آتشبس از نو

Shargh - - جهان -

شــش ســال از جنگ ســوریه میگذرد؛ جنگی که با راهپیماییهای اعتراضی آغاز شــد و با مرگ و آوارگی گره خورد. آتشبسهای بسیاری از دل توافقهای مختلف حاصل شد اما هیچکدام دیری نپایید و گرهی از بحران چندوجهی سوریه نگشود. حالا یکبار دیگر و اینبار پس از توافق روســیه و ایالاتمتحده و اردن آتشبسی در مناطق جنوب غربی سوریه بهاجرا گذاشــته شده اســت. خبر این توافق پس از دیدار دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالاتمتحده و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، در حاشــیه نشســت گروه ۲0 در هامبورگ اعلام شد و روز گذشته و فقط دو روز پــس از این دیدار به مرحله اجرائی درآمد. بااینحال اماواگرهای بســیاری پیشِروی این توافق است و هنوز روشن نیست نیروهای دولتی ســوریه و شورشیان مستقر در جنوب غربی ســوریه تا چه میزان به این آتشبس متعهد باقی بمانند. این آتشبس ســه استان درعا، قنیطره و ســویدا در جنوب غرب سوریه را شــامل میشود؛ منطقهای که بهلحاظ ژئوپلیتیک بســیار حســاس و از غرب با بلندیهای جولات تحت کنترل اســرائیل و از جنوب با اردن هممرز اســت. از همینرو به گفته ناظران، امنیت اســرائیل یکــی از هدفهای اصلــی آمریکا در ایــن توافق بوده اســت. گزارشهای خبری حاکی از آن است که اسرائیل هرگونه توافق سیاســی برای سوریه را به ایجاد منطقهای حائل در جنوب غربی سوریه و عقبنشــینی همپیمانان دولت اسد از این منطقه مشروط کرده است. براســاس گزارشها بنیامین نتانیاهو، نخســتوزیر اســرائیل، در تماسی تلفنــی با ولادیمیر پوتین درباره این شــرط و شــروطها صحبت کرده و خواســتار تضمین روســیه دراینباره شده اســت. توافق اخیر آتشبس پــس از گفتوگوها در اردن حاصل شــده و روزنامه تایمز بریتانیا هم در گزارشــی نوشت یک هیئت اسرائیلی نیز به اردن سفر کرده بود و در این مذاکرات شرکت کرده است. فارغ از منافع و نگرانیهای روسیه و آمریکا و همپیمانان آنها از این توافق، بســیاری از تحیلگران توافق واشــنگتن و مســکو را یکــی از حیاتیترین عوامل در راه پایاندادن به جنگ ســوریه میدانند. همکاریهای بیشــتر این دو کشور تا حدود زیادی میتواند به شکســت داعش و بازشــدن فضای گفتوگو برای آینده سیاسی سوریه بینجامــد. اما هنوز مشــخص نیســت افزایش همکاریهــای دو طرف تــا چه میزان عملی باشــد. تحلیلگــران آمریکایــی میگویند همکاری روســیه و ایالاتمتحده در ســوریه بــا موانع عظیمی روبهروســت. به باور این گــروه از تحلیلگران، این همکاری حتی اگر منحصر به ســوریه باشــد هم به مشروعیتبخشی به روســیه کمک میکند؛ کشوري که به اوکرایــن لشکرکشــی و در انتخابات آمریکا و برخی کشــورهای اروپایی هــم مداخله کرده اســت. این روزها ولادیمیر پوتیــن بیش از هر زمانی دیگری در کنگره آمریکا و رســانههای آمریکایی منفور است و حتی فکر مصالحه جدی با روســیه هم میتواند ســیلی از انتقادها را روانه کاخ ســفید و بهویژه شــخص دونالد ترامپ کند. خلاف این نگاههاي منفی، فقط یک بحث مثبت وجود دارد و آن اینکه؛ همکاری با روسیه میتواند تنها راه کاهش خشــونت در ســوریه باشــد و بنیان بازگشت آرامش به کشــوری باشــد که جنگ تراژیک آن تاکنون ‪۳ 00‬هزار کشته و ۱۱میلیون آواره برجای گذاشته است. رکس تیلرسون، وزیر خارجه ایالاتمتحده و جیمز متیس، وزیر دفاع این کشــور، موافق همکاریهای بیشتر با روسیه هســتند. هربرت ریموند مکمستر، مشــاور امنیت ملی آمریکا، هم یکی از موافقان و همراهان در این راه اســت. او توافق آتشبس اخیر که روز گذشــته اجرائی شد را اولویت آمریکا و گامی مهم برای تحقق صلح در سراســر ســوریه خواند و در بیانیهای تأکید کرد: چنین مناطقی اولویتی برای ماســت و ما از آن اســتقبال میکنیم. این یک پیشــرفت است. اما نگاهی کاملا متفاوت در میان برخی اعضای شورای امنیت ملی آمریکا و کنگره این کشور وجود دارد که احتمال افزایش این همکاریها را دشوار میکند. آنها معتقدند همکاری روسیه با متحدان این کشور در منطقه و همچنین دولت بشار اسد، رئیسجمهوری سوریه را قدرتمندتر میکند و چراغسبزی است برای نقش پررنگتر آنها در آینده سوریه. نگاه مقامات آمریکایی به همکاری با روســیه بســیار متفاوت اســت و این تفاوتها پیشتر هم خود را نشــان داده بود. گرچه باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشــین آمریکا اختلافاتی جدی با پوتین داشــت اما دولت او هم تلاش کرد با همکاری با روســیه، آتشبسهایی را اجرائی کند. پاییز گذشــته پس از ۱۱ ماه تلاش جان کری، وزیر خارجه وقت ایالاتمتحده و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، توافق آتشبسی حاصل شد و باراک اوباما و ولادیمیــر پوتین ایــن توافق را اعلام کردند. با ایــن همه این توافق که پس از تلاشهای وقتگیر حاصل شــده بود فقط پنج روز دوام داشت و با حملات جنگندههای ائتلاف به رهبری آمریکا به مواضع ارتش سوریه به پایان رسید. در این حمله که آمریکا آن را اشتباهی و تصادفی خواند، بیش از ۶0 نیروی نظامی ســوری کشــته و حدود صــد نفر هم مجروح شــدند. البته این تنهــا جنگندههای ائتلاف نبودهانــد که به آتشبسها پایان دادهاند. در بســیاری موارد هم نیروهای ارتش سوریه یا طیفهای مختلف شورشیان این توافقها را درهم شکستهاند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.