دی رك وا امینلیتونظحادر ماسكندر سمتهرخاصرفهخدماو تززایربرنایيت هنستنيدرو

Shargh - - اقتصاد -

دولــت یازدهم در شــرایطی اقتصاد ایــران را به دســت گرفت که دولتهــای نهم و دهم یکی از فاجعهآمیزتریــن کارنامهها را در بخش مســکن از خود بر جای گذاشت. در ســال 1392، در تهران قیمت زمین نسبت به سال 1384، بیش از 800 درصد و قیمت مسکن نیز حدود 500 درصد رشــد کرده بود و قدرت خرید قشر متوسط بهشدت در این بخش کاهش یافته بود.

مســکن مهر قــرار بود مســکن با قیمت زمیــن رایگان برای اقشــار کمدرآمد باشد، اما به یکی از کمبازدهترین طرحهای تاریخ اقتصاد ایران تبدیل شد. همچنین آمار و مستنداتی وجود ندارد که نشاندهنده کاهش حاشیهنشــینی و سکونتگاههای غیررسمی با واگذاری مسکن مهر شده باشــد. از نظر امکانات زیربنایی نیز واحدهای مسکن مهر به مشکل آب و فاضــلاب گرفتارند و چندین دولت باید بــرای تکمیل خدمات روبنایی ازجمله مدرســه، درمانگاه، مراکز فرهنگی و ورزشــی و کلانتری و دیگر موارد تلاش و هزینه مضاعف داشته باشد.

بــه موجب این طرح، قرار بود ســالانه یکمیلیــونو 500 هزار واحد مســکونی در سطح کشــور واگذار شــود که تا اردیبهشت 1392، حدود چهارمیلیونو 400 هزار واحد در سراسر کشور در حوزه شهری و روستایی آغاز به ساخت کرده بودند؛ اما کمتر از نیمیاز این رقم، در حوزه شهری به مرحله واگذاری رســیده بود. دولت یازدهم نیز به دلیل وسعت طرح و تبعات اجتماعی آن، چارهای جز ادامه این پروژه نداشت و بنا بر اعلام رسمی، از یکمیلیونو 836 هزار واحد مسکن مهر تکمیلشده، بیش از 825 هزار واحد در ســالهای فعالیت این دولت تکمیل و افتتاح شــده است.

اقدامات دولت یازدهم

در دولــت یازدهم، تکمیل واحدهــای نیمهکاره مســکن مهر مورد توجــه قرار گرفت. موفقیت عمده دولت در این بخش، این اســت که با وجود تکمیل بخش عمده این واحدها در دولت یازدهم، این سیاست با افزایش تورم همراه نشد. بر اساس ارقام اعلامشده رسمی، سهم دولت یازدهم از آغاز به کار تا تاریخ یازدهم تیر ســال جاری، از تکمیل و افتتاح واحدهــا 45 درصد، تحویل 56 درصد، صدور ســند 54 درصد و فروش اقساطی شهری 64 درصد بوده است )جدول شماره 1.)

افزایش پایه پولی و تورم

طرح مســکن مهر با اســتفاده از ذخایــر و اعتبــارات بانک مرکزی )افزایــش پایه پولی یــا پول پرقدرت( تأمین مالی شــد کــه مهمترین مشــکل این طرح بود و باعث افزایش شــدید نرخ تورم تا سطوح بالاتر از 40 درصد شد. آمار منتشرشــده از سوی بانک مرکزی، نشان میدهد در دولتهــای نهم و دهم، 45 هزار میلیــارد تومان خط اعتباری بانک مرکزی برای تأمین مالی پروژه مســکن مهر در نظر گرفته شــد که بانک مســکن هنوز موفق به بازپرداخت بخش عمدهای از این مبلغ نشــده است.

کیفیت پایین خدمات زیربنایی

نکتــه مهم دیگــر، پایینبودن کیفیت مســکن ساختهشــده و نبود امکانات مناســب در این واحدها بود که در نهایت، باعث شــد مردم از واحدهای ساختهشده اســتقبال کافی نداشته باشند. وضعیت خدمات زیربنایی در واحدهای مســکن مهر بســیار مشــکلآفرین است )جدول شماره 2.)

بر اساس آخرین ارقام رســمی منتشرشده در یازدهم تیر، حدود یک میلیون واحد فاقد خدمات زیربنایی )انشعاب آب، فاضلاب، برق و گاز( هســتند. بخش عمده این همکارینکردن به وزارت نیرو بازمیگردد که باید در زمینه تکمیل انشعابها، سریعتر از قبل عمل کند.

بهطورکلــی، بــه دو دلیل بخش ســاختمان موتــور محرکه بخش وسیعی از صنایع است؛ اول اینکه علاوه بر نیاز به مسکن و ساختوساز بهعنوان ســرمایهگذاری پربازده، توجه ســرمایهگذاران و افراد عادی را جلب میکند که خود این انتظارات موجب تحقق آن شــده است. دوم اینکه به دلیل وجود پیوندهای پســین و پیشــین، نوســانات این بخش میتواند بر ســایر بخشهای اقتصادی نیز تأثیر عمدهای داشــته باشد. در ســالهای اخیر با پیشــیگرفتن عرضه بر تقاضا، رکود عمیقی بر این بخش حاکم شده اســت. اعتبارات تخصیصیافته به پروژه مسکن مهر یکی از دلایل این رکود اســت که هزینههای بسیاری را به اقتصاد ایران تحمیــل کرد؛ اما دولــت یازدهم به دلایل مختلف ناچــار به ادامه این طرح بود. اکنون دولت یازدهــم در حالی آخرین روزهای کاری خود را سپری میکند که 45 درصد از پیشرفت و تکمیل واحدهای مسکن مهر را در کارنامه کاری خود دارد؛ اما هنوز بیش از یک میلیون واحد نیازمند خدمات زیربنایی هســتند کــه امید میرود در ســالهای آغازین دولت دوازدهم این کمبودها جبران شوند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.