بدون فعالسازي جامعه مدنی انتظار بهبود وضع زنان خطاست

Shargh - - جامعه -

منظــورم ایــن اســت که بایــد موضــوع را همهجانبه دید. مشــکل فقط قضائي و حقوقی نیســت، بلکه ابعاد روانی و اجتماعی و فرهنگی و حتــی اقتصــادی نیــز دارد. اگرچــه در برخی مواد قانونی نیز گاهی اعمال خشــونت از سوی شــوهران مقبول دانســته شــده زیرا متأســفانه بخشــی از قدرت و اختیاری اســت که قانون به مردان داده است.

برای مثــال نگاه کنید به مــواد 11۰۵ و 113۰ قانون مدنی. مطابق ماده 11۰۵ قانون مدنی «در روابط زوجین، ریاست خانواده از خصایص شوهر است»، در ماده 113۰ آمده است:...

در صورتــی که دوام زوجیت موجب عســر و حرج باشــد او )زوجه( میتواند به حاکم شــرع مراجعه و تقاضای طلاق کند.... بند 2 ماده مورد اشاره مقرر داشته: سوء معاشرت شوهر به حدی که ادامه زندگانی زن را با او غیرقابلتحمل سازد. بدیهی است که این ماده اصل خشونت علیه زن را پذیرفته اما مداخله برای توقف آن را موکول به غیرقابلتحملبودن کرده است. تلاش برای تغییر ایــن قوانین حتمــا کار مؤثر و تحســینبرانگیزي است.

کارزار منع خشــونت خانوادگی دو اقدام ویژه را در دســتور کار خــود دارد، یکــی جمــعآوری پیشنهادهای زنان از پایگاههای اجتماعی متفاوت درباره قانونی برای منع خشــونت خانگی؛ اینکه قانون به چه شــیوهای باشــد، میتواند متضمن حمایت از آنها باشد.

دوم جمعآوری روایتهای خشــونت خانگی علیه زنان برای شکست ســکوت، ترویج اهمیت مســئله و پیداکــردن راهحلهای مقابلــه با آن و نشاندادن اهمیت اقدام همهجانبه برای رفع آن. فکر میکنید چطور میتوان به این شیوه قانون را نه از بــالا بلکه از پایین و از بطن جامعه نوشــت و اهمیت چنین نوشــتاری درنهایت چه تأثیری در جامعه میتواند داشته باشد؟

آیــا وجود چنین کارزارهایی در شــرایط کنونی میتواند مؤثر باشد؟

بنــده اصــولا در زمینه مداخلــه کوتاهمدت و میانمدت برای کنترل و کاهش مشکلات و مسائل اجتماعی به نقش و کارکرد ســازمانهای جامعه مدنی بیش از هر دستگاه و سازمان دولتی اعتقاد و امیــد دارم. دولت مفیدتریــن کاری که در زمینه مسائل اجتماعی میتواند انجام دهد، ایجاد زمینه و بستر مناســب برای فعالیت و مشارکت جامعه مدنــی و بهویژه ســازمانهای غیردولتی اســت. بنابراین ابتکار کارزار منع خشــونت خانوادگی در کنار مجموعه فعالیتهایی که دیگر سازمانهای جامعه مدنی انجام میدهند، از اهمیت برخوردار است.

در واقــع بدون فعالســازی جامعــه مدنی و مردم بــرای کنترل و کاهش مشــکلات اجتماعی بهویژه خشونت علیه زنان انتظار اینکه بهبودی در وضعیت موجود ایجاد شــود، خطا است. وظیفه کارزارها از یک سو حساسسازی و تغییر نگرش و رفتار جامعه است و از سوی دیگر فشار به نظام و نهادهای آن بهویژه قوای مجریه، مقننه و قضائیه برای اصلاح سازوکارها و قوانین؛ زیرا برای بهبود وضعیت زنان و جلوگیری از ادامه خشونت علیه آنها هم قوانین و سیاستهای رسمی و هم رفتار و نگرش جامعه باید تغییر کند.

انتظــار میرود ســازمانهای جامعــه مدنی بهعنــوان نهادهای مؤثر و واســط جامعه و نظام مسلط هم به بالا و هم به پایین نگاه کنند و دچار افراط و تفریط نشوند.

جنبــش زنان در عین حال که بر تقویت توان و بضاعتهای خود تأکیــد میکند، باید قدرت لابی و گفتوگو بــا قانونگــذاران و تصمیمگیرندگان کلیدی را داشته باشــد و به اتکای تواناییهایش از موضع مستقل و به نمایندگی بخشی از جامعه مدنی فشار برای تغییر را تداوم بخشد.

در فرایند دموکراسیسازی به همان میزان که جامعه مدنی را تقویــت میکنیم، باید کانالهای ارتباطــی با نیروهای حامی تغییر را نیز گســترش دهیــم تا تســهیلکننده راه آینده به ســوی تغییر شوند.

تغییر قوانین و ابتکار تدوین پیشنویس قوانین به ســود زنان و در جهت رفــع تبعیض علیه آنها قطعا اقدام مؤثر و مفیدی است.

در ایــن زمینــه جلــب حداکثــر مشــارکت سیاســتگذاران، حقوقدانان و فعــالان جامعه مدنی از ســویی و گــردآوری نظــر جامعه هدف بهویــژه زنانی که خشــونت را تجربه کــرده یا در معرض آن قرار دارند، بســیار مهم و اثرگذار است و مبتنی بــر رویکرد جماعتمحور به مشــکلات اجتماعی اســت که در آن هــم ذینفعان دعوت به مشــارکت و گفتوگو میشــوند تا در محیطی دموکراتیک و بــهدور از هرگونه نخبهگرایی راهی برای کاهش و حل مشــکلات جســتوجو کنند و هم قربانیان خشــونت که از نزدیک این مشــکل اجتماعی را تجربه کرده و بهتر از هر کارشناســی آن را میشناســند، دانش عینیشان را در انتخاب راهحلها به کار گیرند.

بــرای همه فعــالان جامعــه مدنــی بهویژه دســتاندرکاران کارزار منع خشــونت خانوادگی آرزوی موفقیت میکنم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.