عدالت جنسيتي؛ نخستين درخواست زنان از دولت دوازدهم

Shargh - - سياست - طيبه سياوشي نايبرئيس فراکسيون زنان مجلس دهم

توسعه پايدار و رســيدن به چشمانداز توسعه ۱۴۰۴ زمانــي قابل حصول و دســتيابي اســت که بســترهاي مناسب براي رشــد و آگاهي انسانها اعــم از زن و مرد فراهم باشــد و آنــان بتوانند بر اســاس توانمندي، اســتعداد و قابليتهاي خود در رشــد و توسعه کشــور در زمينههاي گوناگون مشــارکت فعال داشــته باشــند. امــروزه نهتنها کشــورهاي در حال توســعه بلکه در کشورهاي پيشــرفته با دههها تجربه دموکراسي هنوز بحث مشــارکت زنان در عرصههاي مختلف سياسي و اجتماعي و اقتصادي و برابريهاي جنسيتي آنان يکــي از چالشهاي پيشروي سياســتمداران و برنامهريزان کشورهاست.

هيچکسي شک ندارد که اگر جامعهاي بخواهد به ســوي توســعه حرکت کند، اگر نتواند عدالت جنسيتي را سرلوحه امور خود قرار دهد، به مقصد نخواهد رسيد. عدالتي که در آن زنان بتوانند علاوه بــر نقشهايي که طبيعــت و فيزيولوژي بر عهده آنان گذاشته اســت، در عرصههايي که توانمندي نيز دارند به کار گرفته شوند و به صرف «جنسيت» از عرصههاي تصميمگيري و توسعه کنار گذاشته نشوند.

در نــگاه قرآني که قانون اساســي نيز منبعث از آن اســت، کرامت و ارزش انســاني و همچنين اســتحکام نهاد خانواده بهعنــوان واحد بنيادين جامعه و کانون اصلي رشد و تعالي انساني مورد تأکيد قرار گرفته است. همان مسئلهاي که در افق سند چشمانداز نيز بر آن تأکيد شده است.

امــا پيچيدگــي جوامــع و درهمتنيدگي هســته خانــواده در ســاير بخشهاي سياســي، اقتصادي، حقوقي و آموزشــي بهگونهاي اســت که نميتوان نهاد خانواده را بدون درنظرگرفتن ســاير مؤلفههاي اجتماعــي و اقتصادي تعريف کــرد و براي تحکيم بنيانهــاي آن قدم برداشــت. وقتــي جامعهاي از نابرابريهــاي اقتصادي و فرهنگي و جنســيتي رنج ميبرد، نميتوان انتظار داشــت خانوادهاي ســالم براي تربيت نســلهاي آتي شکل گيرد. بنابراين براي تحکيم مباني نهاد خانواده نيز چارهاي جز اين نيست کــه نقشهــاي اجتماعي بر اســاس نيازمنديهاي امــروز جامعــه بازتعريف شــود و انســانها بدون توجــه بــه جنسيتشــان بــر اســاس توانمنديها و استعدادهايشــان بــه کار گرفتــه شــوند. بايــد برنامهريزيها و قانونگذاريها به ســمت و ســويي باشــد که توزيع منابع مــادي و غيرمادي در جوامع متعادل باشــد و همه اقشار جامعه بتوانند علاوه بر بهرهگيري از سواد، تغذيه و بهداشت مناسب، مسکن و اشــتغال در تصميمســازي و مديريت نيز سهمي متعادل به خود اختصاص دهند.

وقتي آحاد جامعه اعم از زن و مرد احســاس مولدبــودن و کارآمــدي را تجربه کردنــد، آنگاه ميتــوان از اين نيــروي عظيم در جهــت ترميم کاستيها و مشــکلات جامعه استفاده بهينه کرد و از بيانگيزگــي دختران جــوان و تحصيلکرده پيشگيري کرد و با بهکارگيري توانمنديهاي آنان راه را براي خلاقيتهاي بيشــتر باز کرد. اين نکته را نميتوان از نظر دور داشــت کــه زنان علاوه بر کارآمديهايي خــود، نقش بيبديلــي در تربيت نســلهاي آتــي اين جامعــه دارند و بايــد از اين پتانسيل به نحو احسن استفاده شود.

هر چند اختصاصدادن چند کرسي در پارلمان و هيئت دولت ميتواند به طور ســمبوليک نشان از توجه دولتمردان و سياســتگذاران کلان کشور باشــد، اما نبايد از خاطر دور داشــت که توســعه پايدار در گــرو تقويت جامعــه و نهادهاي مدني و اصلاح قوانيــن تبعيضآميز اســت. جامعهاي که رشــد و تعالي را از خانه و خانــواده، محله و مدرسه، شهر و روســتا و... شروع کند، بدون شک تا رســيدن بــه کرســيهاي تصميمگيــري کلان آن را ادامــه ميدهد، اگــر در نهادهاي قدرت نيز بسترهاي مناسب براي شايستهسالاري فراهم آيد و جوانترها احساس کنند که ديوارها و سقفهاي شيشهاي مانع رسيدن آنان به اهدافشان نميشود.

همچنين شايسته است که در کنار اصلاحهاي قانوني و ساختاري در کشور سازمانهاي مردمنهاد نيز در اين ميان فعاليت خود را دوچندان کرده و از توان و نيروي زنان براي ســاختن جامعهاي بهينه استفاده کنند. تاريخ کشورهاي ديگر نشان ميدهد کــه زنــان چگونــه توانســتهاند در حرکتهاي کوچــک و محلــي از بيگاريکشــيدن از کودکان، قطــع درختــان، نابودکردن فضاي ســبز، تفکيک زبالــه و... جلوگيري کننــد. حرکتهاي کوچکي کــه دســتاوردهاي بزرگــي در جامعــه به جاي گذاشته اســت. بايد تلاش کرد با سروساماندادن و انســجامدادن به فعاليتهاي کوچک و پراکنده در نقاط مختلف، آن را در جهت توســعه ملي به کار گرفت. شايســته اســت برنامههاي توسعه به سمتي حرکت کند که زنان را بر سر دوراهي خانه يا اشتغال قرار ندهد و آنان قادر باشند نقشهاي خود را به نحو بهينهاي عملياتي کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.