چرا قالیباف با ما حرف نزد؟

Shargh - - جامعه - معصومه اصغري

بعد از 12 ســال شــهردار تهران بودنِ محمدباقر قالیباف و حدود 10 ســالي که به عنــوان خبرنگار در رســانههاي مختلفــي با شــهردار تهــران در ارتباط بودهام، به خودم حق ميدهم این سؤال را بپرسم که چرا او احساس کرد نیازي به ما ندارد و نهتنها ما را در بســیاري از برنامههاي خبري و همایشها و اتفاقات مهم شهري حذف ميکرد، بلکه جواب سؤالاتمان را حتي وقتــي به دایره تنگ و شــلوغ و پر از محافظ او ميرســیدیم، نميداد و با لبخند ميگذشت! شهردار تهران در همان ســالهاي ابتدایي حضور در بهشت، دو بار نشســت خبري با همه رســانهها برگزار کرد و در ادامه، ســخنگویي را براي ارتباط خبرنگاران با این مجموعه انتخاب کــرد، اما در هر دو این موارد نقص و کمکاري داشت.

قالیباف که با سابقهاي چشــمگیر و دهانپرکن از نیروي انتظامي به شــهرداري تهران آمده بود و حتي خبرنگاران از حضور او در شهرداري تهران، به واسطه ارتباط خوبشان با او خوشحال بودند، مدتي بعد تغییر رفتار داد. کســي که درِ دفترش در نیروي انتظامي به روي خبرنگاران باز بود، حالا دیگر در آخرین طبقه ســاختمان بهشــت، از بالا به شهر نگاه ميکرد و دیگر به خبرنگاران نیازي نداشت؛ چراکه شهرداري تهران براي خود انبوهي از رسانهها را داشت و هر تعداد روزنامه و سایت و ضمیمه و مجله که مورد نیاز شــهردار و زیرمجموعــهاش بود خیلي زود مجوز ميگرفت.

بررسي آماري از اخبار سالهاي گذشته، فارغ از حافظه ما خبرنگاران، ميگوید شهردار تهران در 12 ســال گذشته به جز برنامههاي خبري که بــه عنوان «در جمع خبرنگاران » و «در حاشــیه » همزمان با افتتاحهاي متعدد داشــت و همه رســانهها دعوت نبودند، نشســت خبري با همه رســانههاي مکتوب و تصویري و خبري نداشــته است. البته قالیباف در برهههــاي زماني خاصي، چند دیدار غیررســمي و غیرخبري با برخي از رســانهها داشــت و در یک مورد هم به شکلي موردي نشستي جداگانه درباره آسیبهاي اجتماعي در محله هرندي داشت.

او در همان ســالهاي اولیه ســیدهادي ایازي را همزمان با معاونت فرهنگي و اجتماعي شهرداري تهران، به عنوان سخنگوي خود معرفي کرد. قرار بود جلســات هفتگي و دو هفتگي سخنگوي شهرداري تهران، به شــکلي مداوم ادامه یابد، اما اینگونه نشــد و فاصلهها هر بار بیشتر شــدند تا جایي که ســخنگوي شــهرداري تهران را باید با پیامک درباره موضوعي ترغیب به پاســخگویي ميکردیم. اما همین روزنه و آبباریکه هم در ایــن ارتباط نابرابر غنیمتي بود که از ســال 92 و جدایي ایازي از قالیباف و رفتن او از شــهرداري تهران از دســت رفت. از سال 92، یعني زماني که محمدباقر قالیباف با شکســت در انتخابات ریاستجمهوري، با یک دور عجیب قانوني براي ســومینبار شهردار تهران ماند، تغییرات جالب و قابلتوجه در شهرداري تهران کلید خوردند، اما شهرداري که تا آن زمان عملا روابطعمومي پاسخگو در ارتباط با رسانهها نداشت، دیگر سخنگو هم نداشت.

این نکته شــاید حالا و پس از 12 سال تا حدي از خاطرهها دور باشد، اما شــهردار تهران و روابطعمومي این مجموعــه که همواره به نحوي خود را پارهاي مســتقل ميدانســته، کاملا یکســویه و یکجانبه اخبار شــهري را مخابره و منتقل کرده است و نهایت همکاري این مجموعه با رســانهها، برگزاري همان برنامههاي افتتاحیه محلهاي و منطقهاي بود که آن هم در این ســالهاي آخر، به دلیل عملکرد ضعیف و گزینشي با حداقل اســتقبال از سوي رسانهها مواجه بود. این نکته جزء موارد کمتر گفتهشــده در نقد درون مطبوعات و رسانههاست که در این سالها، به نحوي از انحا وابســته به ارتباط با شــهرداري تهران و به طور مشخص روابطعمومي شــهرداري تهران بودند. چه اینکه اگــر این ارتباط برقرار نبود، در گرفتن برخي حقوق اصليشــان مثل گرفتن طرح ترافیک، باید هر ســال اعلام برادري ميکردند و در سایر موارد ارتباطي هم در رقابت با سایر رسانهها، کلاهشــان پس معرکه منفعتشان ميافتاد. پروژههاي مختلف خبري، پستهاي مختلف در شرکتها و سازمانها و امتیازهاي متفاوتي که از مجموعههاي خدماتي دریافت ميشــد، فارغ از هدایاي مختلــف بین رســانهها داده ميشــد و ميشــود و با وجــود این، دیگر نميتوان از این موجود فلجشــده انتظــار تکاني براي دیدن و کنکاش از عملکرد مجموعه کلان شــهرداري تهران را داشــت. واقعیت این است که شهرداري تهران در این ســالها روند معیوب پیش از خود را ارتباط روابطعمومي با رســانهها، با ترفند هم چوب هــم پیاز در پیش گرفت. ترفندي که در آن با برخي رسانهها گرم ميگرفت و به عبارتي «جیک تو جیک» ميشــد، با برخي دیگر بدهبستان راه ميانداخت و با برخي دیگر فقط حذف و طرد را در پیش ميگرفت.

نامدار صداقت، مدیر روابطعمومي شــهرداري تهــران که از جمله مدیران اتوبوســي قالیباف بود که از نیروي انتظامي به بهشت آمده بود، تا پایان دوره دوم شهرداري تهران او را وفادارانه همراهي کرد. صداقت بهخوبي توانســت رســانهها را در مشت خود نگه داشــته و آنها را به بهترین شکل وابسته به شــهرداري نگه دارد. بعد از او و در انتظار برای معرفي فردي رســانهاي و شناختهشــده براي روابطعمومي شهرداري تهران، درحاليکه رســانهها و مخاطبان بیروني همــه منتظر تغییراتي ملموس و قابــل توجه در روابطعمومي شــهرداري تهران و جاندادن به این ارتباط ازدسترفته بودند، شهرام گیلآبادي به جاي او نشست.

او از همــان ابتــدا با عملکــردي یکجانبه، در ارتباط با رســانهها و اعضاي شوراي شهر تهران نشان داد سوابق و تدریس در حوزه ارتباطات، بهتنهایي گواه بــر توانمندي در برقراري تعادل میان این نهاد عمومي با رســانهها و مردم نیســت. او نیز با اســتفاده از منابع مالي بدون ردیفي که تازه از ســال 93 در بودجه ردیفدار شــدند، انبوهــي از برنامههاي کم کارکرد را به راه انداخت و بیشــتر از قبل با برنامههاي نمایشــي سر رسانهها را گرم کرد؛ درحاليکه باز هم خبري از پاسخگویي نبود.

حداقل در دو ســال اخیري که نویســنده گزارش در روزنامه «شرق» فعال اســت، دو نامه مکتوب براي گفتوگو با شهردار تهران ارسال شد که بدون نتیجه ماند و در این میان مذاکرات و درخواســتهاي شفاهي جاي خود را دارد و ميتوان این احتمال را داد که رسانههاي دیگري هم چنین درخواستهایي داشتهاند، اما مخاطبان بیروني ميتوانند قضاوت کنند که شــهردار تهران را بهجز در رسانههاي خودي بهعلاوه تلویزیون و رپرتاژهاي گرانتر از گران در کدام رســانهها، پاسخگو دیدهاند؟ اما باید پرسید که چرا شهردار تهران نميخواست با ما حرف بزند؟

به گزارش «شــرق» و بر اســاس معرفي که روي خروجي مؤسســه همشهري قرار گرفته است، شــهرداري تهران بهجز روزنامه همشهري، داراي مجموعههایي همچون «همشــهري آنلاین»، «کتاب همشهري»، «همشهري کتاب سال»، «مرکز توسعه ارتباطات و آگهيها» و مجموعه ضمائمي همچون «همشــهري محله»، «دوچرخه»، «مســافر»، «شهر ورزش»، «همشــهري اســتاني» و «حقوق همشــهري» اســت. به این مجموعــه باید گروه مجلات همشــهري شــامل «همشــهري جوان»، «همشــهري مثبت»، «همشهري دیپلماتیك»، «همشــهري خردنامه»، «همشهري ماه»، «سرنخ»، «سرزمین من»، «داستان»، «آیه»، «پایداري»، «دانســتنیها»، «تماشــاگر»، «24»، «الف» و «همشهري دیجیتال» را هم اضافه کرد. مؤسســه همشــهري همچنین یک مرکز آموزش و پژوهش دارد.

روابطعمومــي شــهرداري تهــران هم کــه در دوره جدید، اســمي عریضوطویل به خود گرفت، چندین رســانه داخلي دارد؛ یعني فارغ از سایت خبري- تحلیلي شهرنوشت و تهرانسما و آژانس عکس تهران که در همه این سالها تنها وظیفهشان انتقال عینبهعین اظهارات و تصاویر شــهردار تهران و مدیران او بوده اســت، چندین سایت خبري - تحلیلي جداگانه و مستقیم و غیرمستقیم راهاندازي شدند و چندین نشریه داخلي نظیر «تهران شــهر»، «هفتهنامه تهران» و «وقایع تهرانیه» با هزینههایي که هیچگاه گزارشــي از آنها داده نشده فعال کردند. باید گفت همه اینها فارغ از اقدامات و عملکرد شــهرداريهاي 21 منطقه تهران و شرکتها و ســازمانهاي زیرمجموعه شــهرداري تهران بوده است که همه اینها در ایامــي خاص و برهههایي ترجیحا انتخاباتــي، عملکرد و کاربردها و محتواهایشان عموما تغییراتي ملموس پیدا ميکرد.

در این میان باید از تلاش شــهرداري تهران براي واردشدن به فضاي روزنامــهداري هــم نوشــت. روزنامه تهران امــروز با ســابقهاي اندک سرنوشــتي طولاني نداشت، اما بســیاري از سایتهاي خبري - تحلیلي و سیاســي که بهتر اســت به علت تعدد و تنوع و تغییرات زیاد نامشان را «چيچي نیوزهــا» بگذاریم، همچنان به حیات پر از وابســتگي خود ادامه ميدهند. شهردار تهران در 12 سال گذشته عملکردي پر سؤال و ابهام را پشتسر گذاشــت و حالا بدون پاسخگویي به شورا و رســانهها قرار است چندي دیگر از بهشت برود. عدم پاســخگویي که در مورد آن صحبت ميکنیم البته شــامل رسانههاي تصویري نميشــد و همواره نمایندگان این قشر رســانهاي که بین همه مســئولان از محبوبیت خاصي برخوردارند، جزء صفوف اول برنامههاي خبري بودند؛ رســانهاي که اتفاقا براي شــهردار تهران نوشــابههاي گراني را در شــب افتتاحهاي مهــم باز ميکرد و به تعبیر رحمتالله حافظي، عضو شوراي شهر تهران، رپرتاژ خرج ميکرد. رســانههاي تصویريای که در این 12 ســال حامي و همراه همیشــگي برنامههاي خبري شهردار تهران بودند و صداي او را یکجانبه و گزینشي به مردم ميرســاندند البته از سفره پهنشده در شهرداري تهران چندان بينصیب نبودند. اخباري که در این دوره شــورا از ســوي اعضا در مورد گرفتــن امتیازات خــاص خبرنگاران و برنامههاي خبــري بیرون ميآمد گویاي این حجم تعامل ســازنده بود. محسن سرخو خبر از خبرنگاراني داد که اسمشــان در فهرســت واگذاري املاک بود یا برایشــان در مترو کتاب اختصاصي چاپ کردهاند و رحمتالله حافظي از ســولههاي مدیریت بحراني اســم بــرد که براي برنامههایي همچون خندوانه و عموپورنگ و اکسیر، محرمانه و... اجاره داده شدهاند. بــه گزارش «شــرق»، آنچــه که در مــورد عملکرد روابطعمومي شــهرداري تهران و زیرمجموعههاي آن گفته ميشود از حدود دو سال قبل تاکنون ردیف اعتباري مشــخص دارد و ميتوان عددي را براي آن در نظــر گرفت. ایــن مجموعه که اتفاقا تا دو ســال قبــل علاوه بر اعتبار مالي، ســاختار مشــخصي هم نداشــت، از سال 95 داراي ســاختار و ردیف بودجه شد. شــهردار تهران که مدعي شفافیت در عملکرد در 12 سال گذشته است، براي مجموعههاي مهمي همچون ســامانههاي 1888 و 137، روابطعمومي مناطق و مرکز و ایثارگران ردیف اعتباري مشــخص اختصاص نداده بود و در همه این سالها اعتبار این مجموعهها را از ردیفهــاي مربوط به نورپردازي و جــداول تأمین ميکرد. حال باید پرســید که اگر تنها خبرنگار حوزه شهري باشــید و بارها از زبان اعضاي شوراي شهر تهران و مدیران شــهري در مورد جابهجایيهاي بدون حسابوکتاب و برنامه اعتبارات شــرکتها و سازمانها و شهرداري مرکز شــنیده باشید، کافي نیست تا در مورد این نداشتن ردیف اعتباري مشخص براي روابطعمومي با چنین عملکردي حتي اندکي قضاوت کنید؟

شــوراي شــهر تهران در دوره دوم و ســوم و چهــارم بارها درمورد عملکرد کمي و کیفي مؤسســه همشــهري و روابطعمومي شهرداري تهران سؤال و تذکر و حتي پیشــنهاد تحقیق و تفحص داشته است، اما هیــچگاه در مورد عملکــرد این مجموعهها اعلام گــزارش و توضیحي نشــده است و این مجموعهها تنها کارشان گرفتن سپري محکم در برابر رســانههاي منتقد و البته پول خرجکردن براي تبلیغات بیشــتر و بیشتر است.

نظر حسابرس درباره بسیاري از زیرمجموعههاي ارتباطي شهرداري تهران از جمله «پیام رسا» و «همشهري» در سالهاي مختلف از جمله در حسابرســي سال 92 مشروط اعلام شــده است و تلاش اعضاي شورا براي دسترسي به اطلاعات و آمار بیشتر عملکردي از درون این مجموعه بنا بر گفته چند عضو دوره چهارم به خبرنگار «شرق» به در بسته خورده است. محسن ســرخو، عضو شورا در دوره چهارم چنديقبل به «شرق» گفت: انتظار این اســت که تابع مقررات باشد و نشریات غیرضرور دارند که هیچکدام مجوز شــورا را نــدارد و هزینهکرد آنها غیرقانوني اســت. ســفرهاي غیرضــروري در روابط عمومي و امور بینالملل بوده اســت. ما تنهــا ميتوانیم تذکــر بدهیــم و نميتوانیم دخالــت در اجرا کنیم. طبق گزارش کمیسیون بودجه که رســما خودشان اعلام کردهاند، فقط هفت نشــریه بدون مجوز را اعلام کردهاند و اليماشاءالله قراردادهایي در مؤسســه همشــهري وجود دارد کــه با آییننامه مالــي و معاملاتي شــهرداري تهران تطابق نــدارد و باید مزایده عمومي باشــد اما قراردادهاي میلیاردي را با افراد خاص سالهاي ســال تکرار ميکنند و کسي هم پاسخگو نیست.

محمدمهــدي تندگویان هم به «شــرق» ميگوید که مشــکل کل مجموعه شهرداري تهران در این چند ســال و بهخصوص روابط عمومي آن این اســت که خود را مجموعهاي خدماتي نميدانــد و به همین دلیل هر کاري ميکند جز ایــن موضوع که وظیفه اصلي آن اســت. او ميگوید مســئله دیگر این است که شــهردار و بســیاري از مدیران او با دیدگاهي نظامي وارد مجموعهاي خدماتي شدهاند و با این روحیه سانســور و عدم اطلاعرساني را در پیش ميگیرنــد و حتي از بیان عملکرد مثبت خود هم ابا دارند چون دچار خودسانســوري هســتند و مدیرانــي هــم کــه در ایــن حوزه ميگذارند، شناختي از این حساسیتها ندارند.

بــه طــور حتم آنچــه گفته شــد، بخش کوچکــي از انتقادها به عملکرد مجموعهاي بســته و محــدود بــه نــام روابــط عمومي شــهرداري تهران در 12 ســال گذشــته بوده است. انتقادهایي که شاید اگر از بند تعلقات و منفعتهــاي مختلف رها شــوند، رســانه به رســانه متفاوت اســت و آنوقت ميتوان عملکرد واقعي شــهردار و شهرداري تهران را در میان آنها قضاوت کرد. شــهردار تهران با وجود چنین امپراتــوري بزرگ و پرپولي که اتفاقا تاکنون ســر و ته آن هم چندان معلوم نبوده است، نهتنها نیازي به رسانههاي دیگر براي پوشــش اقدامــات و برنامههاي خبري و اجــراي برنامههــاي موردنظرش نداشــته بلکــه تا ميتوانســته براي طــرد و تضعیف و وابســتگي آنهــا هم کوشــیده اســت و به نظر ميرســد اگر این روند اصلاح نشود، این ریشــههاي هرسنشده و پرتوقع حتي با رفتن این شــهردار و تغییرات مدیریتي به شــکلي متوقعانه همچنــان باقي ميماند و شــاهد هیچ تغییري نخواهیم بود.

قاليباف که با سابقهاي چشمگير و دهانپرکن از نيروي انتظامي به شهرداري تهران آمده بود و حتي خبرنگاران از حضور او در شهرداري تهران، به واسطه ارتباط خوبشان با او خوشحال بودند، مدتي بعد تغيير رفتار داد. کسي که درِ دفترش در نيروي انتظامي به روي خبرنگاران باز بود، حالا دیگر در آخرین طبقه ساختمان بهشت، از بالا به شهر نگاه ميکرد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.