بازی دو سر برد بنسلمان در زمين روسيه

Shargh - - جهان - رضا اختیاریامیری

«محمدبن سلمان»، ولیعهد ســعودی، در دو سال گذشــته دوبار بــا «ولادیمیر پوتیــن»، رئیسجمهوری روســیه و تنی چند از مقامات ارشــد این کشور دیدار و گفتوگو داشــته است. اگرچه هدف از این سفر بررسی مســائل منطقهای، بهویــژه بحران ســوریه و موضوع ایران اعلام شــده، اما باوجوداین به نظر میرســد سفر محمدبن ســلمان بــه مســکو اهــداف و انگیزههای مختلفی داشــته باشــد کــه در ســطور ذیل بــه آنها خواهیم پرداخت.

1. موازنهگری در عرصه دیپلماسی: سفر بنسلمان یک هفته بعد از آن اتفاق افتــاد که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا، به این کشــور ســفر کرده بود. ایــن موضــوع مؤید این واقعیت اســت کــه نخبگان ســعودی بهخوبی بر این امر واقفند که تقویت توان و قابلیت کنشگری این کشور مستلزم همکاری و توسعه همزمان مناســبات با شــرق، بهویژه روســیه اســت. در حقیقــت، آنها قائــل به نوعی از تــوازن در عرصه دیپلماســی هســتند؛ هرچند که روابط با آمریکا برای عربستانسعودی همچنان در اولویت قرار دارد.

2. امنیتســازی در محیط پیرامونی: «عبدالرحمن بــن ابراهیم الرســی»، ســفیر عربستانســعودی در روســیه، در مصاحبهای با الشرقالاوســط با اشاره به اهمیت زمانبندی ســفر شــاهزاده محمدبن سلمان به روســیه بعد از اولین ســفر خارجی دونالد ترامپ به عربستانســعودی، گفت که مسکو و ریاض تمایل به افزایــش همکاریهای همهجانبه، بهویژه در زمینه «تقویت امنیت و ثبات در منطقــه» دارند. با توجه به این بیانات، دو موضوع برای عربستان حائز اهمیت به نظر میرسد: نخست بحران ســوریه و چگونگی حل آن و دوم مســئله ایران و شیوه مقابله با قدرت و نفوذ این کشــور در ژئوپلیتیک غرب آســیا. در همین ارتباط، بنسلمان نیز پیش از عزیمت به مسکو اعلام کرده بود که گفتوگو درباره سوریه و ایران از جمله محورهای اصلی سفرش به مسکو است.

محمدبــن ســلمان در دیــدار ســال 2۰1۵ خود با ولادیمیــر پوتین، تلاش داشــت تا مســکو را قانع کند که از حمایت «بشــار اســد»، رئیسجمهوری سوریه، دست بکشــد، اما موفق به حصول این هدف نشد، اما بهنظر میرســد سفر اخیر وزیر دفاع عربستان حاکی از این واقعیت اســت که رهبران عربستان به این ادراک رسیدهاند که حل مسئله سوریه بدون همکاری مسکو امکانپذیــر نیســت و همچنیــن حل بحران ســوریه تنها از مســیر سیاســی امکانپذیر اســت. با توجه به شکستهای شــبهنظامیان تحت حمایت عربستان در ســوریه، ریاض تلاش دارد تا با نزدیکشــدن به پایان منازعــات در ســوریه از طریــق همکاری بــا روسها امتیازاتی را کسب کند.

در رابطــه بــا ایــران نیــز ســعودیها از رونــد همکاریهــای سیاســی، نظامی و اقتصــادی تهرانمســکو مطلع بوده و بر این واقعیــت واقفند که ایران یکی از متحدان اصلی روســیه در مبارزه با تروریســم در ســوریه محسوب میشــود. با توجه به ناخرسندی ســعودیها از توسعه مناســبات ایران و روسیه، آنها

تــلاش میکنند با توســعه روابط و تعامــلات خود با کرملیــن و با اعطــای امتیازات به روسهــا آنها را به محدودسازی کنشــگری ایران در منطقه ترغیب کنند. درخواســت محمدبن ســلمان از روســیه برای ورود مســکو به ائتــلاف نظامی تحت رهبری عربســتان در خاورمیانه در این چارچوب قابل ارزیابی است. از سوی دیگر نیز سعودیها به دنبال ایجاد ناتوی عربی هستند و ایــن احتمــال وجــود دارد که محمدبن ســلمان با روسیه درباره مشارکت در این طرح که کانون محوری آن مقابله با تهدیدات ایران اســت، مذاکره کرده باشد. بااینحال، بعید به نظر میرســد که روسها در شرایط کنونــی و با توجه بــه روابط راهبردی خــود با ایران، علاقهای به پیشــنهادات ضدایرانی رهبران ســعودی داشته باشند.

3. برونرفت از بحرانهای ژئوپلیتیکی: علاوهبراین، گرفتارشــدن ریاض در بحــران یمــن و ناتوانی آن در خروج آبرومندانه از این بحران، ســعودیها را متوجه مسکو کرده است. با وجود رویکرد کلی مسکو در نفی جنگ در یمن، دولت ســعودی خواســتار بهرهگیری از ظرفیتهای مسکو برای خروج از بحران یمن است. در حقیقت، ریاض از یکســو خواستار میانجیگری مسکو نزد ایران و حوثیها و از سوی دیگر ارائه پیشنهادهایی مناســب برای حل بحران به نفع محور سعودی است. از طرف دیگر نیز عربســتان تــلاش میکند تا موقعیت منطقــهای خود را در قبال همکاریهــای ایران، ترکیه و روســیه حفظ کند. بهعبارتی، بــا توجه به هماهنگی روســیه، ایران و ترکیه در مورد سوریه، عربستان نگران اســت که جایگاه این کشور در موضوع سوریه تضعیف شود. درواقع، عربســتان میخواهد از طریق مذاکره با روسیه جایگاهی برای خود در موضوع سوریه پیدا کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.