دغار ز راسنمتي دور ظهادورم ريا سسوتجگمهنوريدروحاني

Shargh - - سیاست -

ســرانجام تاريــخ قطعــي مراســم تحليــف رياســتجمهوري دوره دوازدهم اعلام شــد؛ شنبه 14 مــرداد 1396. «ايســنا» گــزارش داده «روابطعمومي مجلــس شــوراي اســلامي» بــا صــدور اطلاعيهاي اعلام کرد مراسم تحليف «حســن روحاني» به عنوان رئيسجمهور دوره دوازدهم، در روز شنبه 14 مرداد در محل صحن مجلس شوراي اسلامي انجام ميشود.

تاريخ تحليف روحاني پيــش از اين محل حرف و حديثهايي شــده بود. ابتدا قرار بود مراسم تحليف 15 مرداد باشــد، ولــي مدتي بعد، «بهــروز نعمتي»، اعلام کرد که اين تاريخ دچار تغيير شده و تاريخ نهايي از ســوي هيئترئيســه اعلام خواهد شد. چندي بعد «مديــرکل فرهنگي و روابطعمومــي مجلس» گفت مراســم تحليف رئيسجمهوري طبــق روال قانوني در اوليــن جلســه علني پس از تنفيذ حکم از ســوی مقام معظم رهبري برگزار خواهد شــد. اوايل خرداد «ايســنا» درباره تنفيذ حکم رياستجمهوري روحاني از ســوي مقام معظم رهبري نوشــته بود: «مراســم تنفيذ حجتالاسلاموالمســلمين حســن روحاني از سوی حضرت آيتالله خامنهاي، مقام معظم رهبري، 12 مرداد در حســينيه امام خمينــي )ره( و با حضور ســران قوا و جمعي از مقامات لشــکري و کشــوري برگزار ميشود».

«امضای حکم رياســتجمهوري پــس از انتخاب مردم» نهمين بند از اصل 110 قانون اساســي است که بــه وظايف و اختيارات رهبري مربوط ميشــود. ديگر بندي که در اصل 110 قانون اساسي به رئيسجمهوري مربوط ميشــود، بند 10 آن است: «عزل رئيسجمهور با درنظرگرفتن مصالح کشور پس از حکم ديوان عالي کشــور به تخلف وي از وظايف قانوني يا رأي مجلس شــوراي اســلامي به عدم کفايت وي بر اساس اصل هشتادونهم».

پس از مراسم تنفيذ حکم رياستجمهوري از سوي مقام معظم رهبــري، رئيسجمهوري بايد به مجلس برود تا در آنجا سوگند ياد کند. اصل 121 قانون اساسي ميگويد: «رئيس جمهور در مجلس شــوراي اسلامي در جلسهاي که با حضور رئيس قوه قضائيه و اعضاي شوراي نگهبان تشــکيل ميشود، به ترتيب زير سوگند ياد ميکند و ســوگندنامه را امضا ميکند». «بسمالله الرحمن الرحيم؛ من به عنوان رئيسجمهور در پيشگاه قــرآن کريــم و در برابر ملــت ايران بــه خداوند قادر متعال ســوگند ياد ميکنم که پاسدار مذهب رسمي و نظام جمهوري اســلامي و قانون اساسي کشور باشم و همه اســتعداد و صلاحيت خويــش را در راه ايفاي مسئوليتهايي که بر عهده گرفتهام به کار گيرم و خود را وقــف خدمت به مردم و اعتلاي کشــور، ترويج دين و اخلاق، پشــتيباني از حق و گســترش عدالت سازم و از هرگونــه خودکامگي بپرهيــزم و از آزادي و حرمت اشــخاص و حقوقــي که قانون اساســي بــراي ملت شــناخته اســت حمايت کنم. در حراســت از مرزها و استقلال سياســي و اقتصادي و فرهنگي کشور از هيچ اقدامي دريغ نورزم و با اســتعانت از خداوند و پيروي از پيامبر اســلام و ائمه اطهار عليهم السلام قدرتي را که ملت به عنوان امانتي مقدس به من ســپرده است، همچون اميني پارسا و فداکار نگاهدار باشم و آن را به منتخب ملت پس از خود بســپارم». مرسوم است که رئيس قوه قضائيه هم هنگام سوگند رئيسجمهوري، در کنار او بايستد.

تاکنــون هفت نفــر در 11 دوره رياســتجمهوري به عنــوان رئيسجمهوري از تريبون مجلس ســوگند خوردهاند: «ابوالحســن بنيصدر»، شهيد «محمدعلي رجايي»، آيتالله «سيدعلي خامنهاي»، مرحوم آيتالله «هاشميرفســنجاني»، حجتالاســلام «سيدمحمد خاتمــي»، «محمــود احمدينژاد» و حجتالاســلام «حسن روحاني».

دوره اول بنيصدر؛ دوره دوم رجايي

بنيصدر بهمن ماه 1358 توانســت از مجموع 20 ميليــون رأي، 68 درصد آرا را کســب کــرده و در اين انتخابات پيروز شــود تا نخستين رئيسجمهوري ايران نام بگيرد. 10 روز بعد، يعني 15 بهمن ماه 1358 مراسم تنفيذ حکم بنيصدر در شرايطي که امام خميني)ره( در بيمارســتان قلب تهران بســتري بودنــد، در همان بيمارستان انجام شد. پس از تنفيذ رئيسجمهوري، در 24 اسفند، براي نخستين دوره مجلس شوراي اسلامي رأيگيري و هفتم خرداد 1359، مجلس تشــکيل شد؛ پس از آن بود کــه 31 تير 1359، بنيصدر به مجلس رفت و ســوگند ياد کــرد. به همين جهــت دوره اول رياســتجمهوري را ميتــوان رکــورددار فاصله بين انتخابات و تحليف دانست. مرحوم هاشميرفسنجاني در آن زمان رياست مجلس را برعهده داشت. بنيصدر در مراســم تحليف خود غير از ســوگند حرف بيشتري نگفت.

با نيمهتمامماندن دوره رياستجمهوري بنيصدر و اتفاقات خرداد 1360 که به طرح عدم کفايت سياســي و عزل بنيصدر منجر شد، به فاصله حدودا يک ماه از برکناري بنيصدر، انتخابات دور دوم برگزار شــد. دوم مــرداد 1360 «محمدعلي رجايي» بــا 14 ميليون رأي دومين رئيسجمهوري ايران شــد. مراسم تنفيذ حکم رياســتجمهوري او 11 مــرداد از ســوی امام خميني انجام شــد و 12 مــرداد به مجلس رفت و تا مراســم تحليف را انجام دهد. شــهيد رجايي هم در مراســم تحليف خود تنها به اداي سوگند اکتفا کرد.

دور سوم و چهارم؛ آيتالله خامنهاي

کمتــر از يک ماه پس از انتخــاب رجايي، با انفجار دفتر نخستوزيري از سوي منافقين و شهادت رجايي و باهنر، براي بار سوم در کمتر از دو سال نياز به رأيگيري شــد. دهم مهر 1360 آيتالله خامنهاي با رأي اکثريت به عنوان رئيسجمهوري ســوم انتخاب شدند. ايشان 17 مهر ماه 1360 براي مراســم تنفيذ راهي حســينيه جماران شدند و 21 مهر هم در مجلس شوراي اسلامي طبق اصل 121 قانون اساســي ســوگند ياد کردند. در اين مراســم که چند ماه پــس از انفجار هفتم تير بود، ديگر آيتالله «بهشتي» به عنوان رئيس ديوان عالي کشــور در کنار رئيسجمهــوري حاضــر نبود و مرحــوم آيــتالله «عبدالکريــم موسوي اردبيلي» به جاي شهيد بهشتي حاضر بود.

مردادمــاه 1364 انتخابــات چهارمين دوره رياستجمهوري برگزار شــد و آيــتالله خامنهاي براي بار دوم به اين سمت انتخاب شدند. مراســم تنفيذ شهريورماه برگزار شــد و 18 مهرماه هم مراسم تحليف. به نوشته «باشــگاه خبرنگاران»، ايشــان در مراسم تحليف پس از اداي ســوگند، گفتند: «قانون اساســي ابزارهاي لازم براي عمل به اين ســوگند را مشــخص کرده است. در صورتي که رئيسجمهور اين ابزارها را در اختيار داشته باشد خواهد توانست به اين ســوگند عمل کند وگرنه اين ســوگند، حکم فقهياش براي فقها روشن است.» ايشان افزودند: «ملتهاي مسلمان جهان ميخواهند اميدها و آرزوها و نقشــه ترسيمشــده در ذهنشــان از حکومت اســلام را در نظام جمهوري اســلامي ايران مجســم ببينند، همه ملتهايي کــه فرياد حقطلبانه ملت ايران به آنها اميد بخشــيده و امــکان مقابله با قدرتهاي جهاني و ايســتادن روي پــاي خود و اداره يک جامعه وجه صحيح را بر آنها روشن و مسلم کرده از مسئولان کشور توقع و انتظاراتي دارند». رياست هر دو مجلسي که ايشان در آن سوگند ياد کردند، برعهده مرحوم هاشميرفسنجاني بود.

مراسم تنفيذ حجتالاسلاموالمسلمين حسن روحاني از سوی حضرت آيتالله خامنهاي، مقام معظم رهبري، ۱۲ مرداد در حسينيه امام خميني )ره( و با حضور سران قوا و جمعي از مقامات لشکري و کشوري برگزار ميشود

دوره پنجم و ششم؛ هاشميرفسنجاني

پنجميــن دوره انتخابات رياســتجمهوري فضاي متفاوتي داشــت. اولين انتخابات بــدون امام خميني بــود؛ آيتالله خامنهاي که تا پيش از درگذشــت امام، رئيسجمهــوري بود، پس از درگذشــت امــام با رأي مجلس خبرگان براي رهبري انتخاب شدند. در فاصله ارتحال امام خمينــي)ره( و انتخابــات پنجمين دوره رياســتجمهوري، امورات مربوط به رئيسجمهوري را حضرت آيتالله خامنهاي انجام ميدادند. مردادماه 1368، دو ماه پس از درگذشــت امــام، پنجمين دوره انتخابات رياستجمهوري برگزار شد و مرحوم آيتالله هاشميرفسنجاني به رياســتجمهوري انتخاب شد. مراســم تنفيذ حکــم آيتالله هاشميرفســنجاني در حالي برگزار شد که مرحوم «سيداحمد خميني» حکم تنفيذ او را قرائت و مقام معظم رهبري هم آن را تنفيذ کردند. رياســت مجلس را در زمــان تحليف «مهدي کروبي » برعهده داشت.

21 خرداد 1372 ششمين انتخابات رياستجمهوري برگزار شــد و اکبر هاشميرفسنجاني باز هم در پاستور مانــد. 12 مردادماه مراســم تنفيذ او برگزار شــد و 13 مردادماه راهي مجلس به رياســت «ناطقنوري» شد تا ســوگند ياد کند. هاشميرفســنجاني پــس از اداي ســوگند گفت: «ميدانم که اين قســم، قسم دشواري اســت و بدون کمک و ياري خداوند بــه طور جدي از عهده اين قســم برنميآييم. اجراي اين قسم براي يک نفر بهتنهايي مقدور نيســت. در سياستها و قوانين و نظارتها و گزينشها، اين مسئله بهتنهايي امکانپذير نيست و شديدا نيازمند راهبران انقلاب هستيم». دوران پس از جنگ و اقدامــات رئيسجمهوري در آن زمان، دولت پنجم و ششم را به دولت سازندگي مشهور کرد.

دوره هفتم و هشتم؛ سيدمحمد خاتمي

با رسيدن به سال 76، پايان کار دولت سازندگي نيز از راه رســيد و دوم خرداد انتخابات رياســتجمهوري بــراي دولت هفتم برگزار شــد. ســوم خــرداد 1376 اعــلام شــد کــه «ســيدمحمد خاتمي» با 20 ميليون رأي مردم رئيسجمهــوري منتخب ملت است.

خاتمي 12 مردادماه 76 براي مراسم تنفيذ راهي حسينيه امام خميني شــد و حکم تنفيذ او از سوی مقام معظم رهبري امضا و به او اهدا شــد. فرداي آن روز هم خاتمي به مجلس رفت و در مجلسي که رئيس آن «علياکبر ناطقنوري»، سرسختترين رقيبش در دوران انتخابات بود، سوگند خورد. خاتمي در اين مراسم گفت: «براي حسن انجام تعهدات که فوق طاقت فرد و حتي توان بهتنهايي اســت از درگاه حضرت احديــت هدايت و حمايت و از مردم شريف مدد ميجويم. مقام معظم رهبــري با نظارت و اشــرافي که بر ســه قوه و نقش والايــي که در نظام و جامعه دارند، مــا را به يقين در انجام اين تعهــدات راهنمايي و ياري خواهند فرمود. من از قوه مقننه و قــوه قضائيه تقاضا دارم که دولت را در اداره جامعــه ياري دهند. از نهادها و تشــکلها و صاحبنظران ميخواهم با نظارت مســتمر و طرح شــجاعانه مطالب و نظرات خود و آحاد شهروندان و نيز ارزيابي و نقد مداوم برنامهها و عملکردها، ســهم مشارکت عمومي را در سياستگذاريهاي کلان کشور افزايــش دهند». او ادامه داد: «در نظام اســلامي بايد عدالت و مصلحت بشــري تأمين شود و براي تحقق اين دو بايد خِرَد بهکار افتد. مهمترين راه براي استقرار عدل در جامعه، بهرهمندي از درســتترين تحقيقات و کارشناسيهاســت. و جامعه بهرهمنــد از مواهب معنــوي و مادي کــه چهره جذاب و توانمند اســلام و انقلاب در آن بهخوبي ترســيم شــده اســت، خود جامعهاي سرمشق براي جهان کنوني نيز خواهد بود. توســعه بدون عدالت و عدالت بدون توسعه يا سر از شــکافهاي عميق اجتماعي درميآورد يا به توسعه فقر ميانجامد».

چهــار ســال بعــد؛ يعنــي خردادمــاه 80، رياســتجمهوري ســيدمحمد خاتمي بــراي بار دوم تکرار شــد. 11 مرداد مراســم تنفيذ خاتمي از ســوي مقام معظم رهبري انجام شد و 17 مرداد هم او براي مراسم تحليف به مجلس شوراي اسلامي رفت؛ اينبار رئيس مجلــس «مهدي کروبي» بــود. خاتمي در اين مراسم گفت: «اســتقلال و آزادي دو پايه استوار نظام جمهوري اسلامي ايران اســت. حق آحاد مردم است که بگويند، بدانند و ســخن خود را بيان کنند و پرسش و اعتراض خويش را مطــرح کنند و در جهان پيچيده امروز علاوه بر اجراي اصل امربهمعروف و نهيازمنکر و حق همگاني بهخاطر پيچيدگيهاي موجود، اين حق از جمله از طريق نهادهاي مدني، تشکلهاي قانوني، وســايل ارتباطجمعــي و تأمين آزاديهــاي فردي و جمعي تحقق پيدا کند. اين مسئوليت بزرگ که متوجه رئيسجمهور است، نشانه حساسيت و اهميت جايگاه و پايگاه رياستجمهوري اســت». دولتهاي هفتم و هشتم به دليل گفتماني که خاتمي با خود وارد عرصه سياست ايران کرد، به دولتهاي اصلاحات معروفند.

دوره نهم و دهم؛ محمود احمدينژاد

نهميــن دوره رياســتجمهوري بــا ســاير دوران انتخابــات متفــاوت بود؛ بــراي اولينبار روشنشــدن نتيجه انتخابات به مرحله دوم کشــيده است. سوم تير ،1384 «محمود احمدينــژاد» در دوره دوم انتخابات با آيتالله «هاشميرفســنجاني» به رقابت پرداخت و هاشميرفســنجاني نفر دوم اين انتخابات شد. مراسم تنفيذ «احمدينژاد» 12 مرداد برگزار شــد و 15 مرداد به مجلس رفت تا ســوگند ياد کند. رياست مجلس را «غلامعلي حدادعادل » بر عهده داشت. احمدينژاد در اين مراسم گفت : «بهترين ژست ديپلماتيک، پايبندي به قوانين است. در کشور ما دموکراسي واقعي وجود دارد و قوا مســتقل از يکديگر هســتند و اگر بپذيريم که قوه مجريه در کار مقننه دخالت کند، مفهومش ديکتاتوري است؛ بنابراين من حامي اجراي قانون هستم و از تمام ظرفيت قانون براي استيفاي حق مردم استفاده خواهم کرد... اعتدال، مشــي دولت اســت و هر نــوع افراط و تفريط جايي در ايــن دولت ندارد و به همه فرصتها، توانها و شايستگيها اتکا خواهد شد. پيشرفت و منافع ملي و عزت همگاني در اين دولت مدنظر خواهد بود .»

دوره دهــم انتخابــات رياســتجمهوري شــاهد بالاترين مشــارکت مردمي بود؛ انتخابات دهمين دوره رياســتجمهوري 22 خرداد 1388 بين «ميرحســين موســوي »، «مهــدي کروبــي »، «محســن رضايي »و «محمود احمدينژاد» برگزار شــد. 12 مرداد «محمود احمدينژاد » براي مراسم تنفيذ حکم رياستجمهوري از سوي مقام معظم رهبري، راهي حسينيه امام خميني شــد. او 14 مرداد هم به بهارســتان رفت و در مجلس هشتم به رياست «علي لاريجاني» سوگند ياد کرد.

دوره يازدهم و دوازدهم؛ حسن روحاني

با پايان کار احمدينــژاد، يازدهمين دوره انتخابات رياســتجمهوري در 24 خــرداد 1392 برگزار شــد و حســن روحاني توانســت اکثريت آراي مردم را کسب کند و راهي پاســتور شــود. حکم رياســتجمهوري روحاني 12 مرداد از ســوي مقام معظم رهبري تنفيذ شــد و فرداي آن روز به بهارســتان رفت و در مجلس نهم به رياســت علي لاريجاني، ســوگند ياد کرد. او در اين مراسم گفت: «مردم شريف ايران به اعتدالگرايي و دوري از افراط و تفريط رأي مثبت دادند. کانون فکري و اجرائي دولت بر محور اعتدال و عقلانيت بنا خواهد شد. اعتدالگرايي بهمعناي توازن ميان آرمان و واقعيت و ترجيح منافع ملي بر منافع حزبي و جناحي اســت. اعتدالگرايي بر اجماع ملي، قانونگرايي و بردباري در تعاملات سياسي تأکيد ميکند. بنيان اين مرام فکري و عملي، فاصلهگرفتن از تخيل و توهم و تمرکز بر تفکر، برنامه، شفافيت و اســتفاده از تخصصهاست. دولت تدبير و اميد نهايت اهتمام خود را به کار خواهد گرفت تــا بر مبناي اهداف و روشهاي عقلايي و متناســب با واقعيتهــاي موجــود، اعتدال را شــالوده عملکرد و مديريت کشــور قرار دهد، تهديدهــا را کاهش داده و فرصتهــا را افزايش دهــد. اعتدالگرايــي بر اخلاق و مــدارا اصرار مــيورزد و از طريق گفتوگو، تفاهم و تدوين برنامههاي کوتاهمدت و ميانمدت سعي خواهد کرد شــکافهاي اجتماعي و اقتصــادي را به حداقل ممکن برساند .»

29 ارديبهشــت ســال جاری نيز دوازدهمين دوره انتخابات رياستجمهوري با پيروزي «حسن روحاني» پايــان يافــت تا برخــلاف شــعارهاي رقبــا، روحاني تکدورهاي نباشــد. او بايد حدود يک مــاه ديگر براي دومين مراسم تنفيذ حکم رياستجمهوري خود راهي حسينيه امام خميني شــود و صبح شنبه، 14 مرداد به مجلس دهم به رياســت علي لاريجاني برود و سوگند ياد کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.