توهين نژادی در ورزنزگخ شطرگبراایهفوتبهاالیصدااديرآرمادن، زير ذرهبين فيفا

Shargh - - ورزش -

ســجاد فیروزی:

فوتبال ايران چندماهی میشــود تنشهــای جديــدی را تجربه میکند کــه زياد به اتفاقــات خود فوتبال مرتبط نيســت؛ از تنشهای ديپلماتيــک بهوجودآمده بين ايران و عربســتان تا تهديدهای «AFC» (کنفدراســيون فوتبال آســيا( مبنی بر هرجومرجی که تماشاگران در ورزشگاهها بــه وجود میآورند. همين چند وقت پيش بود که مهدی تاج، رئيس فدراســيون فوتبال، در نشستی خبــری از جريمههــای ســنگينی خبــر داد که بر فوتبال ايران تحميل شــده؛ جريمههايی که ناشی از پرتاب بطری و سنگ و انداختن نور ليزر در زمين فوتبال است. در تازهترين آنها هم باشگاههايی که هوادارانشان در ورزشگاه ســيگار بکشند با جرائم ســنگينی روبهرو میشــوند. اين بخش از جرائم، همگی در مجموع هزينه ســنگينی را روی دست فوتبــال ايران گذاشــت و باعث شــد حتی بازی با ازبکســتان که حکم صعود تيم ملی ايران به جام جهانی 201۸ را امضا کــرد، تا مرز «برگزاری بدون حضور تماشاگر» پيش برود. اگرچه آن اتفاق برای تيم ملــی رخ نداد و فدراســيون فوتبــال فقط با جريمه مالی روبهرو شد؛ ولی باشگاه پرسپوليس، در ديدار يکهشــتم نهايی ليگ قهرمانان آســيا و در بازی حســاس مقابل لخويا بهدليل تکرار رفتار نامتعارف تماشــاگرانش مجبور شــد در ورزشگاه خالی از هوادار آزادی به ميدان برود.

خطر در کمین است

بااينحــال مــوردی که حــالا فوتبال ايــران را بهطور جدیتری تهديد میکند، گزارشــی اســت که ســازمان فوتبــال عليه نژادپرســتی FARE(،) مهمترين ســازمان غيردولتی همکار فيفا و يوفا در مبارزه با نژادپرســتی، نوشــته و نمونههای بارزی از رفتار و توهينهای نژادپرســتی در ورزشگاههای فوتبال ايران را عنوان کرده اســت. در اين گزارش ۷۵صفحــهای که بــه مباحــث توهين نــژادی، قومی، مذهبی و تاريخی در سراســر ورزشگاههای دنيا پرداخته، اشــارهای هم به ايــران و وضعيت ورزشــگاههای ايران شــده که میتواند زنگ خطر را بهصورت جدی برای فوتبال کشــورمان به صدا درآورد. ايــن گزارش علاوه بــر توهينهای نژادی و رفتــاری، به تبعيض در کشــورهای مختلف هم پرداخته که ميان آنها بازهم متأسفانه چند نمونه ذکرشــده درباره فوتبال ايران به چشــم میخورد. فراز شهلايی، پژوهشــگر حقوق بينالملل ورزش دانشــگاه پپرداين کاليفرنيا که خــودش از نزديک درباره اين پرونده در حال تحقيق است، به «شرق» میگويد: «نژادپرســتی در اســتاديومهای فوتبال سالهاســت که به يکی از معضلات سازمانهای ورزشی و غيرورزشــی تبديل شده است. البته بروز رفتارهای تبعيض و توهينآميز توســط تماشاگران در استاديومهای فوتبال را بيشتر منتسب به فرهنگ و زمينههای ســنتی و تاريخی جوامع میدانند. از پرتابکردن موز و درآوردن صدای ميمون تا شبکه پيچيده رفتارها، نمادهــا، کدهای عددی و حرفی و... همگی الگوهايی هســتند که نژادپرســتان در استاديومهای فوتبال برای ترويج اعتقادات باطنی خود از آن اســتفاده میکنند. در کمال تأســف اين رفتارها کرامت انسانی نوع بشر را هدف قرار داده و با خلق صحنههای غمانگيز بهطور مداوم باعث اشکريختن مردانی میشــود که در زمين فوتبال شايد رقيبی برای خود نشناسند». شهلايی در ادامه درباره اثرات اين اتفاق در ورزشــگاههای ايران هم میگويد : «در کشور ما هم در استاديومها رفتارهايی را میتوان مشــاهده کرد که کاملا در قالب تعريف نژادپرستی قرار گرفته امــا در نهايت شــايد بهدليــل ارائهنشــدن تعريــف درســت از نژادپرستی در فرهنگ ما بدون واهمه ادامه دارد. ايــن رفتــار که قطعا الگــو گرفته از بدنه جامعه فرهنگی کشور است و تهديدی بــرای يکپارچگــی و کرامت انســانی ابنای بشر محسوب میشود با زيــر ذرهبيــن رفتن سکوهای تماشاگران در اســتاديومها از سوی نهادهای حاکم بر فوتبال به تهديدی بالقوه برای فوتبال هم تبديل شده است .»

کدام تبعیض و توهین نژادی

در گزارشی که «FARE» نوشته در بخش مربوط به اتفاقات رخداده در ورزشــگاههای آســيا ابتدا به موضوع تبعيض اشــاره شــده و در آنجا عنوان شــده که «در ايران زنان از حضور در ورزشگاههای فوتبال منع شــدهاند و امکان ديدن مســابقات را ندارند». در قســمتی ديگر هم اشاره شده که «در دو کشور ايران و عربستان زنان از ورود به ورزشگاه منع شــدهاند و حتی چند مورد بازداشتی از زنانی که میخواســتند وارد ورزشگاه شــوند، ديده شده است». در همين قسمت به تنش سياسی بين ايران و عربستان هم اشاره شــده که پايهگذار بخشی از توهينها در ورزشگاهها شده است؛ اما بخش مهم ايــن گــزارش مربوط بــه جايی اســت که «توهينهای قوميتی» ذکر شــده و حتی اين توهينهــا بهصورت «فارســی» جلــوی معادل انگليسیشان نوشــته شــده است. از ايــن گذشــته رفتار يکــی از مربيان ايرانی )فيــروز کريمــی( در برخورد با يک بازيکن سياهپوست شاغل در ليگ هم زيــر ذرهبين قــرار گرفتــه و از آن بهعنــوان توهينهای نــژادی عليه بازيکنان سياهپوســت در اين گزارش ياد شده است. سؤالی که باقی میماند اين اســت که چطور اين شعارها و در رده بالاتــر چطور دستنوشــتهها و بنرهای مختلــف جمــعآوری میشــود و در اختيار چنين نهادهايــی قرار میگيرد؟ در پاســخ بايــد عنوان کــرد کــه متخصصان همين مؤسســه مبــارزه با توهينهــای نژادی، اقدام به شناســايی رفتارهای نژادپرستانه در ورزشگاههای فوتبال میکنند و آنها را در اختيار فدراسيون بينالمللی و اروپايی فوتبال قــرار میدهند. پس اگر تــا همين چند وقت پيش پرتاپکردن بطری، انداختن ليزر و سيگارکشــيدن در ورزشــگاهها معضل جديد فوتبــال ايران بود، حالا بحــث توهينهای نژادی هم بــه آن اضافه شــده است. فراز شــهلايی میگويد: «اين شعارها که بيشــتر قوميت خاصی در کشــور را هدف قرار میدهند، رفتارهای نژادپرســتانه تلقی میشــوند و با توجه به اصل مســئوليت مطلق باشــگاهها و فدراسيونهای فوتبال در صورت برخورد، مستقيما بر اين نهادها تأثيرگذار خواهد بود. شناســايی اين رفتارها از ســوی FARE که در گزارش اين سازمان حتی معادل فارســی شعارها نيز درج شده است، نشــاندهنده تلاش ســازمانيافته بــرای برخورد با همــه ظواهــر نژادپرســتی در اســتاديومهای فوتبال در سراســر جهان است که در صورت عدم فرهنگسازی از ســوی نهادهای مسئول فوتبال و فرهنگ در جامعه ما میتواند به خطری گستردهتر تبديل شــود. اين گزارش هشــداری بــه جامعه و متوليان فرهنگ و فوتبال در کشــور اســت تا برای حــذف اينگونه الگوهای رفتاری ناپســند در ميان برخی از تماشاگران فوتبال اقدامات لازم را هرچه سريعتر انجام دهد .»

همه زیر ذرهبین

طبيعی اســت که چنين گزارش جامعی فقط توهينهــای نژادی در فوتبال ايــران را زير ذرهبين قرار نداده و رفتار تماشــاگران فوتبال در سراســر دنيــا را ارزيابی کرده اســت. در مقياس کلی ايران يکی از دهها کشوری است که تماشاگرانش اقدام به کاربــردن الفاظــی میکنند کــه توهين نژادی محسوب میشوند. در ساير کشورها از توهينهای جنســيتی، مذهبی و اعتقادی بسيار وحشتناکتری نام برده شــده کــه هرکدام میتواند ســرآغاز يک پرونــده جديد بــرای مبارزه بــا توهينهای نژادی باشــد. در اين بحث خيلی مختصر فقط میشــود به نمونهای از توهينهای نژادی در آسيا اشاره کرد که در استراليا توهين جنسيتی، در عربستان توهين نــژادی به بازيکنان سياهپوســت و در کشــورهای کــره، ژاپــن و چين توهينهــای نژادی به شــيوه «ديگرهراسی» کاملا شايع است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.