با رأیيمزوافد ق ثهمبهتا جمیتهه مایرناثیجهانییون شدسکو

Shargh - - جامعه -

شهر بادگيرها، شهر خانههای خشت و آجر، بزرگترين بافت تاريخی سالم شهرهای ايران، شهر قنات و تا چند سال پيش شهر دوچرخهها؛ «يزد» ديروز و با رأی اعضای کميته ميراث جهانی يونسکو در فهرست ميراث جهانی بشر ثبت شد. يزد در چهلويکمين نشست کميته ميراث جهانی يونسکو که در شهر کراکف لهستان در حال برگزاری اســت، بهعنوان بيستودومين اثر ايران به فهرست ميراث جهانی وارد شد.

پيش از اين برخی گمانهزنیها حکايت از آن داشت کــه ممکن اســت کارشناســان يونســکو بهدليل آنچه دســتکاری در منظر تاريخــی و فرهنگی بافت قديمی يــزد از آن يــاد میشــود و همچنين ساختوســازهای غيراصولی در برخی نقاط بافت تاريخی اين شهر که آن را نيازمند مديريت يکپارچه، برنامهريزی گسترده شهری، رعايت اصــول معماری و تجديدنظــر در ضوابط نظام مهندسی و ساختوساز میکرد، با ثبت جهانی اين شهر موافقت نکنند. بااينحال پروندهای که نمايندگان ايران به سرپرستی حســن طالبيان، معاون ميراث سازمان ميراث فرهنگی کشــور، به اين منظور تهيه کرده بودند، اعضای کميته ميراث جهانی را متقاعد کــرد که به ورود يزد به فهرست يونسکو رأی مثبت بدهند. خبری که بسياری از دوستداران ميراث فرهنگی کشور عصر روز شنبه منتظر انتشارش بودند؛ اما جلسه کميته ميراث جهانی يونسکو به طول انجاميد و درنهايت ظهر روز يکشــنبه رأیگيری دراينباره انجام و خبرش منتشر شد.

راهی که طی شد

محمدحسن طالبيان، رئيس هيئت ايرانی اعزامشده به کراکف لهســتان نيز در تشريح روند تشکيل و تکميل پرونده شــهر يزد برای ارائه به يونسکو و درنهايت ورود آن به فهرســت ميراث جهانی در توضيحاتی اعام کرد: «يزد اولين شــهر تاريخی است که کشورمان توانسته به ثبت جهانی برساند و اين موفقيت بزرگ پس از رايزنیها، مذاکرات و گفتوگوهای کارشناســی گســترده چند روز اخير در صحن اجاس کميته ميراث جهانی به دســت آمد و هيئت اعزامی کشــورمان توانســت همه اعضای کميته را درباره اهميــت و ارزش منحصربهفرد جهانی مجموعه تاريخی شــهر يزد متقاعد کنــد و نظر موافق همه اعضای کميته را درباره ثبت جهانی اين مجموعه ارزشــمند تاريخی جلب کند». طالبيان افــزود: «در پی تاشهای بهعملآمده و براســاس توافق حاصلشــده در جريان رايزنیها و مذاکرات فشــرده، بعدازظهر شنبه 17 تير 1396 ابتدا ســفير و نماينده دائم کشور جمهوری آذربايجان در يونســکو اصاحيــه پيشنويس قطعنامه مربوط بــه يزد را مطرح و بر ضــرورت ثبت جهانی اين شــهر تاريخی تأکيد کــرد. اين اصاحيه ازســوی چهار کشــور جمهوری آذربايجان، کويت، قزاقســتان و ترکيه به دبيرخانه کميته ميراث جهانی يونسکو پيشنهاد شده بود». او افزود: «در ادامه کشورهای کويت، ويتنام، ترکيه و تونس در حمايت از پرونده کشــورمان صحبت کردند و در ســخنانی - با تأکيد بر زندهبودن شــهر تاريخی يزد، منحصربهفردبودنــش بهلحــاظ ارزش جهانــی، منظر استثنايی شــهر، نمونهبودن شــهر تاريخی يزد بهلحاظ توســعه پايدار، اســتدلالهای علمی، مستدل و منطقی هيئت جمهوری اســامی ايــران در تبييــن همه ابعاد موردنظر ايکوموس و اســتحقاق شهر تاريخی يزد برای ثبتجهانی - حمايت خود را از اصاحيه ارائهشده اعام کردند». معاون ميراث فرهنگی سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دســتی و گردشــگری تأکيد کرد: «در جلسه روز يکشنبه نيز کشورهای لبنان، کرواسی، پرتغال، قزاقستان، زيمبابوه، اندونزی، کوبا، بورکينافاسو، فيليپين، کره جنوبی و پرو برای حمايت، درخواســت وقــت کردند که رئيس جلســه تصريح کرد چون هيچ کشــوری مخالف نيست و فهرست کشورهای درخواســتکننده سخنرانی برای حمايت بسيار طولانی اســت، بهتر است مستقيم سراغ بررسی اصاحيه تصويب قطعنامه مربوط به يزد برويم. بهاينترتيب، تعداد کشــورهايی که در حمايت از پرونده شــهر تاريخی يزد اعام آمادگی کردند به رقم بیسابقه 15 کشور رســيد و درنهايت پرونده کشورمان بدون هيچ مخالفتی و با اجماع همه اعضای کميته ميراث جهانی به تصويب رسيد و در فهرست ميراث جهانی ثبت شد.»

طالبيان پس از تصويب شهر تاريخی يزد در فهرست ميراث جهانی يونسکو در سخنانی در اين اجاس گفت: «شــهر تاريخی يزد و شــرايط کمنظير آن، حاصل تاش خســتگیناپذير مردم ســختکوش کوير در طول تاريخ اســت. آنان برای فائقآمدن بر شــرايط سخت طبيعی و آبوهوای خشــک کويری آن ديار دســت به ابتکارات بســياری زدند که حاصــل اين ابتــکارات و خاقيتها، ايجاد شــاهکارهای معماری و ســازههای باشــکوه در اين شهر تاريخی بوده اســت. در ميان اين خاقيتها و ابتکارات، میتوان به ســاخت قناتها، بادگيرها، گودال باغچهها، ســاباطها، گذرها، آبانبارها و بســياری ديگر از عناصر معماری ســنتی ايرانی اشــاره کرد». او افزود: «مردم يزد آب را از دل کوير مرکزی ايران بيرون کشــيدند و آن را بــا خاک مخلوط کردند و با اســتفاده خاقانه از آن توانستند سازههای خشــتی و گلی بینظيری بسازند و آن را به شــکل بسيار زيبايی با کاشــیهای فيروزهای در زمينه کاهگلی تزيين کنند. اين معماری و نماســازی بینظير را میتوان در ساخت مدارس، حمامها، گنبدها، منارهها، مســاجد و ديگر ســازههای شــهر تاريخی يزد مشــاهده کرد». او يزد را يکی از نمادهای صلح بشــری توصيف کرد و گفت: «ساکنان اين شهر همواره به پيروان اديان الهی احترام گذاشتهاند و با تحمل، صبر و بردباری که خصيصه مردمان کوير اســت با آنها در همزيستی و تعامل مداوم بودهاند .»

چهلويکمين اجاس کميته ميراث جهانی يونسکو از تاريخ 11 تا 21 تير ســال جاری در شهر کراکف لهستان درحــال برگزاری اســت. ايــن کميته 21 عضــو از ميان کشورهای عضو کنوانســيون 1972 ميراث جهانی دارد که اجاس مجمع عمومی کنوانسيون مزبور، اين افراد را برای يک دوره چهارساله انتخاب میکنند. درحالحاضر، کشــورهای آنگولا، جمهوری آذربايجان، بورکينافاســو، کرواسی، کوبا، اندونزی، جامائيکا، قزاقستان، کويت، لبنان، پرو، فيليپين، فناند، لهستان، پرتغال، کرهجنوبی، تونس، ترکيه، تانزانيا، ويتنام و زيمبابوه 21 عضو اصلی اين کميته را تشکيل میدهند.

میراثجهانییونسکوچیست؟

ميراث جهانی يونســکو نام عهدنامهای بينالمللی است که در 16 نوامبر 1972 ميادی به تصويب کنفرانس عمومی يونسکو رســيد. موضوع آن حفظ آثار تاريخی، طبيعی و فرهنگی بشــر اســت که اهميت جهانی دارد و متعلق به تمام انســانهای زمين، فارغ از نژاد، مذهب و مليت خاص اســت. بر پايه اين کنوانسيون، کشورهای عضو يونسکو میتوانند آثار تاريخی، طبيعی و فرهنگی کشــور خود را نامزد ثبت بهعنــوان ميراث جهانی کنند. حفاظت از ايــن آثار پس از ثبت ضمــن باقیماندن در حيطه حاکميت کشور مربوط، به عهده تمام کشورهای عضو خواهــد بود. مکانهای ميراث جهانی ثبتشــده در يونســکو، مکانهايی مانند جنگل، کوه، آبگير، صحرا، بقعه، ســاختمان، مجموعه و يا شهر است. کشور ايران سه ســال پس از تصويب کنفرانس عمومی يونسکو در 26 فوريه 1975 به کنوانســيون ميراث جهانی يونســکو پيوســت. تاکنون اين آثــار از ايران در فهرســت ميراث جهانی بهترتيب از ســال 1357 تا کنون به ثبت رســيده است: زيگورات چغازنبيل در شــوش خوزستان، ميدان نقش جهان اصفهان، تخت جمشــيد، فارس )اين ســه اثر در ســال 1979 ثبت جهانی شدند( چهارمين اثر ثبت جهانی ايران تخت ســليمان، تکاب در استان آذربايجان غربی اســت که سال ‪(2003( 83‬ ثبت جهانی شد، پس از آن هم اين آثار ثبت شدند: بم و چشمانداز تاريخی آن، کرمان. پاسارگاد، فارس. گنبد سلطانيه، زنجان. بيستون، کرمانشــاه. مجموعه قرهکليسا در استانهای آذربايجان غربی و شرقی. سازههای تاريخی ـ آبی شوشتر خوزستان. بازار تبريز. بقعه شيخ صفیالدين اردبيلی. 9 باغ ايرانی: اکبريه بيرجند، فين کاشان، شــاهزاده ماهان، ارم شيراز، عباسآباد بهشهر، چهلســتون اصفهان، دولتآباد يزد، پاســارگاد شــيراز، پهلوانپور يزد. گنبد قابوس اســتان گلســتان. مســجد جامع اصفهان. کاخ گلستان تهران. شهر سوخته در سيستانوبلوچستان. چشمانداز فرهنگی روستای ميمند کرمان. محوطه باستانی شوش خوزستان. قناتهای ايران شامل يازده قنات در نقاط مختلف کشور.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.