جای خالی بخشتش خوصويصنی دهدرا مترحاصيلکيزاسفتنی و حرفهای

Shargh - - تخته سفيد -

اعظم پويان:

این روزها در شــرایطی که دانشآموزان در مدارس برای رفتن به رشــتههای نظری سرودســت میشکنند صنایع کشــور هر روز بیشتر از قبل با بحران نبود نیروی انســانی کارآمد دســتوپنجه نرم میکنند. وقتی پای درددل صنعتگران مینشــینیم، از نبود نیروی کار خاق و مهارتیافته مینالنــد و از ســوی دیگر هر روز بر آمار تعداد بــیکاران فارغالتحصیل از دانشگاهها افزوده میشود. در بســیاری از کشورهای دنیا رشتههای فنی و حرفهای به پشــتیبانی صنعتشان آمدهاند و هرکجا که روی مهارتپروری نیروی انسانیشــان ســرمایهگذاری کردهاند، حرفی برای گفتن یافتهاند؛ اما در ایران هنوز کسی نمیداند درد چیست که بخواهد به درمان فکر کند.

ســالها پیش رشــتههای فنی و حرفهای و کارودانش با شــعار دســتیابی به اشــتغال زودهنگام پا به عرصه آموزشوپرورش گذاشــتند امــا زمان زیادی نگذشت که آنچه در باور عموم جا افتاد این بود که این مراکز جای بچهتنبلهای مدارس اســت و بــس. اولین نهادی که این باور را در ذهــن عامه مردم نهادینه کرد آموزشوپرورش بود. آن زمان هنوز کســی به مشــکل نبود تجهیزات و نبود تنوع رشــته در مراکز فنی و حرفهای و کارودانش فکر نمیکرد. ماجرا از آنجایی شــروع شد که هرکسی ریاضی ضعیفی داشــت یا معدل کمی میگرفت، فوری با برچســب کمهوشبودن را به سمت رشــتههای فنی و حرفهای و کارودانش ســوق میدادند. همهچیز در نطفه از دســت رفت. رشتههای فنی و حرفهای و کارودانش فرصتی برای رونــق اقتصاد در این روزهای بیرونقی بود که غنیمت شــمرده نشد و نتیجه این شد که این روزها شاهد ناامیدی دانشآموزان از کارایی رشته ریاضی و هجوم آنها به رشته تجربی هستیم.

برای شکوفایی رشتههای فنی و حرفهای جای خالی بخش خصوصی واقعی بیش از پیش خودنمایی میکند. بخشــی که به دور از رانتهای دولتی صنعتی دارند که چشم انتظار نیروی انسانی کارآمد است. مدتی است که یکی از اعضای جامعه بخش خصوصی که خود فرزند شاخه کارودانش است در استان فارس کمر همت بســته تا به نوعی نیروی انســانی لازم برای همکارانشان را پرورش دهد. «امیر پرورش»، در سال ۱۳۹0 با سرمایهگذاری خود، یک مجتمع بزرگ فنی و مهارتی در استان فارس راهاندازی کرده است.

او کــه راز پرورش را در مهارتآموزی میداند در گفتوگو با «تخته ســفید» میگویــد: این مجموعه فنی و حرفهای از ســال 87 تأســیس شــد. مدتها به صورت آزاد فعالیت میکرد و بعد سیستم را به سمت دانشآموزمحوری تقویت میکند. او میگوید از ســال ۱۳۹0 همکاری و تعامل بســیار خوبی بین اداره کل آموزشوپرورش اســتان فارس و مجتمع امیرکبیر با مدیریت بنده اتفاق افتاد. در این همکاری در قالب طرحی با عنوان برونســپاری مراکز هنرســتانی قراردادی برای ساخت این مرکز منعقد شد و شروع به فعالیت کردیم. سالانه بین دو تا سه هزار نفر را تحت پوشش قرار میدهیم.

دانشآموزانی که هدفشان کنکور نیست

از افتخارات این مرکز این اســت که توانســته دانشآموزانی با معدل پایین را جــذب کرده و به مرحله گرفتن دیپلم در رشــتهای که مهارت یافتهاند برســاند. برخــی از این دانشآموزان در المپیادها و جشــنوارههای خوارزمی درخشــش داشتهاند و برخی به دانشگاه رفتهاند و در نهایت اکثریت دانشآموزان این مرکز در مجموعههای صنعتی کوچک و بزرگ مشــغول به کار و فعالیت هســتند و سالانه دوهزار نفر از این مجموعه فارغالتحصیل میشوند.

پرورش با اشاره به اینکه این مجموعه در شروع کار فقط به آموزش رشتههای فنی میپردازد از تحول عظیمی که در این مرکز رخ میدهد، میگوید: مجموعه در گذشته فقط در رشتههای فنی مانند شــاخههای برق، الکترونیک، مخابرات، تأسیســات، مکانیک، برق خودرو، جوش، عمــران و معماری کار میکرد اما بعد از پنج ســال فعالیت مستمر در ۱5 اسفند ۹5 مرکزی بســیار پیشرفته و بهروز و مــدرن را افتتــاح کردیم که در ســه دپارتمان کلی فعالیت میکند؛ رشــتههای فنی، رشــتههای هنری و زبانهای خارجی. رشتههای هنری نیز شامل هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی و رشتههای زبان خارجی هم شامل آموزش انگلیسی، عربی، فرانسه و آلمانی است.

امیر پرورش با افتخار میگوید دانشآموزانش برای کنکور آماده نمیشوند و معتقد است بچههای هنرســتانی در هر کجای ایران که درس میخوانند نیازی ندارند که به دانشــگاه بروند. او میگوید: مقام معظم رهبری در یکسال گذشته بیانات مختلفی داشــتند و اشارههایی به هنرستانها داشتند. درواقع لازم نیست

یک فرد ســالها به دانشگاه برود و بعد تازه بعد از فارغالتحصیلی وارد بازار کار شــود. آنچه فرد در هنرستان یاد میگیرد قطعا در دانشگاه نمیآموزد. بچههای ما هم وارد دانشــگاه میشوند اما پیش از آن مهارت کارکردن را پیدا کردهاند. در مدارس مختلف معمولا نام و عکس دانشآموزانشان را که به دانشگاه میروند ســردر مدرســه نصب میکنند اما برای ما افتخار این اســت که چند نفر مهارت کسب کردهاند و جذب بازار کار شدهاند.

پرورش از نحوه جذب دانشآموزانش در شــرکتها و مؤسسههای مختلف میگوید: شــرکتهای مختلفی در بخش کوچک و بزرگ صنایع مختلف وجود دارند. این صنایع به ما درخواست میدهند و میگویند برای فان بخش نیازمند تکنیســین هســتند و ما نیرو را معرفی میکنیم و خودشان مصاحبه میگیرند و دانشآموز را جذب میکنند.

بیعدالتی در توزیع ثروت میان رشتههای مختلف

پرورش علت استقبالنکردن از رشتههای فنی در خانوادهها و دانشآموزان را در توزیــع ثروت میان رشــتههای مختلــف میداند. او میگویــد: خانوادهها به ثروتی که پزشــکها به دســت میآورند فکر میکنند اما با سیل عظیمی از فارغالتحصیان پزشکی روبهرو هستیم که در آینده جایگاهی در بازار کار ندارند. این تفکر اشتباه است، زیرا امروز مهارتآموزی در کشور ایران صرفا یک انتخاب نیست، بلکه یک الزام است. تمایل بیرویه به رشتههای تجربی برای پزشکشدن به این دلیل اســت که در تصور عامه، پزشکها از وضعیت اقتصادی و درآمدی خوبــی برخوردارنــد، اما دلیل این تصور این اســت که صداوســیما و اصحاب رسانه و... تبلیغهای بســیار مثبتی روی فعالیت پزشکان داشته و هیچگاه برای یک کارآفرین مهندس که توانســته در شــکوفایی اقتصادی موفق باشد را نشان نمیدهــد. ما باید قبل از همه اینها فرهنگ کار و مهارتآموزی را در جامعه جا بیندازیم و مردم متوجه شــوند که دولت دیگر میزی نــدارد تا به مردم بدهد و حتی بسیاری از بیمارستانهای دولتی در حال واگذاری به بخش خصوصیاند و آنقدر رابطه عرضه و تقاضا متعادل میشود که نیازمند این تعداد بالای پزشک نیستیم.

وی این تصــور که مراکز فنی و حرفهای تجهیــزات ندارند را غلط میداند و میگوید: ما در کنار آموزشوپرورش ســازمانی داریم با عنوان ســازمان آموزش فنی و حرفهای کشور. این سازمان دارای استانداردهای بهروز و بینالمللی است. تجهیزات این ســازمان باید بهروز شــود وگرنه در غیر اینصورت استانداردی که دارند فاقد اعتبار میشود و مردم میتوانند به صورت رایگان از مهارتهای مورد آموزش این مراکز اســتفاده کنند. هنرستانهای ما اگر تجهیزات مطلوبی ندارند، اما تجهیزات کافی دارند و اینگونه نیســت که این تجهیزات در حد پایینی باشند. این هنرستانها برای دولت هزینههای بالایی دارند، اما در سال اقتصاد مقاومتی با روشــی که آموزشوپرورش با برونسپاری انجام داد، هزینهای بین ۳00 تا 400 میلیارد ریال صرفهجویی شد.

راهحل آشتی بخش خصوصی و فنی و حرفهایها

وی ادامه میدهد: برونسپاری یعنی وقتی آموزشوپرورش میبیند نمیتواند در جایــی هنرســتان احداث کند و هزینــه دارد، بخش خصوصــی را میآورد و میگوید ما آمایش منطقهای انجام دادهایم و در این منطقه میخواهیم به مدت یکســال رشته خاصی را آموزش دهیم. ســال آینده تنوع رشتهای ایجاد کرده و رشــته دیگری میآورد. اگر اقلیمی کشــاورزی است رشــتههای کشاورزی را جا میاندازد و در اقلیم دیگری ممکن است پرورش اسب جای کار داشته باشد.

پرورش برای آشتی بخش خصوصی با آموزش فنی و حرفهای در مدارس یک راهحل میانبر پیشنهاد میکند. وی میگوید: باید ارتباط تنگاتنگی میان آموزشهای رسمی آموزشوپرورش و آموزشهای غیررسمی آموزشوپرورش که متولی آن سازمان فنی و حرفهای کشور است برقرار شود. در ضلع دیگر نیز صنایع کوچک و بزرگ و شــهرکهای صنعتی و شرکتهایی که در کشور نیازمند نیروی انسانی مورد نیاز هستند بههم پیوند بخورند. باید از تکنولوژی روز و سامانههای مجازی اســتفاده شود تا مشخص شود در کدام استان فرد مهارتآموخته منتظر اشتغال است و بتوان این افراد را جذب کرد.

خانوادهها به ثروتی كه پزشکها به دست میآورند فکر میكنند اما با سيل عظيمی از فارغالتحصيلان پزشکی روبهرو هستيم كه در آينده جايگاهی در بازار كار ندارند. اين تفکر اشتباه است، زيرا امروز مهارتآموزی در كشور ايران صرفا يک انتخاب نيست، بلکه يک الزام است

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.