پازلی جحوردمريیکاید بدررباحرانیسوبریهحفعراال منیی شود6 ساله

Shargh - - جهان - اردشیر زارعیقنواتی

بحران ســوريه در شرايطی وارد ششمين سال خود شــده است که به تازگی آمريکا و اســرائيل نقش بارزتــر و دخالتگرايانهتــری را در حمايت از گروههای شورشی و تروريست بر عهده گرفتهاند. همزمان با نشستهای دورهای «آستانه» و توافقــات بين روســيه، ايران و ترکيه برای ايجاد مناطــق کمتنش که به ميزان زيادی از درگيری و جنگ کاسته است، بازيگران ديگری مانند آمريکا و اسرائيل به صورت فعال و اکتيوتری بر شدت دخالت خود افزودهاند. به همان نسبت که در نشست آستانه افقهايی کمرنگ برای کاهش تنش و رفتن به سوی مصالحه ملی مشاهده میشود، اين دو کشور به همراه ائتلاف به رهبری عربستان و تا حدودی کردهــای «روژاوا» که هماکنون بر خلاف اهــداف اوليه خود تبديل به پيادهنظام آمريکا شدهاند، خطر تشديد و تعميق بحران را در اشکال جديد تقويت میکنند.

با کاستهشــدن دخالتهای کشــورهای اروپايــی و بهويژه فرانســه بعد از رياســتجمهوری «امانوئل مکرون » که بهصراحت گفته است : «ديگر رفتن اسد را خط قرمز خود نمیداند» و قطر نيز بهعنوان حامی اصلی بعضی از گروههای جهادی خود دچار بحران روابط با کشورهای عرب خليجفارس شده است، ظاهرا گرم نگهداشــتن کوره آتش جنگ برعهده محور واشــنگتن، تلآويو و رياض قرار گرفته اســت. فعالشدن اين محور ائتلافی برای تشديد تنش در منازعات سوريه اثبات میکند که آنان نهتنها خواهان پايان مصيبت اين فاجعه نيســتند که حتی برای «تثبيت و تشــديد بحران» مصمم هستند تا جای خالی بازيگران بيرونی در حال عقبنشينی از محيط بحران را هم پر کنند.

حملــه روز شــنبه 24 ژوئن ارتش اســرائيل بــه مواضع دولت دمشــق در بلندیهای «جولان» که در آنجا جنگ بين ارتش ســوريه و جبهه النصره جريان دارد، نشــانههای يک هماهنگی اســتراتژيک بيــن اين محور ضدســوری برای برهمزدن مکانيســم ترک مخاصمــه و مناطق کمتنش را بــروز میدهد. بهانه حمله روز شــنبه اسرائيل به مواضع ارتش ســوريه در بلندیهای جولان که به گزارش خبرگزاری آسوشيتدپرس، سخنگوی ارتش اسرائيل در بيانيهای اعلام کرد «يک وسيله انفجاری ســرگردان که نوع آن هنوز مشخص نشده در مناطق باز و غيرمسکونی فرود آمده و هيچگونه تلفات جانی و مالی به دنبال نداشته است،» منجر به حمله اسرائيل به منطقه شمالی جولان و انهدام دو دستگاه تانک ارتش سوريه شده است. همين سخنگو بهصراحت اذعان میکند: «بلندیهای جولان هرچند يک بار مورد حملات موشــکی يا خمپارهای قرار میگيرد. اين موشکها و خمپارهها را طرفين درگير در ســوريه بهطور اشــتباه به خاک اســرائيل پرتاب میکنند». در بيانيه ســخنگوی ارتش اســرائيل ضمن انتقــاد از نيروهای حافظ صلح مســتقر در منطقه به بهانه نقض توافقنامه آتشبس ســال 1974، چنين حملاتی را مشــروع میداند. اين در حالی است که تاکنون در تمامی مواردی که از خاک ســوريه به مناطق تحت اشغال اســرائيل حملات خمپارهای انجام شده است، هرگز صلحبانان سازمان ملل متحد دخالت ارتش سوريه را در اين حملات تأييد نکردهاند و ظن غالب اين اســت که حملات به دســت گروههای شورشی و تروريســت مخالف دولت دمشق انجام شــده تا بهانه لازم برای دخالت ارتش اســرائيل عليه مواضع ســوريه را فراهم کنند. چند روز قبل از اين حمله، ژنرال «گادی آيزنکوت»، رئيس ســتاد کل ارتش اسرائيل، با سخنرانی در يک همايش دانشــگاهی بهصراحت فاش کرد که اســرائيل به بعضی از گروههای شورشــی مخالف اســد کمکهای تســليحاتی و لجســتيکی میکند. همزمان بسياری از مقامات پيشــين نظامی و اطلاعاتی رژيم اسرائيل بارها اذعان کردهاند که «ارتش اســرائيل در برابر چشمان ناظران صلح ســازمان ملل که در طول خطوط مرزی ســوريه با اسرائيل مستقر هســتند، جنگافزار و پول و آذوقه در اختيار گروهی از معارضان سوری قرار میدهد». اين در حالی است که از سالها قبل کارشناسان و خبرنگاران مســتقل در گزارشات خود اسنادی را منتشر میکردند که بسياری از مجروحان گروههای شورشی مسلح ضدرژيم اسد برای مداوا به بيمارستانهای اســرائيلی منتقل میشوند که بعضا با تکذيب يا سکوت مقامات دولت «بنيامين نتانياهو» مواجه میشــد. هماکنون در بحران ســوريه با توجه به شکستهای پياپی گروه «داعش» و ازدســتدادن ســرزمينهای تحت تصرف آنان و پيروی بســياری از گروههای شورشــی از طرح توافق کاهش تنش نشستهای آستانه، محور جديد به رهبری آمريکا، اســرائيل و عربســتان برای مبارزه با دولت دمشق و جلوگيری از حلوفصل منازعات فعال شــده است. به همين دليل جبهههای جنگ و حوزههای ميدانی عمليات به مناطق «رقه»، «ديرالزور»، اطراف «حمص» و نوار مرزی ســوريه - اردن منتقل شــده اســت. اين مناطق دقيقا حوزههايی را شامل میشوند که سقوط حتمی آنها از دست تروريستهای داعش در ماههای آينده پيشبينی میشود و برای متوقفکردن پيشرویهای ارتش سوريه نيروهای همپيمــان و مزدور اين محــور ائتلافی میخواهند قبل از ديگری با اشــغال آن، موقعيــت «آلترناتيوی» خود را در ادامه و اســتمرار بحــران تثبيت کنند. تنش بیســابقه که هماکنون بين نيروهای عملياتی آمريکا و روســيه که بهويژه بعد از ســرنگونکردن جنگنده «ســوخو 22» ارتش سوريه به وســيله يک جنگنده «اف18» آمريکايــی در منطقه رقه اتفاق افتاد، در چارچوب همين آرايش جديد جنگی قابل ارزيابی است. متأســفانه نيروهای روژاوا نيز که هيچ منافع و هدفی )معطوف به مانيفســت «مبارزه برای مقاومت و حراست از مناطق کردنشين( را که در گذشته دنبال میکردند در منطقه عربنشين رقه ندارند نيز تحت فرمان و هدايت نيروهای آمريکايی بهعنوان نيروی زمينی اين کشور عمل کرده و بخشی از سناريوی جديد شدهاند. به نظر میرسد استحاله در بخش رهبری روژاوا از انتخاب مدل چپ خودگردانی آنارشيستی «عبدالله اوجالان» به سمت مدل اقليمسازی مشابه سياست «مسعود بارزانی،» وضعيت آنان در حال يک چرخش محتوايی و شکلی است که تأثيري تعيينکننده هم بر کليت بحران سوريه خواهد گذاشت. بعد از شکســت طرحهای اوليه برای ســقوط دولت «بشــار اسد،» هماکنون با رهبری محور جديد طرح تجزيه و محاصره بخش تحت تصرف دولت دمشــق دنبال میشــود. از شــمال آمريکا با بهرهگيری از نيروهای کرد، از جنوب آمريکا و عربســتان با تصرف نقاط مرزی با اردن و اگــر بتوانند عراق و همجوار با مرزهای اســرائيل و لبنان نيز رژيم تلآويو با اعمال حاکميــت بر مناطق جولان و قنيطره اين پروژه را دنبال میکنند. ســناريوی جديد درباره بحران ســوريه بخشی از پازل تغييرات ژئوپليتيک در منطقه تلقی میشــود کــه میتواند قدرتهای منطقه و بينالمللی حامی نيروهای نيابتی را مستقيما رودرروی هم قرار دهد. تشديد تنش بين روســيه و آمريکا در هفتههای اخير از همين قاعده و عملياتیشدن وضعيت جديد پيروی میکند و به نظر میرســد بازيگران اصلی اينبار مستقيم در مقابل هم قرار گرفته و منازعه را در فاز بالاتر و مهمتری دنبال کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.