چاوشي ظرفها را ميشناسد

Shargh - - هنر -

ياسين احمدي:

در این چند ســطر پیشرو ميخواهم به یک سؤال پاسخ دهم؛ چرا آهنگهاي شهرزاد ۱ شبیه یکدیگر نیستند؟ براي یافتن جواب باید چند عامل اساســي در هر آهنگ بررســي شود؛ ترانه یا متن آهنگ، ملودي و تنظیم آن.

1. ترانه

اگر قطعههاي هشتگانه شهرزاد ۱ را بررسي کنیم، خواهیم دید محسن چاوشي از چند شاعر در سبک و سیاقهاي مختلف استفاده کرده اســت که همین انتخابهاي درســت و بجــا در مبدأ، باعث تنوعبخشیدن به حسوحال قطعهها و دوري از تکرار ميشود.

حســین صفا که با دو ترانه «به رســم یــادگار» و «دل مغموم»، بیشترین سهم را در میان دیگران دارد ترانههایي با زبان نسبتا ساده را ارائه کرده بود. در ســه قطعه دیگر شاهد سه شعر در قالب غزل و دوبیتي از وحشي بافقي )همخواب(، فاضل نظري )خداحافظي تلــخ( و پرینــاز جهانگیر عصر )افســار( بودیم. همچنین محســن بوالحســني )ماهپیشــوني( و پدرام پاریزي )دیوونه( دو ترانهسراي دیگري بودند که در این مجموعه به کمک محســن چاوشي آمدند و اما ترانه قطعه کجایي که اثري از خود محســن چاوشي است، با اقبال قابل توجهي از سوي مردم مواجه شد.

اما هدف از یادآوري این مطالب رســیدن به این نکته اســت که چون شــعر به عنوان جوهره اصلي و مبدأ اتفاقات در موسیقي پاپ ایراني شــناخته ميشــود، بنابراین با توجه به اینکه هر کدام از این شــعرهاي مذکور داراي مشــخصهها و ویژگيهــاي ادبي متفاوتي هســتند؛ ميتوانند دنیاي جدیدي به روي آهنگســاز این قطعات بگشایند.

2. ملودي و آهنگسازي

محسن چاوشي طي ۱۳ سال فعالیت همیشه خود آهنگسازي قطعاتش را برعهده داشــته است و در طول این سالها ثابت کرده کسي نیســت که با اتکا به محبوبیت آهنگهاي قبلي خود ملودي یا نوایي را تکرار کند و درجا بزند. با بررســي شــعرهاي انتخابشده براي شهرزاد ۱ و اوزان مختلف و متنوعي که این شعرها دارا هستند چیزي جز نوآوري و بدعت در آهنگســازي انتظــار نميرود. برای مثال، ملودي قطعه به رســم یادگار-که انــگار به تکههاي کوچک تقســیم شــده- را با ملودي قطعه دیوونه - کــه ترانهاي در قالب مثنوي اســت- مقایســه کنید. یا قطعه افســار که ضربانهاي تند و نامنظمتــري نســبت به خداحافظي تلــخ دارد و این تفاوتها در ملودي و ریتم باعث ایجاد فضا براي نوآوري در تنظیم و ســازبندي ميشود.

3. تنظيم

مهمترین ویژگي براي ایجاد تنوع و پرهیز از تکرار ســازبنديهاي متفاوت در هر قطعه اســت. باهم ســازهاي اصلي را که در برخي قطعات شهرزاد ۱ به کار رفته است، مرور ميکنیم: همخواب )سهتار و کمالین که سازي شبیه به کمانچه است( به رسم یادگار )گیتار، دودوک، ساز زهي( ماهپیشوني )گیتارالکتریک و ویلن( کجایي )گیتار، ویلن و کمانچه( اســتفاده درســت و بهاندازه از این ســازها باعث شــده گوش مخاطب احساسي تکراري از شنیدن قطعات نداشته باشد.

و البته اگر به حضور ســینا سرلک اشــاره نکنیم ظلم کردهایم. ســرلک نوع آوازي که به کار گرفته است، زیبایي خاصي به کارهاي محسن چاوشي بخشیده و به همین دلیل است که او در فصل دوم نیز در کنار محسن چاوشي حضور خواهد داشت.

همه این مشــخصهها باعث شده با «هشت آهنگ پاپ غمگین» که هیچ شــباهتي با یکدیگر ندارند روبهرو باشیم؛ حال آنکه ممکن بود با ســپردن مسئولیت ساخت موســیقيهاي این سریال به دیگر خوانندهها هیچگاه چنین توفیقي به دست نیاید )که البته در سریال عاشقانه این مورد عما تجربه شد(.

اما آیا فقط این قطعات داراي ویژگي خاقیت هســتند یا محسن چاوشي همیشه این ویژگي را به همراه داشته است؟

بــه عقیده نگارنده، بر خاف آنچه تصور عمومي اســت و او را خواننده غمگین ميدانند، محســن چاوشــي از ابتداي فعالیتش به دنبــال تجربههاي متفاوت بــوده؛ برای مثــال، در آن دوران که به ســیاهخواندن شهرت داشت آهنگ شادي مانند آهاي خبر نداري را خواند. چاوشــي همواره احساسهاي مختلف انساني را در آثارش به نمایش گذاشــته، ملوديهاي شــاد در کنار ملوديهاي غمگین داشــته و موسیقيهاي پرتحرک را با موســیقيهاي آرامَش همراه کرده اســت. همه اینها یک دلیل دارد؛ محســن چاوشي ظرفها را ميشناســد و سعي دارد مظروف خوبي باشــد؛ وقتي یک موسیقي راک ميســازد واقعا آن قطعه راک اســت از نوع خوانش گرفته تا ملودي. از ترانه تا تنظیم. یا وقتي برقصا را ســاخت با کسي تعارف نداشت و آن را صرفا براي شادي و رقص به مردم تقدیم کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.