجاد شــرایط اکران مناسب آن صورت نگرفته. با اینگونه برخوردها مســیر بعدی سینمای جنگ ما بیش از پیش مبهم و نگرانکننده خواهد بود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.