منافع بحران قطر براي ايران

Shargh - - سیاست - ترجمه: شهرام زرندار

ماه گذشته عربستانســعودي، بحرين، مصر و امارات متحده عربي روابــط ديپلماتيك و تجاري خود با قطر را بهخاطــر آنچه آنها به آن حمايت مالي از تروريســم و رابطه با ايران ميگويند قطع كردهاند. پس از قطع رابطه ديپلماتيك و تجاري با قطر، آنها يك فهرست با 13 تقاضا را ارائه كردهاند كه قطر آنهــا را بهعنوان و بهخاطر نقض فاحش حاكميتش رد كرده اســت. اين كشــورهاي عربي تهديــد كردهاند كه اگر اين تقاضاها انجام نپذيرند، تحريمهاي بيشتري عليه قطر اعمال خواهند كرد.

براي رهبــران تهــران، منازعه بيــن مؤتلفين مفروض خليجفارس در زماني ويژه و خوشيمني رخ داده اســت، اين منازعه در زماني رخ ميدهد كه كل جهان ســني عرب به نظر عليه اين رهبران پس از ســفر دونالد ترامپ به عربستانســعودي در ماه مي صفبنــدي كردهاند. در ميان اظهارات تهران دراينباره، حســن روحاني، رئيسجمهوري اسلامي ايران، اشارهاي ظريف خطاب به امير قطر، شــيخ تميم بن حمد آل ثاني، داشته است: «فضا و هواي ايران، ارتباطات زميني و دريايي پيوســته روي قطــر باز خواهد بود. ايران و قطر با هم برادر و همسايهاند».

هرچند پس از سفر ترامپ به عربستان، تهران خود را براي رويارويي بــا بلوك متحد دولتهاي ثروتمنــد و داراي تســليحات خــوب و بهروز كه آماده منزويكــردن ايران با حمايت و پشــتيباني پرشــور ايالات متحــده بودهاند آماده كــرده بود. عربستانســعودي مبلغ صد ميليارد دلار را صرف خريد ســلاحهاي آمريكايي كرده و روابط نزديكي را عليه تهران با آقاي ترامپ شــكل داده اســت. ايالات متحده، عربستانســعودي و اسرائيل، ايران را بهعنوان منبــع اوليه بيثباتي در منطقه مطرح كرده بودند.

بهنظر میرســد كه راه برای شــخمزدن جاده بهمنظــور اعمال فشــار عليه ايران باز اســت، اما بعد آنها شروع به جنگيدن بين خودشان كردهاند. يک خبرگزاری قطری اعــلام كرده كه از امير قطر نقلقول كردهاند كه او خواهان كاهش تنشها با ايران اســت؛ گزارشــی كه امير قطر آن را رد كرده اســت. عربستانســعودی و امارات متحده عربی با خشــم تمام عكسالعمل نشــان دادهاند و يک محاصره ديپلماتيک و تجاری را عليه كشــور قطر كه دارای ذخاير عظيم گاز است شروع كرده و يک فهرســت 13 موردی از تقاضاهای خــود را ارائه كردهاند- تقاضا و خواســته ســيزدهم: با تمامی خواستههای ما موافقت كنيد- و حتی شهروندان خود را از پوشيدن لباس فوتبالی كه نام حامی تيم فوتبال- خطــوط هوايی قطر- را برخود دارد منع كردهاند. يكی از آن خواســتهها اين است كه قطر بايد پايگاه نظامی تركيــه را در خاک خود تعطيل كند. حميدرضا ترقی كه يک تحليلگر محافظهكار در ايران اســت، گفته: «بهجای ساختن و برقراری يــک ناتــوی عربــی، آنها دشــمنان بيشــتری را برمیانگيزند، دســتآخر تنها ايالات متحده است كه از اين وضعيت سود میبرد؛ آمريكايی كه همه اين سلاحها را به آن كشورها میفروشد».

اما حتی در آنجــا نيز رويارويی در خليجفارس لحظات اضطرابانگيزی را بــرای پنتاگون آفريده اســت. پنتاگون كار كمپين هوايی در ســوريه را از پايگاهی اصلی در قطر انجام میدهد. تحليلگران در اينجــا میگويند اين اوضاع، اوضاع مشــابه و آشنايی برای تهران است كه رقابت منطقهایشان با عربستانســعودی و ساير كشــورهای عربی گاه به اين معناســت كه آنها منتظرند سعودیها به پاهايشان شليک كنند. بهنظر میرسد كه آن راهبرد با بالاآمدن و بهعرصهرســيدن محمدبن ســلمان 31ســاله مناسبتر باشــد. او كه بهتازگي وليعهد شده و شهرتی بههم زده، معمار جنگ سعودیها در يمن اســت؛ نبردی كه بنا بود در عرض دو روز به پيروزي برسد، اما اين جنگ لنگلنگان وارد سال سومش و باعث يک بحران بشری وحشتناک شده اســت. اكنون وليعهد ســعودی بهعنوان نيروی رانــش در پس تلاش بــرای ايزوله و منزویكردن قطر به حســاب میآيد. درهمينحال گزارشــات دادهشده از ســوی خبرگزاریهای ايرانی حاكی از آن است كه چگونه ايران بهخاطر استفاده فزاينده قطریها از فضای ايران ثروتی میاندوزد. در طول سالها ايران پيوسته ترجيح داده كه بازی دراز و طولانی را انجام دهد، كمتر دروغ بگويد و بهجای دنبالكردن پيروزیهای سريع، با نواب محلی كار كند. تحليلگران میگوينــد: قطر نمیتواند بيش از هواپيماهای مملو از غذايی كه از قبل از سوی ايران ارســال شــده، انتظار حمايت داشته باشد. حسين شيخالاســلام، يكی از مشاوران وزير امور خارجه ايران، محمدجواد ظريف، میگويد: منافع مــا در صورتی كــه جنگی در منطقــه رخ ندهد به بهتريــن وجه فراهم میآيد. مــا نه منازعه و نه تنشهای بيشــتر در منطقهمان را خواهانيم. مــا ســعی میكنيــم عقلانــی عمل كنيــم زيرا حريفهای ما در منطقه جوانان نابالغي هستند كه در رويكردهايشــان نسبت به قطر غيرعقلايی عمل میكنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.