ایران پس از داعش

Shargh - - سیاست -

ترامــپ بــاور دارد تجارت ادامــه جنگ و جنگ ادامــه تجارت اســت. ازايــنرو آگاهانه ايــن گفته اســپايکمن را واژگونه بــه کار ميگيرد کــه «اندك قدرتي بيشــتر از ديگران موجب تعادل ميشــود»؛ امــا در آمريکا همه ماننــد ترامپ فکــر نميکنند. باب کروگر، ســناتور دموکرات، از فروش اســلحه به کشــورهاي خاورميانه در اين شــرايط بسيار بيمناك اســت و از آن بهشــدت انتقاد ميکند. سود روسيه و اســرائيل در اين منازعات تا حدودي تضمينشــده اســت. آمريکا تــلاش ميکند عربســتان را بهعنوان نماينــده خود در منطقه جا بيندازد تا هژمونياش را گســترش بدهد؛ اما آنچه استراتژيستهاي آمريکا را درباره تحقق اين ايده مردد ميکند، مســائل داخلي عربستان اســت. آنان بهخوبي ميدانند که عربستان يك کشــور نيســت؛ بلکه يك کمپاني بــزرگ نفتي اســت، با مديريتی قبيلهای و بــا مردمي که صورت ندارند. آنــان بهخوبي ميدانند بــراي جنگ هم به دموکراســي نياز است و کشــورهاي بيدموکراسي با مردمــي بيصورت در لحظههــاي بحراني جنگ از هم فرو ميپاشــند. ازايــنرو آمريکا تلاش ميکند بيش از جنگ با اتوريته خود در کالبد عربستان بدمد و از او هيولايــی جعلی بســازد. استراتژيســتهای تاريخگرای آمريکا -که آبشخور فکریشان کيسينجر است- میدانند وضعيت خاورميانه دوره جنگهای 30ساله اروپا را تداعی میکند: «بهراستی جهان خو گرفته اســت با فريادهای دادخواهــی از خاورميانه برای سرنگونســازی نظم منطقهای يــا جهانی در چارچوب چشماندازی جهانشــمول. مطلقگرايی همــواره در خاورميانه رواج داشــته؛ خاورميانهای که هماکنون در کشــاکش ميان رؤيای فخر و شکوه ديرينه خويش از يک ســو و ناتوانی امروزينه خويش در وحدت بر پايه اصول مشــترک مشروعيت جهانی و منطقهای از ســوی ديگر گرفتار اســت». اسرائيل میخواهد خــود را از آتش جنگ در امان بدارد و به اين دليل است که برای فروپاشی دولتهای منطقه تــلاش میکند. مواجهــه با کشــورهای فاقد دولتِ مقتدر و کارآمد ســادهتر اســت. ســوريه بیدولت و لبنــان بیدولــت از نگرانیهای اســرائيل میکاهد؛ حتی اگر اين بیدولتیها موجب افزايش تروريسم در منطقه شود. از اين نقطه شکاف استراتژيک روسيه و اسرائيل شــکل میگيرد. روسيه بر آن است که حتی بــا جنگ ثبات را به ســوريه بازگردانــد. از اين منظر ايران و روسيه اســتراتژی مشترکی را دنبال میکنند. کشــورهای بیدولت در منطقه برای ايران و روسيه مثل انبار باروتاند. روسيه در انتخاب همپيمان خود بسيار هوشــمندانه عمل کرده است؛ ازاينرو با تمام قوا از ايران که نوک پيکان مقاومت در منطقه است، حمايت میکند. ايران کشوری است با دولتی مقتدر و ارتــش و نيروهای نظامی کارآمد: گذشــته از اينها ايران کشوری اســت که تجربه هشت سال جنگ را با موفقيت پشت ســر گذاشته است. مواضع ايران و روســيه در هيچ دورهای از تاريخ اينگونه به يکديگر نزديک نبوده اســت. ايــران با حضــور در منطقه از امنيت ملی روسيه صيانت میکند و روسيه با احترام به تماميت و اســتقلال ايران سعی میکند به تحقق آرمانهای انقلاب ايران -تا جايی که با منافع روسيه تضاد نداشــته باشــد- کمک کند. آمريکا، اســرائيل و عربســتان از اين نزديکی اســتراتژيک بيمناکاند و هريک بهنوعی از اين همپيمانی متضرر خواهند شد؛ پس بیدليل نيست که هر سه کشور تلاش میکنند به حضورشــان در جنگهای منطقه شکل و شمايل امنيتی بدهنــد؛ نه حقوقی و سياســی؛ زيرا در پس پشت هر جنگِ امنيتی نيرو و حضور نظامی خوابيده اســت که بهسرعت به دليل مسائل امنيتی میتواند مرزهای خشونت را بیمحابا درنوردد؛ خشونتی که بيش از آنکه دامان روســيه را بگيــرد، دامان ايران و منطقه را خواهد گرفت. ايران وضعيتی پيچيده دارد، چهبسا بعد از شکست داعش اين وضعيت پيچيدهتر شود. همپيمانیِ اســتراتژيک با روسيه و همپيمانیِ ايدئولوژيک با ســوريه نمیگذارد ايران بهراحتی در منطقــه از منافعش صرفهنظر کند. ازاينرو کار برای ديپلماتهای ايران پس از داعش ســختتر از قبل میشود. آنچه مهمتر از انتخاب يک سياست خارجی درســت اســت، باور به مردم و دولتی است که آنان برگزيدهاند. مردم نشــان دادهاند پــای انتخابهای خود میايســتند. ناديدهگرفتن خواســتههای مردم، در مســائل بينالمللی کار را ســختتر و پيچيدهتر میکند. دولتهايي موفقاند که مردم را در پيروزی و شکست خود شريک میکنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.