صلح مسلح

ابوالفتح، تفرشي، ذاكريان و مجلسي، در ميزگرد «شرق» روابط ايران و عربستان را بررسي كردند

Shargh - - ديپلماسي -

آرزو فرشــيد: تجهزات نظامي زیبــا خاورمیانه را نجات نخواهــد داد اما نميتوان انکار کرد که ســفر ترامپ به خاورمیانه و قرارداد تســلیحاتي با عربســتان، موجي از نگراني در افکار عمومي ایران ایجاد کرده اســت. شــاید این نگرانــي غیرمنطقي باشــد اما بههرحــال نزدیکي اصليترین دشمن جمهوري اسلامي و اصليترین رقیب منطقهاياش، موضوعي نیســت که بهسادگي بتوان از کنار آن گذشت. قرارداد تســلیحاتي کلاني که ترامپ با سعوديها امضا کرد، اوضاع و احوال منطقه را تا حدي به دوران موســوم بــه «صلح مســلح» در اروپا پیش از جنگ جهاني اول شبیه کرده است. برخي از تحلیلگران، خرید سلاح از آمریکا را موضوع نگرانکنندهاي نميدانند و اعتقاد دارند آمریکا حتما این تســلیحات را به صورت کنترلشده در اختیار کشــورهاي عرب منطقه ميگذارد اما گروهي دیگر معتقدند چندان بد نیست اگر در فصل جدید همکاريهاي آمریکا و عربستان کمي نگران شویم و در سیاســت خارجــي خود مدبرانهتر عمــل کنیم. به همین خاطــر در میزگردي با حضور فریدون مجلســي، تحلیلگر مســائل بینالملل و دیپلمات اســبق، مهدي ذاکریان، کارشــناس آمریــکا، مجید تفرشــي، تحلیلگر مسائل بینالملل و امیرعلي ابوالفتح، کارشناس آمریکا به آثار و نتایج همکاريهاي آمریکا و عربستان بر منطقه خاورمیانه و ایران پرداختیم.

ميخواهيم درباره نزديكي ترامپ و عربســتان و تأثير اين نزديكي بــر بحرانهاي خاورميانه صحبت كنيم. به نظر شما اين نزديكي از كجا ناشي ميشود؟ مجلســي:

هدف ترامــپ همانطور کــه در رقابتهاي انتخاباتياش بارها گفت، پول اســت. }او معتقد است{ ناتو باید در هزینههاي خود شــریک شــود، افغانستان و عراق بایــد هزینههاي جنگي را که ما بــراي آنها انجام دادیــم، بپردازد. تماما صحبت از هزینه و درآمد اســت. این آدم کاســبکار توانســته بزرگترین موفقیت تاریخ را کسب کند؛ یعني رئیسجمهور بزرگترین و قدرتمندترین مملکتي شده که کوچکترین صلاحیتي براي آن ندارد. او تا همینجاي کار برنده اســت. ترامپ که ميگفت 11 ســپتامبر و تمام اعمال تروریســتي از عربستان سعودي ناشي ميشود و باید غرامت آنها را بپردازد و من ]ترامپ[ ۷00 میلیارد دلار عربســتان در آمریکا را تا مشخصشدن تکلیف غرامــت بلوکه خواهم کرد؛ بــه آنجا رفته و به نصــف قیمت مصالحه کرده اســت. یعنــي گفته ۷00 میلیارد لازم نیست، عجالتا یک قرارداد ۳۵0میلیارددلاري ميبندیــم و یک مشــت عبــا و شمشــیر و جواهر هم ميگیریم و بعد مســتقیما ميرویم بــه خانه برنده دوم یعني اسرائیل.

ترامپ ميداند که عربستان منشأ تروریستها و افکار تروریســتي اســت و اصلا قابل اصلاح نیســت. تعجب ميکنــم بعضي از عناصــر در ایــران ميخواهند براي غربستیزي، عربستان را موجه جلوه دهند. عربستان ۳00 سال است که با ایران ميجنگد. جنگ افغانهــا هم روي فتواي شــیخ مکه بود و تاکنون هم این رویه ادامه دارد. بــراي آنها این مسئله مذهبي اســت. ایرانیان خودشــان و آنهــا را مســلمان ميدانند ولي آنهــا ما را مطلقا مســلمان نميدانند. نميشود بزرگترین دشمن ایران را که در کنارش قرار دارد، نادیده بگیریم و توپ را در زمین ســرزمینهاي دیگــر بیندازیــم. عربســتان ســعي ميکند با «کیش»دادن دشمنيها به ســمت ایران هم خطــر را از خــود دور کند و هم ایران را به زانــو درآورد. ایران با منزويکردن خود در این سالها بزرگترین کمک را به عربســتان کرد و نفــت آنها را به بالاترین میزان صادرات رساند. حالا مملکتي که صاحبان اصلي آن یعني مردمش هیچ نقشــي در آن ندارند، این پولهــاي نفت را به صورت احمقانه در یمن و کمک به طالبان و در موصل عراق و رقه سوریه به تاراج ميدهد و در نهایــت هم همه را نقــدا تقدیم آمریــکا ميکند. ولي بازارهاي ما را گرفته و احســاس قدرت ميکند. در این احســاس قدرت چیزي نیست چون ملتي را که باید احســاس قدرت کند، ندارد. در داخل عربستان هم یک دوگانگــي فرهنگي علیه دولت وجــود دارد؛ یکي علم ناقصي که از جهل هم خطرناکتر است و همان سلفیون بدوي است که در حال رشدند و سیستم را تهدید ميکند. دوم قشر روشنفکر و تحصیلکرده عربستان است که رو به تزاید است. آمریکا این نکات را ميداند اما چه کسي از ۳۵0 میلیارد دلار بَدَش ميآید.

ذاكريان: با بخش عمدهاي از حرفهاي آقاي مجلســي موافقم اما با بخشــي از نظرات ایشان همعقیده نیستم. من اینگونــه ارزیابي نميکنم که جامعه عربســتان به دو دســته ضد دولت وهابیان بدوي و روشنفکران قابل تقســیم اســت. معتقدم که اندیشه وهابیســم و تفکر وهابي، تفکر مســلط بر اسلام سلفي است که در سراسر دنیا گسترش پیدا کرده و محبوبیت فراواني دارد. معتقدم تروریسم اســلامي بر پایه یک گفتمان شکل گرفته است و آن گفتمان وهابیســم است. این گفتمان از سه اندیشه نشــئت ميگیرد. از منظر ما که شیعه هستیم و به علت گرهخوردن تشــیع بــا ایرانيگري تا حدودي تســاهل و مدارا داریم، طبیعي اســت که اندیشــه وهابي را بدوي و افراطــي بدانیم ولي نتوانســتهایم ایــن را در غرب جا بیندازیم. درباره بخش دومي که آقاي مجلسي گفتند نیز باید بگویم که بخشي از این تحصیلکردههاي روشنفکر در هیئت حاکمه حضور دارند. شــما ببینید که سازمان همکاريهاي اســلامي همه قطعنامههاي سعوديها را تأیید ميکنند و این قدرت و لابيگري موفقیتي اســت که آنها دارند. شــاید خیلي از دوســتان بگویند آنها پول دارنــد، خیليها پول دارند، ما هم پول داریم و خرج هم کردیم ولي نتیجه نگرفتیم. بنابراین این قشــر روشنفکر تحصیلکرده در همه جــا وجود دارند و حتي در آمریکا لابيهــاي قدرتمندي دارنــد و زبان دیپلماســي را بلد هستند، خب ما اینها را جدي نميگرفتیم و امروز هم در نظام بینالملل و هم در نظام منطقه براي ما مشکلساز شدهاند.

اكنون با توجه به نزديكي عربستان و ترامپ، نقش ديپلماسي ما در حل بحرانهاي منطقه چيست؟ ذاكريان:

معتقدم که جمهوري اســلامي ایران از ســال ۷۶ تــا ۸۴ و همچنیــن از ۹2 تا به حــال، دوران طلایي دیپلماســي خود را داشته اســت و مناطق دیگر و نظام بینالملل را تحتتأثیــر قرار ميدهد. امروز هم با وجود تمــام هزینههایي که دولت ســعودي انجــام ميدهد و با بهقدرترســیدن افراطیان در جهــان )مثل ترامپ در آمریکا( باز ما از تأثیرگذاري جمهوري اســلامي جلو هســتیم. این البته به آن معنا نیست که مسائل منطقه هیج اثري بر سیاســت خارجي و برنامههاي ما نداشته است. زماني برنامههاي گروههاي افراطي جهاني مانند ترامــپ و منطقهاي مانند عربســتان موفق بوده که این لبه قیچي بــا یک لبه قیچي در داخــل هماهنگ عمل و دیپلماســي ما را قطع کردند. شفاف بگویم؛ زماني ما ميتوانســتیم ســعوديها را به خاطر کشتن شهروندان خودش، حمایت از وهابیســم و حمایت از اندیشههاي افراطي گوشه رینگ قرار دهیم، اما اکنون به علت حمله به کنسولگري عربستان در مشهد و حمله به سفارت آنها در تهران در مجامع عمومي در مقام پاسخگو قرار گرفتیم که شما دارید کنوانسیونها و معاهدات دیپلماتیک وین را نقــض ميکنیــد. آنموقع گفتــم و الان هم ميگویم اظهار تأســف آقــاي روحاني در این مــورد کافي نبود و دولت باید براي اقــدام افرادي که شهروند اما افرادي نامعقول بودند عذرخواهي ميکرد.

بنابراین اعتقــاد جدي دارم که سیاست خارجي ما، سیاست خارجي مستقل و موفقي است و در دو دوره اصلاحات و اعتدال تمــام تلاش خود را به کار برد تا از چهــار موضــوع اجتناب کند؛ هیجانزدگــي؛ وزارت خارجه ما در دوره آقــاي خرازي و در دوره آقاي ظریف بهشدت سعي کرد که اســیر غرور و خودبزرگبیني نشــود زیرا ميدانستیم موضوع شــوراي عالي امینــت ميتواند براي کشــور خطرآفرین باشــد. موضــوع دوم اجتنــاب از شــعارزدگي اســت و ســعي کردیــم از آرمانخواهي محض اجتنــاب کنیم. عامل دیگري که از آن پرهیز و در دوره اعتدال به آن توجه شــد، پرهیــز از علمزدگي بود؛ یعني صرفا بر پایــه تئوريهاي بینالملل و دکترینهاي بینالملل عمل نشــود. دکتر ظریف توجه خاصي به این نکته داشــت که باید بین تئوري و عمل پیوند زد. آخرین محوري که سعي شــد از آن پرهیز شــود، هنجارزدگي است. یعني بر پایه اخلاق صرف عمل نکنیم. نمونه این ماجــرا را در بحث طالبان و همــکاري ما با آمریکایيها در دوره آقــاي خاتمــي دیدیــم و الان هــم بــه همین صورت اســت. معتقدم اگر سیاســت خارجي ما از این چهــار موضوع پرهیز کند و بر چهار محور منطقهگرایي، واقعگرایــي، تخصصگرایي و نتیجهگرایــي تمرکز کند، ميتواند به هر بحراني- حتي بحرانهایي که عربســتان تولید ميکند- پاســخ دهد. با آقاي مجلسي موافقم که دیدارهاي اخیر نتوانست بر دیپلماسي ما تأثیرگذار باشد.

در ســالهاي 76 تا 84 زمينههــاي تقابل ميان ايران و عربستان به اندازه الان نبود. معادلات منطقه با توجه به بحرانهاي سوريه، يمن و بحرين پيچيدهتر از قبل است؛ موافق نيستيد؟ تفرشــي:

فکر ميکنم باید این جملــه معروف چرچیل را کــه در عالم سیاســت چیزي به خــودي خود اتفاق نميافتــد، مدنظر قرار دهیم. به عنــوان یك فرد علمي و فارغ از دســتهبنديهاي موســوم بــه اصلاحطلبي یا اصولگرایــي که معتقد بــه پیگیري منافــع ملي، ذیل اولویتبخشي به مباني اســلامي و تحت زعامت مقام معظــم رهبري اســت، نکتهاي را بگویــم؛ اگر به عقب برگردیــم ميبینیم که وهابیت در عربســتان، بهاییت در ایران و احمدیه در پاکستان، حدودا در یک برهه زماني به وجود آمدهاند و پشــت همه اینها فلسفه تفرقه بینداز و حکومت کن وجود دارد. اینها چیزهایي است که بهوجود آمده و واقعیت دارد. به نظرم منشأ شرایط کنوني منطقه، خصوصا اتفاقاتي که در چهار، پنج ســال اخیر رخ داده به اسرائیل برميگردد. رژیم اسرائیل به این نتیجه رسیده که موضوع اســرائیل به عنــوان اولویت اصلي در ایجاد مخاطــرات منطقــهاي، باید به موضــوع چندم منطقه تبدیل شود. فکر ميکنم بعد از موج دموکراسيخواهي در منطقه )بهار عربي یا همان بیداري اسلامي( عربستان احســاس خطــر کرد. بــه نظــرم حمله به ســفارت و کنسولگري عربستان بهانهاي به دست آنها داد. البته این تنها عامل نبود. آنها از مدتها قبل ميگفتند که باید راه مقابلــه با ایران را تا انتها ادامه دهیم؛ مثلا موضوع ترور ساختگي سفیر آنها در آمریکا و نحوه برخورد با بدنهاي حجاج مظلوم ما که حتي حاضــر به تحویل آن نبودند تا اینکه مقام معظم رهبري شــخصا ورود کردند، از این دست است. البته تنشزدایي که در دوران آقاي خاتمي هم پیگیري شــد برنامــه خوبي بود. بنده مفســر قرآن نیســتم، ولي فکر ميکنم ما باید براساس آیه شریفه وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَن همواره بهترین، کمهزینهترین، پرســودترین و نتیجهبخشترین راهها را انتخاب کنیم.

ديپلماســي ما در شرايط فعلي چطور ميتواند با توجه به زمينههاي تقابل بسيار، موفق باشد؟ تفرشي:

عربســتان ميخواهد یک ابزار دوطرفه و براي آینده خاورمیانه تصمیمســاز باشــد. اما باید توجه کنید که این روند ســبب تعمیق شــکاف دولت و ملت آنها خواهد شــد. اگر احســاس خطر نميکردند، اینطور با آقاي شــیخ نمر برخورد نکرده یا همین اخیرا به بدترین وجه بــا تظاهرکنندگان برخــورد نميکردنــد، بالاخره عربســتان چهار میلیون شــیعه دارد. در همین بحرین بــه این کوچکي که بالاترین نوع مخاصمات مســلحانه غیربینالمللي، یعني درخواست از دولت خارجي در آن شکل گرفته، ابدا موفق نبودهاند. به اعتقاد من، راهي که شروع کردهایم )راه برجام( راه موفقي است. باید ضمن تقویت راهکار بيبدیل امام )ره( در تقویت وحدت کلمه، موضوع تنشزدایــي را در چارچــوب رهنمودهــاي مقــام معظــم رهبــري و با اعتقاد به وعدههاي خداونــد متعال در قــرآن کریم عزتمدارانــه دنبــال کنیم. این بهترین و کمهزینهترین راه است.

آقاي ابوالفتح نظر شــما چيست؟ ابوالفتــح:

لازم اســت قبــل از ادامه بحــث یک مقدمه بگویم؛ چون بیشــتر از منظــر آمریکا به موضــوع نگاه ميکنــم. ترامپ محصــول ظهــور مليخواهي در آمریکا اســت. بعــد از دوران دموکراســيخواهي کــه اواخر دهه 1۹۹0 و اوایل قرن جدید به وقوع پیوســت، شــاهد ظهور مليگرایي در جهان هستیم؛ مثلا همین اردوغان، یک مثــال در این خصوص اســت. پوتین در روســیه و ترامپ در آمریکا. در اروپا هم دیده ميشود؛ مثلا برگزیت در انگلســتان و لوپن در فرانســه که البته رأي نیاورد. در عربستان نیز شــاهد ظهور مليگرایي هستیم. نسل دوم از عبدالعزیز سعودي دیگر به دنبال پیروي از برادر بزرگ نیستند و براي خودشــان جایگاهي قائلاند. برگردیم به بحث آمریکا، ترامپ و هیئت حاکمه و تصمیمگیرندگان اصلي به این نتیجه رسیدند که ایالات متحده بیش از حد به جهان ســرویس دادهاند و این سرویسدادنها هزینه زیادي براي آنها داشته و باید به داخل و شعار «نخست آمریکا» بازگشــت. به نظر من ترامپ دکترین جدیدي در سیاســت خارجياش مطرح کرده است. او ميگویید ما در کنار شــما با تروریســم ميجنگیم، اما به جاي شما نميجنگیم؛ یعني دیگر قرار نیســت آمریکایيها پول و ارتش را بدهند. به نظرم ترجمان این مســائل این است که خواسته یا ناخواسته ما شاهد خروج آمریکا از منطقه غرب آســیا هستیم؛ یعني اگر زماني شاهد این بودیم که آمریکا ۵00 هزار نفر فرســتاد تا صدام را از کویت بیرون کند یا بعدا شاهد این بودیم که ۴00،۳00 هزار نفر را براي سرنگونکردن صدام فرســتادند، الان ميگویند شما در یمــن و عراق امنیت ميخواهید؛ خب خودتان باید براي آن بجنگید؛ من هم از شما حمایت سیاسي ميکنم.

آثار اين دكترين جديد كــه در گام اول با نزديكي و حمايت از عربستان اجرائي شده بر ايران چيست؟ ابوالفتح:

ایــن ميتواند براي ما یک فرصت و یک تهدید پدید آورد. فرصت از این نطر که اگر جمهوري اســلامي خود را در رویارویي و خصومــت با آمریکا تعریف کرده باشــد، باید از این مسئله خوشحال شــود و این از لحاظ تبلیغاتي فرصت مناسبي براي ماست. اما تهدید بسیار بزرگي نیز متوجه منطقه و جمهوري اســلامي است. در خلأ نیروي فرامنطقهاي، رقابت بــراي پرکردن این خلأ، بین بازیگران منطقهاي اســت. جمهوري اسلامي ایران، عربســتان، اســرائیل و ترکیه همین بازیگران منطقهاي هستند. در چند دهه باید فعل و انفعالات صورت بگیرد تا یکــي از اینها یا ائتلافي از اینها، بتواند دســت بالاتر را بگیرد و در نتیجــه جنگهای نیابتي صــورت ميگیرد. این امــکان برخورد را بین بازیگــران منطقهاي افزایش ميدهد. به بحث عربســتان برگــردم. در ایالت متحده آمریکا ضدیت با عربســتان بهشــدت بالاست، برخلاف اینکــه پول خــرج ميکنند و لابــي و رســانه دارند. اما افــکار عمومي بهخصوص تینکتنكهــا ]اتاق فکرهااندیشکدهها[ بهشــدت احســاس خطر ميکنند؛ چون ميدانند که عربستان پول، یار و یك ایدئولوژي خصمانه نسبت به غرب دارد.

اتفاقي که براي ســفارت و کنســولگري عربستان در ایران افتاد و به دنبال آن حدود 10 کشور ایران را محکوم کردنــد و از طرف دیگر پیام عربســتان مبني بر اینکه اگر یمــن را محکوم کنید، نهتنها بودجه خودم بلکه بودجه کمکي کشورهاي اسلامي به سازمان ملل را قطع خواهم کرد؛ این پیام را داد که عربســتان یک عقبه دارد. دوست داشــته باشید یا نداشته باشــید، این کشور یک تیم دارد، تیمي که پول دارد و فرهنگش با غرب در تعارض است. این خیلي خطرناکتر از ایران است که خیلي پرسروصدا پرچم آمریکا را آتش ميزند. این مســائل را تحلیلگران، روزنامهنگاران و «تینکتنکها » ميدانند و همین اســت که قانون جاســتا در آمریکا تصویب ميشود، آن هم در شرایطي که انتخابات ریاستجمهوري در حال برگزاري اســت. رئیسجمهور مســتقر از همحزبيهــاي خود ميخواهد که به این مصوبه رأي ندهند اما رأي ميآورد. رئیسجمهور مستقر وتو ميکند و در ادامه تمام کنگره پشت آن مصوبه ميایســتد؛ حتي نمایندگان دموکرات هم کنار رئیسجمهور نایستادند و تنها موردي که وتوي اوباما در هشت سال ریاستش توسط مصوبه دوم کنگره شکســت، همین مورد مصوبه جاســتا بود. این نشــان ميدهد ترس از عربســتان در حال ظهور اســت. ترس از اینکه از کنترل خارج و به صدامي دیگر تبدیل شــود. بنابراین باید بدانیم درون آمریکا ضدیت با عربستان شدید است. نکته آخر هم اینکه آمریکایيها دارند سیاستهاي ویتناميکــردن جنــگ را پیــش ميبرند. یعنــي وقتي نتوانستند ویتکنگها را مهار کنند، ویتناميها را تجهیز و حمایــت کردند تا خود آنها با ویتکنگها بجنگند. اما آیا عربستان این ظرفیت را دارد؟ عربستان این ظرفیت را ندارد اما در تلاش است. سناریویي که براي ایران پهلوي رخ داد یعنــي واگــذاري ژاندارمي منطقه بــه ایران به فروپاشي ایران در چند سال بعد منجر شد. حالا عربستان دارد چنین بار ســنگیني را برميدارد و شکاف بزرگي در جامعه خود دارد. شکاف اسلام سلفي با مدرنیزاسیوني کــه در حــال انجــام اســت. احتمــال دارد تعارضات داخلي عربســتان آنها را نیز به این ســمت ببــرد. متخصصان منطقه بهتــر ميتوانند بگویند کــه ویتناميکــردن جنــگ یــا عربيکــردن منطقه آیــا خطر فروپاشــي از درون را بــراي عربستان بهوجود نميآورد؟

فــارغ از اينكــه عربســتان ميتوانــد جاي ايــران را بگيرد و ژانــدارم منطقه شــود يا نه، نزديكي اين كشــور بــا آمريكا چقدر در حل بحرانهاي منطقه مؤثر است؟ مجلســي:

مــا بــا معــادلات چندمجهولــي مواجهیــم. آن دوراني که یکي، دو کشور کاملا مسلط بودند سپري شده است و درحالحاضر همه کشورها سعي ميکنند دستاوردي از این کشمکشها داشته باشند. عربستان، ایران، ترکیه و... .

روســيه نيز يكي از همين كشورهاست. با نزديكي ترامپ و عربســتان و تغييرات احتمالي در معادلات منطقه، نقش روسيه چه خواهد بود؟ مجلسي:

این نگراني آمریکا نیز هست. شوروي به عنوان یک ایدئولوژي که خواهان ســلطه بر تمام جهان بود و براي این کار عمل ميکرد و آمریکا به دنبال برقرارکردن ســلطه در برابر او بود، دیگر وجود ندارد. اکنون رقابت، رقابت قدرت است. روسیه یک قدرت بالقوه آینده است. روســیه اگر عقب ماند و به شیوه چین عمل نکرد، براي این بود که اصلا آمادگي تغییر شــیوه خود را با آن شدت نداشت. از زماني که روسیه وارد نظم جهاني شد، حدود 2۵ سال ميگذرد و نسلي جابهجا شده است و کارخانهها و صنایعش فعال شــدهاند، روســیهاي با بيکران منابع اولیه. با این حال روســیه براي قدرتمندشدن در منطقه مشکلاتي دارد. ملت ایران هرچه ميکشد از روسهاست چون ميداند که آنها پرنسیب ندارند و هرجا به نفع آنها باشد پشت ایران را خالي کرده و خواهند کرد. یکي دیگر از مشــکلات این است که روســیه در بخش گاز و نفت بزرگترین رقیب ایران اســت و بیشترین سوءاستفاده را از اوپك کرده است.

عربســتان با نزديكي به آمريكا و نشســت اخير نشــان داد كه بيش از همــه براي ايجــاد تغيير در معادلات منطقه مشتاق است. اين كشور قادر است از پس بحرانهاي موجود برآيد؟ ذاكريان:

بعید ميدانم عربســتان بــه دنبال تغییر وضع موجود باشد بلکه آنها به دنبال حفظ وضعیت موجود هستند و معتقدند این ایران است که دارد با نظم فعلي مقابله ميکند و باید با ایــن هژمونيخواهي جمهوري اسلامي ایران مقابله کرد.

معتقدم اگر سياست خارجي ما از اين چهار موضوع پرهيز كند و بر چهار محور منطقهگرايي، واقعگرايي، تخصصگرايي و نتيجهگرايي تمركز كند، ميتواند به هر بحراني- حتي بحرانهايي كه عربستان توليد ميكند- پاسخ دهد

بحث صلح خاورميانه هم آرزوي تمام رئيسجمهورها بوده است. تکتک رئيسجمهورها طرح دادند و مذاكره كردند و دائم رفتوآمد كردند و به هيچ نتيجهاي نرسيدند. اين هم خيلي دور از ذهن است كه كاري را كه كلينتون، ريگان و بوش پدر نتوانستند انجام دهند ترامپ انجام دهد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.