اتومبیلرانی قبل از یادگرفتن رانندگی!

Shargh - - سیاست - کریم ارغندهپور

نــگاه احساســی از مهمتریــن آســیبهای امروز عرصههای سیاســت و اجتماع در ایران است. اینکه ما در برخورد با پدیدههــای مختلف بلافاصله به قضاوت شتابزده و متعصب بپردازیم، یعنی نگاهمان به جای آنکه عقلانی و عمیق باشــد، احساســی و ســطحی و کمارزش و پرخطاســت. تا یکــی، دو دهه پیش جریان اخبار در جامعه ما یکسویه بود. یعنی رسانه، فرستنده خبــر و مخاطب صرفا گیرنده بود. حالا با ایجاد جامعه ارتباطی، رســانهها دیگر نمیتوانند یکســویه باشند و جریان اخبار، دوسویه و گاهی چندسویه است اما ما برای ورود به جامعه ارتباطی مقدمات لازم را طی نکردهایم. درست مثل این است که رانندهای قبل از آنکه رانندگی بیاموزد اتومبیل داشــته باشد و ســعی کند آن را براند. یا قبل از آنکه اســتفاده از موبایــل را بداند یک موبایل پیچیــده بخرد. یکی از آســیبهای گســترش جامعه ارتباطی، ارسال و دریافت هزاران پیام درباره یک رویداد و درماندگی در تشــخیص خبر درســت از خبر جعلی اســت. یکی از آشناهای ما مدام از اخبار عجیبوغریب -و گاه بهشــدت ناراحتکننده- سخن میگوید. سخت نیســت که بتوان حدس زد منبع اخبار او معتبر نیست ولی تصور او این اســت که صــرف اینکه مطلبی جایی تحت عنوانی نوشته شــده به این معناست که احتمالا آن خبر صحیح است! این تلقی شوخی نیست. همه ما احتمالا در اطرافمان تجربههای مشــابهی داریم. از آن بدتر این اســت که براساس اخبار نادرست به اظهارنظر هم بپردازیم و کســی یا روشــی را تبلیغ کنیم و متقابلا کســی یا چیزی را منکوب کنیم. پیشنیــاز ورود به این قضاوتها اطلاع از درســتی و نادرستی آنهاست. بعد این اســت که یاد بگیریم شــتابزده قضــاوت نکنیم و بدانیم این داوریها ممکن اســت تبعــات زیادی برای شــخص یا جامعه ایجاد کند. متأسفانه به نظر میرسد اگرچه ســود و زیان این آسیب، وسیع و متوجه همگان اســت ولی این راهی اســت کــه ظاهــرا فراگیریاش برعهده خود کاربران گذارده شده و نهادهای بزرگ خود را مبرا از آن میبینند. هیچ جامعهای با نگاه احساســی پیشرفت نمیکند. توســعه فقط به گسترش تکنولوژی مدرن نیســت. توســعه در ابتدای امر منوط به توسعه انسانی است و آن هم فقط با آموزش آکادمیک علمی نیست. توســعه انســانی در درجه نخســت منوط به ارتقای فرهنگ عمومی است. استفاده زیاد از شبکههای اجتماعی مثــل تلگرام، توییتر، فیسبوک و... لزوما بد نیســت ولی در کنار آن باید در اندیشه بالارفتن فرهنگ صحیح اســتفاده از آنها نیز بود. باید جامعه آگاه شود. شــبکههای اجتماعی مجازی نه لزوما رسانه است، نه کتاب اســت، نه کلاس درس اســت، نه وسیله تفریح و بازی است، نه اسباب ترویج رفاقت و دوستیابی است، نه وسیله مناسب صرف وقت است، نه اسباب اشتغال اســت و نه خیلی چیزهــای دیگر. میتوانــد همزمان بخشی از آنها باشد و نباشد. باید نسبت به آنها شناخت صحیح پیدا کرد. از منافعش بهرهمند بود و از مضارش دوری کــرد. اینکه هر خبر عجیبــی را بدون حداقلی از تحقیق نشــر دهیم، خوب نیســت. اگر در کشور رویداد مثبت یا منفیای هســت و بلافاصله پس از آن جامعه -بــدون آنکه مجال اطــلاع از کموکیف آن را داشــته باشد- به قضاوت بنشــیند، این نشاندهنده یک آسیب بزرگ اســت. هرگاه احتیاط در این قضاوتها بالا رفت و جامعه از قضاوتهای ســریع اجتناب کرد، میتوان خوشحال بود که جامعه در جای بهتری ایستاده است. سیاســت و اجتماع عرصه عقلانیت است. باید متوجه بود که باید از نگاه احساسی فاصله گرفت و این مستلزم بیشترشنیدن و کمتر سخنگفتن است!

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.