نگرانایستاندارر خووزستحاان دنر یگفت وبگور باا ی«شرق»م سطردحکر گدتوند

Shargh - - جامعه -

تالاب هورالعظیم در یکی، دو ســال پایانی دولت یازدهم حاشــیههای زیــادی را به خود دید. از طرفی دولت و ســازمان حفاظت محیط زیســت تأکید میکردند که بخشهای زیادی از آن- بیشتر از 70 درصد تالاب- آبگیری شده؛ اما از آن ســو مخالفان با جدیت تأکید میکردند که این اتفاق رخ نداده و مشــکل همچنان به قوت خود باقی اســت. مســئله هورالعظیم ازاینرو اهمیت دارد که میتواند یکی از منشأهای بزرگ تولید گردوغبار باشد. واقعیت تالاب هورالعظیم به چه شکلی اســت و وضعیت آن الان چگونه است؟

واقعیت این اســت که حجم و قسمت زیادی از هورالعظیــم آبگیری شــده و حجــم ورودی آب به تــالاب در مقطعی، مثلا حــدود یکونیم ماه پیش و شاید کمتر به 80 مترمکعب بر ثانیه رسید. این حجم بسیار زیادی است. تقریبا به اندازه یک رودخانه بزرگ است. در حجمی بود که ما دریچهها و کالبرتهایی را که در دایک مرز به سمت عراق میرود، باز کردیم؛ چون اگر باز نکرده بودیم، دایک را میشکســت. این حجــم آب آنقــدر بود کــه یکی، دو چــاه نفت که حدود دوهزارو 500 بشکه در روز تولید نفت داشتند و بعضــی جادههای بین این چاههــا زیر آب رفت و تخریب شــد، در حــدی آب ورودی به تالاب بالا بود که ما آنجا یک یادمان شهدا داریم به نام یادمان هور برای شهید علی هاشمی که دیگر امکان بازدید از آن وجود نداشــت. فرمانده سپاه استان، همراه با خودم که بــرای بازدید آمدند و دیدند که جاده دسترســی به این یادمان در مرز خطر اســت، آن را از محلهای بازدید کاروانهــای راهیان نور در فروردینماه خارج کردند؛ چون نگران شــدند که این جاده ممکن است یکدفعه بشــکند و مشــکلاتی را پیش بیاورد. چون آب ورودی خیلی زیاد بود، ما دریچههای به ســمت عراق را هم باز کردیم و آب به سمت بخشهایی از تالاب در عراق رفت.

واردشــدن این آب در بازگشــت حیات به تالاب هم اثری گذاشت؟

بله، صددرصد، در همین مدت ما به حدود 360 ماهیگیر مجوز دادیم که در مقاطع خاصی از تالاب ماهیگیری میکنند.

یعنی پیشازاین امــکان ماهیگیری در این حجم در هورالعظیم نبود؟

نه نبوده؛ چون خشــک بود. این نیهایی که رشد کرده، همه مشــخص است. پاسگاههای مرزی ما در معرض آســیب بوده که ممکن بــود دیوارهای آنها بشــکند و آســیب ببیند و از بین برود که من شرکت نفــت را موظف کردم که صورتجلســه آن موجود اســت که حدود دو میلیارد تومان هزینه کند و خاک و سنگ بیاورد و حفاظ درست کند تا این پاسگاههای مرزی آسیب نبینند و مرزبانهای ما بتوانند آنجا کار کننــد. من چند بار رفتم. هم مدیرکل اطلاعات و هم فرمانده ســپاه و هم فرمانده مرزبانی اســتان، همه همراه با من بودند. مدیرعامل شــرکت مهندســی و توسعه نفت و دوستان نفت همه با من بودند. آنجا فرمانده مرزبانی نشــان داد که قبلا پاسگاه مرزی ما یک کیلومتر عقبتر بود، ســاختمانها را نشان داد. بعد که تالاب خشــک شــد، جلوتر آمدند و پاسگاه جدید احــداث کردند؛ همین پاســگاهی که الان در معرض آسیب است. به من گفت چون تالاب خشک شــد، آمدیم اینجا زدیم. میگفت تصــور ما این بود که وضعیت تالاب همیشه همینطور میماند. حالا شــما آمدهاید و آب را رها کردهاید؟ به شوخی گفتم مجدد برگردید عقب. گفت نمیشــود. ساختمانش

خراب شده و مشکل دارد. باید همینجا را محافظت کنیــم و بمانیم. ایــن موارد را گفتم کــه عرض کنم حــدود 77 درصد تالاب هورالعظیم، طبق عکسها و نقشههای ماهوارهای آبگیری شده.

براســاس آمار خوزســتان امسال 40 درصد کاهش بارش داشته. این آبی که با آن تالاب پر میشود، از کجا تأمین شده است؟

میدانیــد کــه رودخانههــای خوزســتان رودخانههای عظیمی اســت که از سرچشمههای مختلــف خارج از اســتان میآیــد. در حوضههای آبریز این رودخانهها، بارندگی بد نبوده، خوب بوده. در ارتفاعــات زاگرس هم ریزش بــرف خوب بوده، هم بارندگی خــوب بــوده. چهارمحالوبختیاری، اســتانهای بالاتر در کردستان و در کرخه کردستان و همدان. این آبها میآید پشــت سدهای عظیمی کــه ما داریــم، کرخــه، کارون 3 و کارون 4، گتوند، شهید عباسپور، مسجدســلیمان. آب از آنجا منتقل میشود.

امــا منتقدان میگویند اگر هــم هورالعظیم مقداری آبگیری شده به این دلیل بوده که بارش در استان خیلی خوب بوده؟

نه، بارش امســال که خیلی افتضاح بود. امسال یکی از بدترین ســالهای ما بوده و براساس آمارها مشخص اســت خوزستان بیشــترین میزان کاهش بارش را در کل کشور داشته است.

برای بقیه زمینها و قســمتهای اســتان خوزســتان که کانونهای بزرگ و داخلی گرد و

غبار هســتند، مثل دشتهای اطراف ماهشهر و رامشــیر و جاهای دیگر، برای آنها چه اقداماتی انجام شده است؟

الان ما در حوزه بین اهواز و ماهشــهر و اهواز و رامشــیر که جزء کانونهای اصلی است، اقدامات و برنامههای خود را شــروع کردهایم و تاکنون شش هزار هکتار را زیر کشت نهال بردیم.

چه نهالهایی برای کاشت استفاده میشود؟

نهالهایی که خود منابع طبیعی و کمیته فنی که متشکل از استادان دانشگاه شهید چمران و محققان و اساتید سازمان جنگلها و مرکز تحقیقات جنگلها و منابع طبیعی و کارشناسان محیط زیست خوزستان هســتند، آنها را تأیید میکنند. نهالهــا و گونههای گیاهیای که مقاوم هستند و به آب کمی نیاز دارند و رشدشان هم سریع است. یعنی یکی، دو سال آبیاری میشــوند بعد دیگر به آب نیاز ندارند. حدود شش هزار هکتار تا الان زیر کشــت بردیــم. برنامه ما این است که انشاءالله امســال مساحت زیر کشت نهال را به 42 هزار هکتار برسانیم.

بــا توجه به فصل گرما در خوزســتان آیا کار الان متوقف شده است؟

بله، از مهرماه شروع میکنیم. الان همین شش هزار هکتار را آبیاری میکنیم. مصوبه دولت است که در پنج ســال 350 هزار هکتارش انجام شــود. البته همه برنامه فقط نهال نیســت. جاهای کشت نهال اســت. جاهایی ممکن است مالچپاشی باشد. جاهایی لازم است رهاسازی آب باشد. اما بیشترین مســاحت کار همین نهالکاری اســت، بالای 150- 200 هزار هکتار قرار اســت نهالکاری شود. ما الان یک تونل کانال آب میزنیــم از کارون، 47 کیلومتر به عــرض 50 متر به عمق 1.5 متر که آب را به این کانونهای فعــال ریزگرد منتقل کنیــم. تقریبا الان بیست و خردهای کیلومتر آن حفر شده است. کارگاه عظیمــی برای این کار تجهیز شــده اســت. حدود 300 دستگاه ماشــینآلات آنجا کار میکنند که 110 دستگاهش بیل مکانیکی است.

چقدر از کل کار باقی مانده است؟

حدود 20 کیلومتر.

در مجمــوع چقدر بودجه بــرای این پروژه گذاشتید؟

الان بــرای وضعیــت اضطراری کــه دولت در بدترین شــرایط بود 30 میلیارد تومان داد و شــروع کردیــم. امســال در بودجه پیشبینی شــده، برای بیابانزدایــی 300 میلیارد تومان و صد میلیون دلار هم از صندوق ذخیره.

این میزان بودجه فقط برای خوزستان است یا بودجه بیابانزدایی کل کشور؟

عمده آن برای خوزســتان است. مصوبه دولت است که انشاءالله در پنج سال، حداقل صد میلیارد تومــان برای این کار اختصــاص دهد که 350 هزار هکتار را پوشش دهند.

مســئله محیط زیســتی مهم دیگر اســتان خوزســتان، ســد گتوند اســت کــه در حوضه اســتحفاظی اســتان شماســت. حواشــی و داستانهای بسیاری هم به دنبال داشته است. آخریــن وضعیت آن چگونه اســت؟ چون هم ابراز نگرانی و هم بیخبری درباره این ســد زیاد است، آخرین تصمیم دربارهاش چیست؟

در ســد گتوند الان مــا مدیریت مخــزن انجام میدهیم. میدانید مدیریت مخزن چیست؟

یعنی آن ســازه نمکی را کنترل میکنید که به همه مخزن نرسد؟

نه، مــا با مدیریت مخــزن، آب خروجی را اداره میکنیــم. یعنی ما مدیریــت میکنیم که آبی که از سد گتوند خارج میشــود ایسی آن، یعنی درصد شــوری در آب آن بالای هزارو 200 نباشــد، حداکثر هزارو 300 نباشد. یعنی طراحی میکنیم چه مقدار از آب با ایســی خیلی بالا، مثــلا صدهزار در ثانیه خارج شــود. چه مقدار از آب وســط خارج شــود. چه مقدار از آب بالا خارج شــود. اینها مخلوطش، ایســی خروجش بین 900 تا هزارو 300 باشد. الان با مدیریت مخزن، آب خروجی را مدیریت میکنیم.

برنامه کلی و همیشــگی هم برای آن همین است؟

یکی از راهکارها همین است. برنامه درازمدتتر دیگــری هم داریم. من در اولین دیــداری که بعد از اســتانداری خدمت آقای رئیسجمهور داشتم، یکی از ســؤالات اصلی خود ایشــان از بنده درباره ســد گتوند بود. پرســید سد گتوند در چه وضعیتی است، چه میشــود؟ چــکار میکنید؟ چکار بایــد بکنیم؟ من توضیحاتی دادم در حد اطلاعم. ایشــان بیشــتر توضیح خواست.

یعنی ایشان هم نگران بود؟

بله، به من گفتند حتما بررسی کنید و فوری هم گزارشــی برای من تهیه کنید. بعد از اینکه دیدار ما تمام شــد، آقای نهاوندیان به من نامه نوشت، پنج مســئله در آن جلسه طرح شــده بود و درباره آنها بحث شــده بود. گفت این پنج مورد را شما بنا بود آماده کنید و آماده کنید.

ادامه در صفحه 17

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.