دگردیسي از انحصار به انحصار

Shargh - - ورزش -

اصولا چــرا واگذاری بنگاهها بــه نظامیان از سوی دولت انجام شد؟

بخشــی از واگذاری بنگاهها بــه نظامیان به این دلیل بود که خریدار دیگری نداشتند. بخشی هم شاید بنگاههایی باشــند که در ابتدا بــه بخش خصوصی واگــذار شــده و بعد از مدتــی، به دلیــل ناتوانی در اداره امــور بنگاهها، با پیگیری مدیــران منطقهای یا نمایندگان استانها، مجددا به صندوقها یا نظامیان ســپرده شــدهاند. ضمن اینکه قاعدتا دولت قبل از واگــذاری باید چارچوبهایی را بــرای اداره فعالیت یا بنــگاهداری نظامیان یا صندوقهای بازنشســتگی تعیین میکرد.

قبــل از اینکــه ایــن واگذاریهــا انجام شــود، ایــن چارچوبها باید انجام میشــد؛ امــا دولت یا میخواســته از شــر این صندوقها راحت شــود، یا زودتــر رد دیون کند یا بیتوجهی به مســئله رقابت که مسئله مهم اقتصادی بوده، به هر دلیل که بوده، بــدون اینکه چارچوبی تعیین شــود، بنگاهها واگذار شده و امروز صندوقها، بانکها و نظامیان در طیف بســیار گســتردهای از فعالیتها شــامل پیمانکاری، تولیــد صنعتــی و بازرگانــی، آمــوزش و خدمــات پزشکی و... فعالیت میکنند. درحالیکه قاعدتا باید چارچوبهــای موضوعی یا موضعی را مشــخص میکــرد. یعنی یــا اینکه هر کــدام از اینهــا در چه فعالیتهایی ورود کنند یا در چه مناطقی فعالیتها انجام شود. هیچکدام از این اتفاقها نیفتاده و امروز با اقتصــادی مواجهیم که ســهم بخش خصوصی واقعی در آن زیاد نیســت و اقتصاد در اختیار دولت و بخش عمومی غیردولتی یا شــبهدولتی اســت؛ با رقابت بسیار محدود و بنگاههایی که عموما ناکارآمد هستند. متأسفانه هیچکدام از ویژگیهای یک اقتصاد مناســب در اینها وجود ندارد. بزرگترشــدن بخش عمومی اعم از دولتی، غیردولتی یا شبهدولتی حتی منجــر به پسزدن و بیرونرانــدن بخش خصوصی شــده اســت. برای اینکه وقتــی بنگاههــای بزرگ پیمانــکاری را بخش عمومی اعم از شــبهدولتی یا عمومی غیردولتــی دریافت کردند، بــه پیمانکاران اصلی تبدیل شــدند و با اســتفاده از قدرت و نفوذی که داشتند پیمانکاران خصوصی را پس زدند. آنها به دلیل تمکن مالی که داشتند، از شرایط بهتر و نابرابری برخوردار بودند. بهخصوص در دورههایی که دولت با کمبــود منابع مالــی مواجه بــوده، پیمانکاری را ترجیح میداد که خــودش بتواند منابع مالی بیاورد و انتظار پرداختهای مستمر یا بهموقع نداشته باشد و بخش عمومی غیردولتــی از این ویژگی برخوردار بوده. در رقابت با اینها بخش خصوصی حذف شده و کنار رفته یا به پیمانکاران جزء و دســت دوم تبدیل شــدهاند. حتی بعــد از خصوصیســازی در بعضی بخشهای اقتصادی، بخش خصوصی ضعیفتر از آن شده که قبل از خصوصیسازی بوده. این یعنی به بازنگری خیلی جدی در پارادایمهای ذهنی و مبانی فکری و معرفتیمان براســاس اصلاح ظرفیتهای حقوقی و ســازمانیمان نگاه کردهایــم. باید بپذیریم سازمان خصوصیسازی، ســازمان تأمینکننده مالی دولت نیست و باید بهعنوان سازمان توسعه صنعتی در نظر گرفته شود. سازمان خصوصیسازی بیش از آنکه مرتبط با خزانه کشــور باشد که امروز بیشترین ارتباط را با این ســازمان دارد، باید با وزارت صنعت مرتبط باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.