بررسی «شرق» درباره عملوز ب مکرودفارتقهاداشمتا دوت و پلرایانزدتهمقااثرادتآن بر دولت دوازدهم

Shargh - - جامعه -

صبا صــراف: رئیسجمهور چندي پیــش در میهمانی افطــار با جامعه دانشــگاهیان، به اقدامات دو نفر از وزیران فعلی خود در صحبتهایش اشــاره کرد و رضایت خود را از فعالیتهای آنــان در برابر دوربینها بیان کرد، یک مورد اشــاره رئیسجمهور به طرح تحول سلامت بود وقتی که میگفــت: «تلاش ما در دولت یازدهم بهبــود وضعیت درمان مردم بود. اجرای طرح تحول نظام ســلامت پایان این تــلاش نبود، بلکه آغاز راهی است که در دولت دوازدهم باید ادامه یابد. دولت در این مسیر گام کوچکی برداشت و قدم بزرگتر را اساتید و کادر درمانی و بهداشتی و سلامت کشور برداشتند. تلاش ما در دولت یازدهم این بود که اولا مردم از نظر درمان در شرایط بهتری قرار بگیرند. خوشبختانه طرح تحول سلامت اجرا شد؛ البته این طرح شروع شده و باید ادامه پیدا کند. در دولت دوازدهم طرح تحول سلامت ادامه پیدا خواهد کرد».

دیگر اشــاره رئیسجمهور نیز به قرارگرفتن 18 دانشگاه ایران در رتبهبندی دانشــگاههای دنیا بود. مسئلهای که وزیر علوم مدتی پیش اعلام کرد و گفت ایــران پیش از این در این رتبهبندی قرار نداشــت. وزیری که پیش از این، خود سمت وزارت بهداشت را بر عهده داشت و بیشتر از آن مانند حسن قاضیزاده هاشــمی یکی از معدود پزشــکان متخصصی اســت که در جهان به سمت وزارت، آن هم وزارت بهداشت رسیدهاند. براساس تحقیقی که در رابطه با 60 کشور دنیا انجام شــده، 50 وزیر بهداشت در این کشورها غیرپزشک بودهاند و تنها 10 نفر تحصیلات پزشکی داشتهاند که اغلب هم پزشکان غیرمتخصصی هســتند که دورههای مدیریتــی خواندهاند. نتایج این تحقیــق حکایت از آن دارد که میتوان گفت در کل دنیا تعداد بســیار اندکی وزیر بهداشــت هست که پزشک متخصص باشد؛ یکی از آنان دکتر حسن قاضیزاده هاشمی است.

او که بــا ارائه طرح تحول ســلامت در دولت یازدهــم محبوبیت زیادی میان مردم و با توجه به آنچه به نظر میرســد حتی رئیسجمهور دولت پیدا کرد، درحالحاضر مشــخص نیســت آیا دوباره با آغاز دولت دوازدهم بر سر این دومین یا ســومین پست مدیریتی خود پس از تأســیس اولین بیمارستان تخصصی چشم در شهر تهران خواهد نشست!

طرح تحول ســلامت همان تحقق وعده دولت برای سودادن به یارانهها به عنوان یارانه ســلامت بود و تابهاینجای کار که پایان دولت یازدهم است، با توجه به خبرها و آمارهای اعلام شــده از سوی وزارت بهداشت و گزارشهای مردمی رســانهها و همچنین روزنامه «شــرق»، این طرح میزان رضایتمندی مردم را در مراجعه به بیمارســتانها بهخصوص بیمارســتانهای دولتی به بیش از 90 درصد و حتی به ادعای وزارت بهداشت برای اولینبار در کشور به صددرصد رسانده است.

به جز طرح تحول ســلامت، با توجه به عملکرد وزارت بهداشــت دولت یازدهم، شــاید بتوان آن را از متفاوتترین وزارتهای بهداشت نام برد؛ زیرا از همان ابتدا، وزیر با شــعار و اصرار بر غیرسیاسیبودنش در بسیاری از مسائل ملی که البته ربطی به وزارتخانهاش و حوزه پزشکی داشت، شخصا ورود پیدا کرد. اما همه اینها باعث نشد تا بسته طرح تحول سلامت که در بخش بیرونی و بســتهبندی خود از محبوبیت زیادی برخوردار است در بخش درونی خود، یعنی حوزه مربوط به تیم درمان، پرســنل بیمارستانی و بیمارستانها و حتی بیمهها از باران انتقادهایی که به سویش سرازیر شد در امان بماند.

مدیرعامل تأمین اجتماعی: تحولی نبود، ایفای تعهد بود

بار مالی طرح تحول سلامت بیش از هر چیز بر گردن بیمه تأمین اجتماعی افتــاد؛ بهطوریکه تا پیــش از انتخابات ریاســتجمهوری، وزیر و مدیرعامل ســازمان تأمین اجتماعی هر چند وقت یکبــار راجع به این موضوع صحبت میکردند، بهطوریکه رئیس تأمین اجتماعی کشــور در گفتوگویي که مدتی پیش در روزنامه «شــرق» برگزار شــد، با وجود تلاشــی که در نشاندادن نظر مثبتش از طرح تحول سلامت داشت، اما انتقادهای زیادی را به نحوه اجرای آن وارد دانســت، بهطوریکه در گفتوگو با «شــرق» اعلام کرد بهتر اســت آنقدر نگوییم طرح تحول سلامت بگوییم: ایفای «نقشمان» در حوزه سلامت و دولت. به این معنی که مســئولیت و تحقق خواســتههای مردم در بخش ســلامت همواره وظیفه دولتها بوده است و بهتر اســت واژه «تحول» را از آن برداریم و ایفای تعهــد را جایگزین آن کنیم. دکتر تقی نوربخش نیز ادامه اجرای این طرح در دولت دوازدهم را حتمی دانست و بیشتر انتقادهای خود را به بخش مدیریتی و توزیع منابع طرح تحول سلامت وارد کرد و توضیح داد: «طرح تحول سلامت مزایایی دارد؛ برای مثال موجب کاهش پرداخت از جیب مردم است، طرحهای ماندگاری پزشکان و دسترسی مردم به خدمات درمانی و طرحهایــی که برای زایمان دارد بینظیر اســت و طرحهایی درباره کاهش هزینههای دارویی مردم، نکات مثبت این طرح است. نکات منفی آن هم البته باید بیان شــود؛ برای مثال طرح مدیریت بر مصارف، هزینههای القایی و نبود عدالت در تعرفههای پزشکی از معایب آن است.»

او همچنیــن توضیح داد: «این همان تعهدات بهجامانده اســت که دولت اول آقای روحانی به آن معطوف شد و برنامهریزی کرد و طرحی را انجــام داد. ایفای تعهدات رویزمینمانده دولتهای قبل بود که هم آقای روحانی به آن بهعنوان یکی از اولویتها و تعهدات دولت به مردم توجه کردند و هم تزریق منابــع و برنامهریزی لازم را انجام داد». تأمین اجتماعی بهعنوان ســازمان بیمهگر که تأمینکننده منابع مالی این طرح اســت و مدیرعامل آن نیز این را یک طرح ملی میداند و در مورد اینکه با شرایط فعلی این طرح آیا عملا میتواند پایدار بماند گفت: «طرح یک الزام اســت و باید اجرا شــود». او معتقد اســت، نظام سلامت بهعنوان یکــی از طرحهای اصلی دولت آقای روحانی موجب رضایتمندی مردم شــده، ولی برای پایداری این طرح باید اقدامات جدی در آن انجام شود، اما مدیرعامل تأمین اجتماعی در مورد اینکه آیا به نظر او وزیر بهداشــت در پســت خود برای ادامه این طرح میماند یا خیر فقط به اشــکالات و انتقادهای وارده بر طرح تحول ســلامت تأکیــد ميکند و به گفتن آنکه طرح نیاز به اصلاحاتی در دولت آینده دارد اکتفا میکند.

طرح تحول سلامت بنایی بر یک زیرساخت پوسیده

بهجز سازمان تأمین اجتماعی که شاید نمیتوان آن را معترض طرح تحول سلامت دانست و تنها زیر بار مسئولیت مالی خود کمرش خم شده، پرستاران، در صف اول منتقدان طرح تحول ســلامت قرار گرفتند، بهطوریکه معاونت پژوهشی سازمان نظام پرستاری در مصاحبهای که با روزنامه «شرق» داشت، به صورت مستقیم در مورد موضعشان توضیح دادند که اگرچه با دولت آقای روحانی موافق هســتند، اما بهشــدت با وزیر بهداشت و طرح او با این شرایط مخالفند و اگر قرار است اصلاحاتی روی این طرح درباره تعرفههای پرستاری و حضور نیروی متخصص پرســتار در بیمارستان نشود، ترجیح میدهند وزیر دیگری بر پست این وزارتخانه بنشیند. البته این نارضایتی از سوی ارگان رسمی پرســتاران در حالی مطرح میشــود که خود پرستاران بیمارستانهای دولتی نیز این مســئله را بــه تناوب و در گزارشهای مختلف عنــوان کردهاند؛ مانند رضا، پرســتار یکی از بیمارســتانهای دولتی تهران که وقتی نام طرح تحول سلامت را میشنود، چشمان خستهاش بهسرعت از هم باز شده و با اضطراب شدید تکرار میکند: «اصلا خوب نیست، اصلا؛ میتوانم ساعتها برایتان دلایل بدبودنش را توضیح دهم». این در حالی اســت که شریفیمقدم، رئیس خانه پرســتار و قائممقام سازمان نظام پرستاری، نیز اجرای طرح تحول سلامت به شــکل فعلی را عملا غیرممکن عنوان میکند و به «شرق» توضیح میدهد: «چگونه است که قانونی مثل تعرفهگذاری پرستاری میرود 11 سال در سکوت باقی میماند، ولی طرح تحول ســلامت در یک شــب انجام شد و از نظر من بــا روندی که پیش میرود، احتمال اجرای آن صفر اســت؛ یعنی امکانش با این هزینههایی که به نظام ســلامت تحمیل میشود محال است، مگر آنکه اصلاح شود».

شــریفیمقدم توضیح میدهد: «درباره تعرفههای پزشــکی تیم درمان از گذشــته اختلاف صدبرابری میان دستمزد پزشــک و دیگر اعضای تیم درمان و بیمارستان وجود داشــت که این قانون زیرساخت طرح تحول سلامت قرار گرفت در حقیقت این طرح هم بر زیرساخت پوسیدهای بنا شد که این اختلاف صدبرابری در آن بود؛ یعنی کارانه پزشــک صدبرابر بود که بر اســاس آن 30 میلیون تومان دســتمزد میگرفت و دستمزد پرستار هم 300 هزار تومان بود، درحالحاضر، کارانه پرســتار شده 900 هزار تومان، اما کارانه پزشک تبدیل به 90 میلیون تومان شده؛ اختلافی که در رقم درصدی فرق نکرد، اما رقم ریالی 30 میلیونتومانی، برابر با ‪9 0‬میلیون تومان با اختلاف صدبرابری شد که البته این کارانه گاهی به 300 تا 500 برابر هم میرسد.»

به گفته او، تا همین لحظه نیز 10 ماه از کارانه پزشکان و پرستاران پرداخت نشده اســت و این در حالی است که بودجهای مبنیبر حدود 10 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شــده بود و در ادامه توضیح میدهد: «از این مبلغ حدود چهــار هزار میلیارد آن به پزشــکان تعلق میگیرد و حدود هــزار میلیارد آن قرار اســت به ‪2 00‬هزار نفر از اعضای دیگر تیم درمان تعلق بگیرد که آن هم پرداخت نشده است .»

البتــه دکتر نوربخش، مدیرعامل ســازمان تأمین اجتماعی، در پاســخ به «شرق»، عقبافتادگی معوقهها را سه ماه عنوان کرد و این در حالی است که قائممقام سازمان نظام پرستاری از معوقات عقبافتاده 10 ماهه خبر میدهد و اینهمه در حالی اســت که بر اساس آنچه معاونت پژوهشی سازمان نظام پرســتاری عنوان میکند، تعرفههای پرســتاری نیاز به تزریــق بودجه اضافه ندارد، بهطوریکه دکتر ژیلا عزتی، مســئول بخش معاونت پژوهشی و استاد دانشــگاه در رشته پرستاری و مامایی، به روزنامه «شرق» در این مورد توضیح داد: «درحالحاضر تأمین اجتماعی خود به دلیل اجرای طرح تحول سلامت با مشکلات زیادی روبهروســت و ما متوجه این هستیم. مسئله ما این نیست که پول اضافهای را بیاوریم و توزیع کنیم. ما میگوییم هزینه درمان زیاد است و پــول را مریض نباید بدهد، بهخصوص کــه هزینههای درمان درحالحاضر خیلی بیشــتر از ســه یا چهار سال پیش اســت، ما در بخش بعد از آن؛ یعنی پرداخت مشکل داریم. سؤالمان این است که این پول بعد از پرداخت به کجا میرود! ما چیزی که برای مردم میخواهیم این اســت که تعرفهها بر اساس استانداردهای جهانی باشد .»

تحول نگوییم، عمل به قانون بود

یکی دیگر از منتقدان به طرح تحول سلامت، سازمان نظام پزشکی کشور اســت که البته به نظر میرســید با توجه به تعرفههایی که برای پزشکان در طرح تحول سلامت در نظر گرفته شــده است، از موافقان جدی طرح تحول سلامت از بعد از اجرا باشــد، اما معاونت نظارت و برنامهریزی سازمان نظام پزشکی کشور نیز در گفتوگو با «شرق» از بستهشدن مطب برخی پزشکان در شهرهای کوچکتر کشور و مهاجرتهای آنان به شهرهای دیگر یا جذبشدن در کلینیکهای دولتی خبر داد و گفت: «هرچند که امور پژوهشــی ما نشــان میدهــد بیماران همچنــان در چند نوبت حتی ســه یا چهاربار به پزشــک متخصــص در مطب مراجعه کردهاند، اما در برخی موارد بهخصوص بخش خصوصی با افت بیمار در خیلی از شهرستانها روبهرو شدیم. بههمیندلیل بهناچــار همکاران به کلینیکهای دولتی بــرای کار مراجعه کردند که یعنی پزشــکان را از بخش خصوصی به دولتی تبدیل کردهایم و ما نیروی خود را از دست دادیم یا اینکه از آن شهر به شهرهای بزرگتر رفتند که با توجه به سیر قانونی و روندی که تاکنون وجود داشته، منطقی نیست و در نهایت معتقدیم که این مردم هســتند که دچار آسیب میشوند». او ادامه میدهد که با توجه به مصوبه دولت، هزینههای بخش خصوصی در هتلینگ بیمارستانی باید 14 درصد افزایش مییافت؛ اما عملا پس از اجرای طرح بدون پیشبینی آنان، این هزینهها به 18 درصد افزایش یافته اســت که همه اینها باعث شده تا چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی، در درازمدت تأثیری منفی در عملکرد طرح تحول سلامت ایجاد شــود؛ زیرا به گفته معاونت نظارت و برنامهریزی سازمان نظام پزشــکی، وزارت بهداشت هیچ نگاهی به بخش خصوصی در مدت این چهار سال نداشته است و با اشاره به آسیبهای طولانیمدت طرح، توضیح میدهد : «درهرحال، قدرت پرداخت مردم در شهرستانها کمتر است. اگر موضوع خوبی مثل طرح تحول برای مردم این کار را انجام میدهد، نباید در طولانیمدت دچار آســیب شویم. مثلا ســرمایهگذاری که یک پزشک کرده است تا در شهرستان اعتباری برای خود کسب کند، نباید تحتالشعاع موضوع طرح ســلامت، به این شکل با مشکل مواجه شود. بسیاری از افراد هزینههای هنگفتی در بخش خصوصی ســلامت کردهاند، همه اینها سرمایه ملی است و بایــد به آنهــا توجه کنیم و حداقلهای ایجاد اشــتغال در حوزه ســلامت، بســیار هزینهبر است و باید این هزینهها را مدیریت کنیم؛ وگرنه در آینده دچار مشکلات و آسیبهای بسیار زیادی خواهیم شد .» ادامه در صفحه 17

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.