ميراثی که ساده از بين نمیرود

Shargh - - ديپلماسي - امیرعلی ابوالفتح كارشناس مسائل آمريکا

در میــان وزارتخانههای دولــت یازدهم، یکی از موفقتریــن و پردســتاوردترین وزارتخانه، وزارت امور خارجه بوده اســت. این وزارتخانه به ریاست محمدجــواد ظریف در حالی اداره امور را از دولت قبلی تحویــل گرفت که جمهوری اســلامی ایران ســختترین دوران انزوای خــود را پس از پیروزی انقلاب اســلامی تجربه میکرد. این انزوا در تشدید فعالیتهای ایرانهراســانه غرب به رهبری ایالات متحده و متأثر از سیاستهای هستهای ایران ایجاد شــده بود؛ گرچه در آن زمان، مقامات ارشد نظام و دولت وقت بارها بــر صلحآمیزبودن این برنامهها تأکید داشــتند؛ بااینحال دســتگاه دیپلماســی در دولت وقت یا قادر به ارائه توضیحات مناســب به طرفهای خارجی برای برنامههای هستهای ایران نبود یا اینکه ادلههای مطرحشده بنا بر دلایل دیگر، در غرب شنیده نمیشد.

این وضعیت ســبب شد تا تیم جدید دیپلماسی در دولــت یازدهم، با هدایــت و راهنمایی مقامات ارشــد نظام مســیر جدیدی را برای حل مهمترین و فوریتریــن تهدید امنیتی کشــور بیابند. راه برای این تیم زمانی باز شــد که رئیسجمهوری ایران و رئیسجمهوری آمریکا در ســفر حسن روحانی به نیویــورک در اقدامی بیســابقه بــا یکدیگر تلفنی صحبت کردند. در پی این رویداد تعیینکننده، برای نخستین بار محمدجواد ظریف و جان کری، همتای آمریکایی وی، پای میز مذاکره نشستند تا برای آنچه ایران آن را حق مســلم هستهای مینامید و آمریکا از آن بهعنــوان تهدیــد امنیتی یــاد میکرد، فصل مشترکی بیابند.

گذشــت قریب به دو ســال مذاکرات فشــرده، طولانــی و نفسگیر میان ایران و گروه ‪+5 1‬نشــان داد که توانایی وزارت امور خارجه در بســیج همه امکانات بــرای تأمین حداکثر منافــع ایران در حد مقبولی بوده است. مسلما اگر فردی با ویژگیهای شــخصیتی و تواناییهای حرفهای مانند ظریف بر مسند ریاست بر وزارت امور خارجه تکیه نزده بود، کسب دســتاوردهای جمهوری اســلامی ایران در چنین زورآزمایی بینالمللی متفاوت بود.

البته همین وزارتخانه نارساییها، ناکارآمدیها و ناتوانیهایی نیز داشــته اســت؛ بهعنــوان مثال، وزارت امور خارجه نتوانســت بــا مدیریت صحیح، از وخیمترشــدن روابط ایران با همســایگان عرب حاشــیه جنوبی خلیج فارس جلوگیــری به عمل آورد یا روند ایرانهراسی را متوقف کند.

بااینحال، میتوان انتظار داشــت که در دولت دوازدهم، تغییــرات در رأس وزارت امور خارجه با تغییرات کمتری در مقایســه با دیگــر وزارتخانهها انجام گیــرد. حتی اگر هم محمدجــواد ظریف به هــر دلیلی از ادامه راه منصرف شــود یا حتی کنار گذاشته شــود، به نظر نمیرســد میراث وی برای مدتها در این وزارتخانه مهم و کلیدی از بین برود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.