ديدار 2 مغضوب

ولاديمير پوتين و دونالد ترامپ در حاشيه نشست گروه 20 ديدار کردند

Shargh - - جهان -

هــادي آذري:

اولیــن دیدار دونالــد ترامــپ و ولادیمیر پوتین، رؤســاي جمهور دو کشور ایالات متحده و روســیه، نه در مسکو یا واشنگتن، بلکه در هامبورگ رقم خورد؛ در کشــوري که هیچکدام دل چندان خوشــي از صدراعظمش، آنگلا مرکل ندارند. گذشــته از موضع نه چندان مثبت دو کشــور در قبال ائتلافها و همکاريهــاي چندجانبه از قبیل ناتو، اتحادیه اروپا و در کل فرایند جهانيشــدن، ایــن دو رئیسجمهور که به نظر تأکید زیــادي روي مليگرایي دارنــد، جزء مغضوبتریــن چهرههاي حاضر در نشست گروه ‪G۲0( ۲0‬ ) نیز هســتند. بااینحال، با وجود این نقاط اشتراک متعدد، اختلاف ســنگیني بر روابط ایالات متحده و روســیه سایه افکنده است؛ مســئلهاي که اظهارات مقامات بلندپایه آمریکایي از جمله رکس تیلرســون، وزیر خارجه آمریکا مبني بر اینکه روابط دو کشــور در کمترین سطح خود قرار دارد، بر آن مهر تأیید ميزند.

فراز و نشیب یک رابطه

اختــلاف نظر میان ایالات متحده و روســیه تاریخچهاي طولاني دارد. آمریکا به عنوان نماد ســرمایهداري و اقتصاد بــازار آزاد و اتحاد جماهیر شوروي در مقام مهد کمونیسم و اقتصاد سوسیالیستي، در بخش عظیمي از قــرن بیســتم دو اردوگاه اصلي و متخاصم در پهنه سیاســي جهان را تشــکیل ميدادند. هرچند این تقابل هیچگاه به رویارویي و جنگ مستقیم کشــیده نشد اما این کشــورها جنگهاي نیابتي بســیاري را در اقصا نقاط جهان از جمله در افغانســتان پشــت سر گذاشــتند. دوران جنگ سرد با آن هراس و تهدید همیشــگي وقوع یک جنگ هســتهاي میان شــوروي و آمریکا درنهایت با فروپاشــي شــوروي به ســلامت به پایان رســید. در دوران بعد از جنگ ســرد نیز روســیه ضعیفتر از آن بــود که بتواند خود در قامــت تهدیدي جدي علیه آمریکا عرض اندام کند. اما در ســالهایي که آمریکا ســرگرم جنگ در عراق و افغانســتان، رويکارآمدن دولتهاي چپگــرا در حیاطخلوت خود یعني آمریــکاي جنوبي و تلاش براي مهار قدرت اقتصادهایي نوظهور مانند چین و هند بود، روســیه با رهبري پوتین رفتهرفته توانســت جایگاه پیشــین خود را در مناســبات بینالمللي پیدا کند. با این حال، خاســتگاه و ریشه بالاگرفتن تنشها میان روسیه و ایالات متحــده به غائله اوکرایــن و الحاق کریمه به روســیه برميگردد. هرچند این تقابل و اختلافنظرها در قبال مســائل دیگري مانند بحران ســوریه، کرهشمالي و پرونده هســتهاي ایران نیز همیشه وجود داشت اما هیچگاه از ســطح اختلافنظر بالاتر نرفت. در واقع، بعد از بحران اوکراین بود که ایالات متحده در دوران ریاستجمهوري باراک اوباما، در اقدامي هماهنگ بــا اتحادیه اروپــا تحریمهاي اقتصادي را علیه مســکو به خاطر مداخله نظامي در امور دیگر کشورها، در دستور کار قرار داد.

ترامپ-پوتین؛ از دوستي تا تقابل

هرچند رويکارآمدن دونالد ترامپ دورهاي از تنشزدایي میان واشنگتن و مســکو را نوید ميداد، اما تــا این لحظه نهتنها اقدامــي در این جهت صورت نگرفتــه بلکه اتهامات درخصوص مداخله روســیه در انتخابات ریاســتجمهوري آمریکا عملا دست دولت ترامپ را براي هرگونه تلاش به منظور نزدیکي به کرملین بســته است. حتي سناي آمریکا پیشنویس طرحي را براي تشــدید تحریمها علیه روسیه به رأي گذاشت که نشان از وخامت اوضاع رابطه آمریکا و روســیه با وجود خواست رؤساي جمهور این دو کشــور دارد. البته این فشار داخلي در آمریکا باعث شده ترامپ در قبال روســیه اندکي دستبهعصا راه برود تا جایي که او در یک اظهارنظر گفته بود روســیه به آمریکا احترام نميگذارد. از دیگر سو، خود ترامپ که در ابتدا با سپردن سکان وزارت امور خارجه به رکس تیلرسون، مدیرعامل ســابق اکسونموبیل که رابطه حســنهاي با روسها داشت، پالس مثبتي به مســکو فرســتاد، دو روز پیش در جریان سفر به لهستان، با متهمکردن روســیه به بيثباتکردن اوکراین و دیگر کشورهاي منطقه، عملا شمشیر را از رو براي کرملین بســت. البته شــاید هدف ترامپ از این اظهارنظرها، خارجکردن خود از زیر فشارهاي داخلي پیش از دیدار با پوتین بوده باشد. در واقع، این اظهارات که تاکنون هیچ واکنشــي از ســوي مسکو به دنبال نداشته اســت، به نظر بیشــتر مصرفي داخلي داشــتهاند تا بینالمللي. جالب اینکه این اظهارنظر بيســابقه از ســوي ترامپ درخصوص روسیه بعد از دیدار هفته گذشــته هنري کیسینجر، دیپلمات کهنهکار آمریکایي با ولادیمیر پوتین صورت ميگیرد. با ایــن اوصاف، احتمال هماهنگي میان کاخ ســفید و کرملین بر ســر این اظهارنظرهاي به ظاهر جنجالي ترامپ چندان دور از انتظار نیست.

با وجود مســائل و فشــارهاي داخلي در آمریکا، خود ترامپ و پوتین نیز در برخي مســائل از جمله توافق آبوهوایي پاریس و برنامه موشکي کرهشــمالي اختــلاف نظري عمیق دارنــد. ترامپ در حالــي مدتي پیش تصمیــم خود براي خروج آمریکا از توافــق پاریس را اعلام کرد که پوتین قویــا از این توافق حمایــت ميکند. از دیگر ســو، درحاليکه مهار برنامه موشــکي پیونگیانگ یکي از اولویتهاي اصلي سیاست خارجي ترامپ محســوب ميشــود، روز چهارشــنبه روســیه قطعنامه آمریــکا را علیه کرهشمالي در شوراي امنیت ســازمان ملل ناکام گذاشت. مسائلي که به نظــر ميتواند بیش از پیش بر پیچیدگيهاي روابط دو کشــور بیفزاید. در چنین شــرایط آشفتهاي، شاید دیدار رودرروي پوتین و ترامپ در هامبورگ اندکي از این پیچیدگي بکاهد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.