مقاومت فرهنگی!

Shargh - - سیاست - مهرداد حجتی

پــس از گذشــت چنــدروز همچنــان جســتهوگریخته واکنشهــا به مداحی مراســم روز عید فطر ادامه دارد. شــاید ازآنرو که اغلب واکنشها بیشتر متوجه اندیشه مخرب پشت آن اشعار است تا خود اشعار. مداح هم که موضوع بحث نیســت، بلکه حامیان مشــوق او موضوع بحثنــد؛ همانها که از چنین اشــعاری ذوقزده میشــوند و اینجــا و آنجا در فضاهــای مجازی و غیرمجــازی بــا تفسیرهایشــان از آن حمایت میکنند. آنچه بیش از هر چیز کنشگران فرهنگی را وادار بــه واکنــش کــرد، خطــر ورود عناصر ضدفرهنگ به قلمرو فرهنگ بود؛ عناصری که با پوشش فرهنگی به این عرصه آورده میشوند تا بهجای فرهنگ عرضه شــوند. عناصری همچون دشــنام و افترا کــه با زیرکی در قالب شبهشــعر بــه کار گرفته میشــوند تا اینچنیــن «ادبیات» جلوه کننــد! واژگان و عناصر «بیادبانه» بهجای واژگان «ادیبانــه»! آلــودن فضــای فرهنگی به عناصری همچون تهمت و دشــنام به بهانه «کار فرهنگی» عملــی فریبکارانه و کاملا غیرفرهنگی است. بههمینخاطر است که بیشترین واکنشها از ســوی ادیبان و شــاعران صــورت گرفت. آنها بــا اظهــار نگرانــی از دســتدرازی بــه حریم ادبیــات و مخدوشکردن ســاحت آن، به چنین «شبهادبیاتی» واکنش نشان دادند؛ نوعی واکنش دفاعــی در برابــر نوعــی از تهاجم بــه فرهنگ! قرنها شــاعران و ادیبــان بزرگی بــرای اعتلای فرهنــگ این ســرزمین خــوندل خــورده و آثار گرانســنگی را از خود برجا گذاشتهاند. آثاری که در آنها شــیوه «راستی» و «درستی»، «رادمردی» و «جوانمردی» به نسلها آموختهاند. تا آنجا که رســتم از دشــمن خود به جوانمردی یاد میکند و او را خوار نمیشــمرد. سراســر آن آثار سرشار از «ادب» و «نزاکت» اســت. سرشار از «تواضع» و «فروتنــی». بــا همین ادبیات و فرهنگ اســت که شــعر «شیخ اجل سعدی شــیرازی» بر سردر «ســازمان ملل متحد» نقش میبندد و «گوته»، شــاعر نامدار آلمانی، به استقبال حافظ میرود. دوام و بقای هر ملتی بســته به فرهنگ او است. از دوام این کشور در برابر تهاجم نیروهای بیگانه در طول قرنها و اعصار میتوان فهمید که آنچه این ملت را همواره بههــم پیوند داده، ادبیات و فرهنگ این ملک بوده اســت؛ فرهنگی ریشهدار و اصیل که همچنان پس از اینهمه قرن خود را پاکیزه نگاه داشته و از هرگونه دستبرد محافظت کرده است. تاریخ غنی ادبیات به ما میگوید هیچ عنصر غیرادبیای با جعل عنوان ادبی نتوانســته در قامــت ادبیــات ظهور کند. چــون همانطور که امروز شــاعران و ادیبان به این «شبهادبیات» واکنش نشــان دادند، در گذشــته هــم با چنین واکنشهایــی در برابــر چنیــن برســاختههایی مقاومــت و عرصه را بر بیادبان تنگ میکردند. ایــن کنش و واکنشهــا فرهنگ و ادبیــات ما را در طــول قرنها مقاومتر کــرد. اینچنین فرهنگ بــه توانمنــدی غیرقابــل تصــوری رســید و در درونش پالایشــگاهی عظیم پدیــد آمد که اینک بــه خودیخود عناصــر و مفاهیــم ضدفرهنگ را پالایــش میکند و دور میریــزد؛ بهگونهای که ادبیات ما منزه و پاکیزه برای آیندگان باقی بماند؛ ادبیــات و فرهنگی کــه قرار اســت همچنان از خود در برابر هر گزنــدی مراقبت کنند و در برابر تندبادها هرگز خم نشوند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.