آمريکاي ترامپ و يک خاورميانه بيثبات

Shargh - - جهان - منبع: اکونوميست

ماه گذشته دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريکا، با ملکسلمان، پادشاه عربستانسعودي، ديدار کرد تا بهاينوسيله حمايت خود از اهداف سياســت خارجي اين کشور را اعلام کند؛ دو کشوري که در رقابت و دشمني با ايران اشتراکنظر دارند. دونالد ترامپ همچنين نشان داد که ديدگاهش با عربستان در قبال شيخنشين کوچک قطر بهعنوان حامي بزرگ تروريســم يکسان اســت. درواقع اين ترامپ بود کــه در توييتهاي خــود، اقدام عربستانســعودي، بحرين و امارات مبنيبر قطع روابط ديپلماتيک و تحريمهاي هوايي، دريايي و زميني عليه قطر را مورد تحســين قــرار داد. اين بحران تا حدي بالا گرفت که کشــورهاي حاشيه خليجفارس 14 روز به شهروندان قطــري مهلت دادند تا خاک اين کشــورها را تــرک کنند. حتي به شکلي تمســخرآميز، امارات اعلام کرد هرکس در حمايت از قطر چيزي بگويد يا بنويســد، تا مدت 15سال زندان خواهد شد. ترامپ همان زمان توييت کرد «شــايد اين شــروع، پاياني براي وحشت از تروريسم باشد .»

قطر کشور بسيار کوچکي است درعين حال اين کشور بزرگترين توليدکننــده گاز طبيعــي بــوده و از يــک مرکز فعــال هوانوردي برخوردار اســت. قطر همچنين گرداننده شــبکه الجزيره است که يکي از شــبکههاي تلويزيوني سانسورنشده در خاورميانه به شمار مــيرود )منهاي اينکه از نظام حاکم بــر قطر انتقاد نميکند(. اين کشــور هم چنيــن داراي ارتباط خوبــي با ايران بــوده و با هم در يک ميــدان گازي بزرگ مشــارکت دارند. قطر همچنين پشــتيبان اخوانالمســلمين )ســنيمذهب( اســت کــه به عنــوان يکي از پرطرفدارترين احزاب اسلام سياسي شــناخته ميشود. همه اينها موجب شده تا عربســتان سعودي از قطر نفرت داشته باشد. رژيم عربســتان در گذشته نيز ســعي کرده بود تا قطر را به زانو درآورده و اين کشــور را تسليم خواســتههاي خود کند، اما شکست خورد. قطر همچنين بزرگترين پايگاه هوايي آمريکا در منطقه را در خود جاي داده اســت و همين مسئله باعث شــده اين کشور به لحاظ امنيتي دغدغه چنداني تا به امروز نداشــته باشد. هرچند با حضور ترامپ در کاخ ســفيد هيچکس نميتواند نسبت به آينده اطمينان خاطر داشــته باشــد. هرچند صحبتهاي زيــادي درباره حمايت مالي قطريها از تروريســتها در ميان است، هنوز دلايل محکمي براي قراردادن قطر در ليست سياه ارائه نشده است؛ اتهامي که به عربستان هم نسبت داده ميشود. اما اين اتهامها به هرحال هنوز به اثبات نرسيده است. حداکثر اينکه، فايننشالتايمز در گزارشي از پرداخت يك ميليارد دلار به شــاخهاي از القاعده )جبهه النصره( از ســوي مقامات قطري براي آزادي اعضاي خانواده سلطنتي که گروگان گرفته شده بودند، خبر داده است. البته با يک ميليارد دلار ميتوان مقادير زيادي مواد منفجره خريد.

مرافعه کنوني بر سر قطر، موجب شکاف در کشورهاي شوراي همکاري خليجفارس خواهد شــد زيرا ممکن است علاوه بر قطر، کشــورهايي مانند عمــان و کويت، دو عضو ديگر اين شــورا که به طور خاص حاضر نشــدند از حرکت عربســتان ســعودي حمايت کنند، به آغوش ايران رانده شــوند. هرچند ممکن است با گذشت زمان اوضاع آرامتر شــود اما برخي از ناظران نگران آن هستند که بهاي پشــتيباني از خواستههاي عربستان ســعودي، بستن دهان روزنامهنگاران الجزيره باشد.

حمايت ترامپ از عربستان ســعودي همچنين به اعتماد ديگر کشــورهاي منطقه به آمريکا لطمه ميزند زيرا به نظر ميرسد در دوران او، ايــن ابرقدرت ميتواند با يک بگومگوي ســاده از متحد خود دســت بکشــد. آقاي ترامپ در ششــم ژوئن توييت کرد: «در حين ســفر اخيرم به خاورميانه، گفتم ديگر نميشود به ايدئولوژي راديــکال کمک مالي کــرد. ديدم بعضي از رهبران قطر را نشــان ميدهند. حالا نگاه کنيد». ديپلماتهاي عاقل آمريکايي در تلاشي مذبوحانهاي کوشيدند به اين اظهارات غيرديپلماتيک رنگولعابي ديپلماتيک بخشيده و ماستمالي کنند. هرچند به نظر نميرسد در اين امر توفيق چنداني کسب کرده باشند.

در اين ميان عبدالفتاح السيسي، رئيسجمهور اقتدارگراي، مصر نيز بهخوبي متوجه شــد ترامپ جزء آن دسته از رهبران آمريکايي اســت که به او اجازه خواهد داد تا بدون مانعي، رقبا و منتقدانش را از ميدان بهدر کند. در تاريخ 23 مي، يعني دو روز پس از ملاقات ايــن دو نفر باهم و ســتايشهايي که از هم در رياض کردند، آقاي سيسي اقدام به بازداشت کساني کرد که ادعا ميشد پنج ماه پيش يک راهپيمايي جسورانه را ترتيب داده بودند. همچنين در اقدامي ديگر، دولت مصر دسترســي کاربران به وبســايت «مدامصر» که يک روزنامه ليبرال پيشــرو بود را قطع کرد. از دسترس خارجشدن 20 رســانه ديگر ازجمله الجزيره و هافپست عربي، ديگر اقدامات دولــت مصر در محدودکردن فضاي سياســي اين کشــور بود. در بحرين نيز مقامات اين کشــور پنج نفر را در جريان يورش به خانه يک روحاني شــيعه کشــته و بيش از 286 نفر را بازداشت کردند. کمي پــس از آن دولت بحرين اصليترين حزب ســکولار مخالف را منحــل اعلام کرد. انتظار ميرفت آمريکا بــه اينها اعتراض کند اما خبري نشد. اين شايد دستورالعملي جديد براي يک خاورميانه کمثباتتر باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.