همه وزراي دادگستري پس از انقلاب

Shargh - - سياست -

از همان سال 57 که دولت موقت مهدي بازرگان زمام امور را به دست گرفت جایگاه وزارت دادگســتري محل بحث بــود اما در نهایت مورد تأیید بزرگان انقلاب قرار گرفت. از آن ایام تاکنون که قریب به 39 ســال ميگذرد 10 نفــر از چهرههاي سیاســي- حقوقي کشــور بر صندلي ایــن وزارتخانه تکیه زدهاند و نامشــان در تاریخ وزارتخانه ثبت شده است. اما در این میان محدودیت اختیارات وزیر دادگســتري نقطه مشــترک درد دل همه وزرایي اســت که طعم زمامداري وزارت دادگستري را چشــیدهاند. در این گزارش کارنامه وزراي دادگستري پس از انقلاب تاکنون را به صورت اجمالي بررسي کردهایم.

اسدالله مبشــري؛ اولين وزير پس از انقلاب: از سال 57 تا اوایل سال 58 در دولت موقت مهدي بازرگان وزیر دادگستري شد، اســدالله مبشري نخستین وزیر دادگستري بود که رزومه بلندبالایش در امور حقوقي و قضائي انتصاب او در این سمت را خوشایند جلوه ميداد، هرچند چندماه بعد استعفا کرد و پس از آن تا پایان عمر یعني سال 69 به فعالیت فرهنگي پرداخت، او وقتي به وزارت دادگستري رسید 69 ســال داشت. مبشري، دانشآموخته دانشکده حقوق دانشگاه تهران بود که دکترایش را از فرانسه گرفته بود. او در دهه 20، سمت دادستان شهرهاي شیراز و اصفهان را داشت. در دولت ملي محمدمصدق، مستشــار دیوان عالي کشور و مدیر کل دادگســتري شد. پس از کودتاي 28 مرداد سال 32 براي مدتي تحت تعقیب حکومت نظامي بود و زنداني شد. در سال 1340 و به هنگام وزارت الموتي در دولت امیني به ریاست بازرسي کل کشور رسید و چند نفر از افراد با نفوذ در کشور چون سپهبد علوي رئیس شــهرباني، ضرغــام وزیر دارایي، ابتهاج رئیس ســازمان برنامه و ســهیلي نخستوزیر سابق را به دادگاه کشیده و برخي از آنان را به زندان انداخت. در سال 42 مجبور به بازنشستگي زودهنگام شد.

احمد صدرحاجسيدجوادی، دومين وزير کابينه: پس از اســدالله مبشــری، احمد صدرحاجســیدجوادی بهعنــوان وزیر دادگســتری منصوب شــد، او تا آخر مأموریت دولت موقت در این سمت حضور داشت و بــرای تنظیم قانون دادگاههــای مدنی خاص تلاش کرد. از دیگر سوابق او به وزارت کشور در سال 57 و نمایندگــی قزوین در اولین دوره مجلس شــورای اســلامی اشــاره کرد. او همچنین به مدت 30 ســال سرپرستی دایرهالمعارف تشیع را عهدهدار بوده است. سیدجوادی در فروردین 92 درگذشت.

محمدرضا مهدويکني؛ وزيري که ماندگار نشد: پس از پایــان وزارت ســید جوادی در آبان ســال 58 از وزارت دادگستري، محمدرضا مهدويکني بر کرسي وزارت دادگستري نشست، او آن روزها 48 ساله بود و چند ماهي بیشتر در وزارت دادگستري نماند و به عنوان وزیر کشور در کابینه رجایي نشست و جایش

را در وزارت دادگســتري به فرد دیگری ســپرد. عضویت به عنوان فقیه در شوراي نگهبان قانون اساسي، نماینده امام در هیئت حل اختلاف مسئولان نظــام و چندیــن مأموریــت مشــابه در حــوادث مهــم دوران انقــلاب، نخستوزیري پس از ترور محمدعلي رجایي و محمدجواد باهنر، عضویت در ســتاد انقــلاب فرهنگي، عضویت در شــورايعالي انقــلاب فرهنگي، ریاســت دانشــگاه امام صــادق)ع( و... ازجمله ســمتهاي او اســت. مهدويکني از اعضای مؤسس و دبیر کلي جامعه روحانیت مبارز بود. او در دوره گذشته مجلس خبرگان به ریاست مجلس رسید و سومین رئیس مجلس خبرگان شد، او در مهرماه سال 93 درگذشت. ابراهيــم احدي، مســتعفي بهدليــل محدوديت

اختيارات: مهدويکني که وزیر کشــور شد، ابراهیم احدي به جایش نشســت، وزیر دادگســتري دولت محمدعلــي رجایــي شــد؛ امــا او هــم در وزارت دادگســتري خیلي ماندگار نشــد، احــدي به علت محدودبــودن اختیاراتش، از وزارت اســتعفا داد و زمام وزارتخانه را در سال 60 به دیگري واگذار کرد. محمد اصغري؛ وزيــري که نمايندگي را ترجيح داد:

پس از استعفاي احدي به پیشنهاد آیتالله بهشتي، محمد اصغري وزیر دادگســتري رجایي شد، او در دولت اول میرحســین موسوي هم وزیر دادگستري باقي ماند، از سال 60 تا 64. اما در انتخابات مجلس دوم از تهران راهي پارلمان شــد و کرســي وزارت دادگستري را رها کرد. اصغري پس از وزارت دادگستري در دورههاي دوم و ســوم این مجلس نماینده تهران بود. پس از آن هم او در ســال 66 به عنوان مدیرمســئول روزنامه کیهان انتخاب شــد، پس از اســتعفایش از کیهان، در دولت اول محمد خاتمي ابتدا مشاور وزیر کار شد و در سال 78 به عنوان ســفیر به بلغارســتان رفت. او به عنوان مشــاور حقوقي رئیس وقت مجلس ششــم معرفي شــد. با پایانیافتن کار مجلس ششــم، او از سیاست دور شد و به تدریس در رشته حقوق پرداخت.

حسن حبيبي؛ دولتمرد مشترک شش کابينه: با رفتن اصغري از وزارت دادگستري، حسن ابراهیم حبیبي از سوي میرحسین موسوي به مجلس معرفي شد تا زمامدار وزارت دادگســتري شــود. حبیبي داراي مدرک دکتراي جامعهشناســي و حقوق از دانشگاه ســوربون بود. حبیبي که وزیر ارشاد دولت بازرگان بود و در دولت اول میرحســین موسوی بود و وزارت علوم و آموزش عالي را برعهده داشت، با رأي بالایي از نمایندگان به وزارت دادگستري رفت و تا پایان دوره سکاندار آنجا شد. او پس از وزارت دادگستري در هر دو دولت اکبر هاشمي رفسنجاني معاون اول رئیسجمهور شد و در دولت اولِ سید محمد خاتمي هم این سمت را حفظ کرد. حبیبي در سال 91 فوت کرد، اما یاد و رویهاش در عالم سیاست همچنان ماندگار است.

محمداســماعيل شوشــتري؛ وزير ماندگار: پس از حبیبي و با رويکارآمدن دولت هاشميرفسنجاني، محمد اســماعیل شوشــتري به وزارت دادگستري رســید و ســه دوره متوالــي یعنــي در دو دولــت ســازندگي و دولت اول اصلاحات در این وزارتخانه باقي ماند. او از ســال 68 تا 84، به مدت 12 ســال وزارت دادگســتري را برعهده داشت. شوشتري رکورددار حضور در وزارت دادگستري است.

جمال کريميراد؛ وزيري کــه نماند: دولت نهم که روي کار آمد، جمال کریميراد به وزارت دادگستري منصوب شــد. وي مدرک کارشناسي علوم قضائي خود را ســال 65 از دانشــکده علــوم قضائي )قوه قضائیه(، مدرک کارشناسي ارشد مدیریت دولتي را در سال 78 از مرکز آموزش مدیریت دولتي و مدرک کارشناســي ارشد حقوق بینالملل خود را در ســال 79 از دانشگاه تهران گرفت. او هفتم ديماه 85 بر اثر تصادف در جاده سلفچگان فوت کرد.

غلامحســين الهام؛ گرهگشــاي دولت نهم: پس از فوت کریميراد، محمود احمدينژاد غلامحســین الهــام را بهواســطه تحصیلات حقوقــياش براي تصدي وزارت دادگستري به بهارستان معرفي کرد و مجلــس هم بــه او رأي اعتماد داد. ســخنگوي دولت، سخنگوي شــوراي نگهبان، سخنگوي قوه قضائیه، عضو حقوقدان شوراي نگهبان از سمتهاي پیشین الهام بود. او تا ســال 88 وزیر دادگســتري ماند و پس از آن و در دولت دهم به عنوان مشــاور حقوقي رئیسجمهور منصوب شد. دو سال بعد مجددا بهعنوان سخنگوي دولت انتخاب شد.

سيدمرتضي بختياري؛ وزير بيحاشيه: پس از الهام و در دولت دوم احمدينــژاد، مرتضي بختیاري به وزارت دادگســتري رسید و تا پایان عمر دولت دهم هم عهدهدار این مســئولیت شد. او پیش از وزارت دادگســتري مدیر کل دادگســتري استان خراسان و فارس، رئیس ســازمان زندانها، استاندار اصفهان در دولت اول احمدينژاد بود. مصطفي پورمحمــدي؛ آخرين وزير دادگســتري:

دولــت یازدهــم کــه روي کار آمــد، مصطفــي پورمحمدي به وزارت دادگستري رسید. تاکنون نیز عهدهدار این مســئولیت اســت. تجربــه مدیریت حقوقــي قضائــي پورمحمــدي به اوایــل انقلاب بازميگردد که دادســتان دادگاههاي انقلاب بود. او پیــش از این معاون برونمرزي وزیر اطلاعات در دوران علي فلاحیان و در دولت اول محمود احمدينژاد نیز وزیر کشور بود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.