چشمانداز آتشبس در سوريه

Shargh - - دیپلماسی - ترجمه: شهرام زرندار

توافــق آتشبس جداگانه براي جنوب ســوريه از ســوی ايالات متحده و روسيه برقرار شده و بناست به اردن كه بهشــدت نگران اوضاع در اين منطقه است، كمك كند تا بر نگرانيهاي خود غلبه كند. اســرائيل نيز بهشــدت نگران قدرتگرفتن ايران در سوريه است و اين نگرانيها همچنين شــامل اين مسئله ميشود كه تهــران طرحهايي براي حضــور درازمدت در اين منطقه دارد. چنين نگرانيهايي ناشی از حركات اخير شبهنظاميان مســلمان شــيعه كه به ايران وفادارند و در كنار نيروهاي دولت ســوريه ميجنگند اســت. اين حركات در منطقهاي انجــام گرفته كه نزديك به مرز اردن و ســوريه است و ناحيه راهبردي ديگري در جنوبشرقي اين كشور كه نزديك به جايي است كه دو كشور به عراق ميرسند.اين پيشرويها بخشي از فشار بشار اســد، رئيسجمهور ســوريه، براي بازپسگيري سرزمينهايي از شورشــيان است كه بعضي از آنها از حمايت غرب برخوردارند. اين پيشــرويها در جنوب منطقه درعــا رخ داده؛ جايي كه افراطيون داعش در جنوبشرقي نزديك به مثلث با عراق پايگاه دارند، اما برخي همسايگان سوريه به اين امر مشكوكاند و از آن نگران هســتند. دولت اردن كه در مذاكرات آتشبس شــركت كرده، ميگويد: آتشبس براي جنوب سوريه كه بناست ظهر روز يكشنبه برقرار شود، به اين منظور اســت كه همه نيروهــا را در وضعيت كنونيشــان نــگاه دارد. ايــن كار جلو پيشــروي بيشــتر نيروهاي تحــت فرماندهي ايران را كه شــامل شــبهنظاميان لبناني حــزبالله هم ميشــود ميگيــرد. يك مقام ارشــد اردني روز شنبه به شــرط حفظ هويتش گفته: بناست اين توافق آتشبس از طريق ماهواره و تصاوير مخابرهشــده از ســوي پهپادها همچنانكه از سوی ناظران روي زمين مانيتور میشود رصد شود. بناست روسيه كه همپيمان سوريه است پليس نظامي خود را در اين منطقه به كار گيرد. اين مقام ارشد اردني گفته: «اطلاعات مربوطه در مورد توافق آتشبس ميتواند در مكانهاي مختلفي به اشتراك گذاشته شود و مورد بحث قرار گيرد و اين اماكن شــامل اردن نيز ميشود. اســرائيل در مذاكرات آتشبس شــركت نكــرده، اما مقام ارشد اردني ميگويد مفروض است كه اسرائيل از طريــق ايالات متحده توجيه شــود. آتشبسهاي برقرارشــده در طول جنگ داخلي ششساله سوريه مكررا نقض شــده و روشن نيســت كه آيا اين توافق آتشبــس اخيــر دوام بياورد يا نــه. توافق آتشبس جنوب سوريه تا اينجا جدا از تلاشهاي ناكام روسيه، تركيه و ايران براي برقراري «مناطق بدون درگيري » كه شامل جنوب ســوريه هم ميشود، بوده است. انتظار ميرود كه اســرائيل ناظر بر هرگونه نقض آتشبس باشــد. اســرائيل مكررا گفته ميخواهد جلو حضور دائم ايران را در سوريه بگيرد. مقامات اردنی گفتهاند جامعه جهانی، قدرتهای منطقــهای و اردن ايجاد «يک خط زمينی از تهران تا بيروت » را تحمل نخواهند كرد. چنين منطقهاي اردوهای منطقهای را به رهبری عربستانســعودی و ايران دچار دردســر خواهد كرد. منازعه بين اين اردوگاهها در ســالهای اخير شــدت يافته و شــامل جنگهــای نيابتي ايــن دو اردوگاه در ســوريه و يمن هم میشــود. اردن عمدتا سنینشين يكــی از متفقين ايالات متحده اســت و روابط امنيتی جداگانهای با اســرائيل دارد. اين مقــام اردنی گفته: «اردن قبلا نگرانیهای خــود را در مورد حضور ايران در مذاكرات با روسيه اعلام كرده بود». او گفته دولت اســد مطمئنا اين پيام را دريافت كرده و افزوده روشن نيست كه رئيسجمهور ســوريه چقدر بر متفقينش نفوذ دارد. اين مقام اردنی گفته : «يک توافق آتشبس موفق راه را برای مذاكرات در مورد اينكه سوريه بتواند بار ديگر كنترل مرزهايش را با اردن به دســت بياورد هموار خواهد كرد. ســوريه در طول جنگ داخلیاش كنترل مرزهايش با اردن را به شورشيان باخته است.» اســرائيل بلندیهــای جــولان را تحت كنتــرل خود دارد؛ يک مكان راهبردی در جنوبغربی ســوريه كه در جنگ 1967 آن را تســخير كرده اســت. همچنين اســرائيل جنگهای مرزی متعددی بــا حزبالله در لبنان داشته است. اسرائيل همچنين در مورد حركات اخير نيروهای مورد حمايت ايران نگران است. «زوری يــل » در اظهــارات اخيــرش در اين هفته ســه نكته نگرانكننده مطرح كرده كه شامل حضور حزبالله در نزديكیهای جولان و تلاشهای انجاميافته از ســوی ايران در لبنان برای ســاختن آنچه او به آن نام «توليد درونزای موشــکهای دوربرد و تواناكردن حزبالله برای بهروزكردن توان اين موشکها داده نيز میشود. او همچنين به ســهم نيروهای متعلق به محور ايران كه شامل شبهنظاميان شيعه است كه از دو سوی مرز عراق و ســوريه و نزديک اردن در ماه گذشــته به هم رســيدهاند، اشاره كرده اســت. او گفته : «اينها مواردي هســتند كه بايد از طــرف همه طرفهــای درگير كه خواهــان ايجاد ثبات در ســوريه و منطقه هســتند و شامل ايالات متحده و روسيه هم میشود جدی گرفته شــوند». اين توافق آتشبس اوليــن توافق آتشبس بين دولت ترامپ و روســيه است. ادوارد اوِكدن، سفير انگلستان در اردن، گفته: «روسيه نقش مهمی در اين توافق آتشبــس دارد». او روز جمعه در مصاحبهای گفته: «بديهی اســت كه روسيه در امر فشار به منظور واداركردن طرفهاي درگير به احترامگذاشتن به روح و جسم اين آتشبس و خدمت فعال به برقراری نواحی عاری از جنگ و تنش بهجای تحتالشــعاع قراردادن آن نقش مهمی برعهده دارد .»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.