لزوم تبیین ایدئولوژی سیاسی و دکترین احزاب و نقش آن بر توسعه کشور

Shargh - - سي -

لزوم تفکیک بین دولت ائتلافی با ترم مغلوط دولت فراجناحی

اعــلام و ایجاد دولــت فراحزبی یا فراجناحی در حوزه پســتهای سیاســی، حرکتی غیرعلمــی و غیرمنطقی و مخالف مردمســالاری و خلاف نظر مردمی اســت که رأی به سیاســت حــزب دادهاند؛ چراکه مردم نمیدانند در مواجهه با مشکلات و عدم کارایی سیاستها، از چه کسانی یا حزب و جریانی باید پاسخ بخواهند. ایجاد دولت فراجناحی و نه البته ائتلافی، تمام یا قسمتی از خطوط پاسخگویی را بههم میریزد و خودآگاه و ناخودآگاه، خلاف فلسفه مردمسالاری و التزام و صیانت از آرای مردم عمل میکند.

در مواردی پیش میآید که هیچ حزبی در انتخابات نمیتواند واجد اکثریت مطلق آرای مأخوذه برای تشکیل دولت حزبی مستقل خود شود و احزاب ناچار به نســبت آرایی که در نظرســنجیها یا از صندوقهای رأیگیری به دســت میآورند، مکلف به ایجاد اتلاف قبل از رأیگیری یا بعد از رأیگیری با حزب یا جریان سیاســی )که معمولا حزب یا جریان همگراتر یا خنثیتر در موضوع ایدئولوژی و عمل سیاسی است( دیگری میشوند و در اینجا مطابق میزان سهم از سبد رأی، حوزههای مختلف دولت، بین احزاب تقسیم میشود و هر حزبی به صورت منطقی، عرفی و قانونی پاســخگوی حوزه تحت سرپرستی خود است و طبیعتا مردم میدانند که در هر حوزه حکومتی کدام حزب حاکم است و مرجع سؤال کیســت و اگر حزبی نیز مسئولیت کلی دولت ائتلافی را داشته باشد باز در مقابل افکار عمومی دست بازتری برای پاسخگویی دارد. اگرچه نوعا ایجاد دولت ائتلافی موجب ایجاد نوعی اغتشــاش در نظام پاسخگویی میشــود، ولی بههرحال چــون انتخاب خود مردم چنین شــرایطی را ایجاب کرده است خود احزاب مسئولیت کمتری در قبال نابسامانیهای دولت ائتلافی در مقابل افکار عمومی به عهده خواهند داشت.

پس در جمعبندی میتوان اشــاره کرد که انتخاب رهبران و مدیران برای پســتهای سیاسی از سوی حزب حاکم میبایست از بین اعضای حزب حاکم یا معتقدان به ایدئولوژی سیاسی حزب حاکم باشد تا حزب را در مقابل رأی مردم، مسئول و پاسخگو نگاه دارد.

لزوم ایجاد ثبات در پستهای غیرسیاسی (مدیریتی، علمی و فنی)

امــا در اینگونه کشــورها، نحــوه مدیریــت و انتخــاب مدیران و کارشناسان برای پستهای غیرسیاسی از مدل متفاوتی تبعیت میکند. پستهای غیرسیاسی پستهایی هســتند که مدیریت حوزههای اداره کرد )ادمینســترتیو یــا کارگزاری( و مدیریت علمــی و فنی و اجتماعی و اقتصــادی جامعه را به عهــده دارند و مجری سیاســتهای دولت هســتند و بــرای تصدی این پســتها تنهــا شایســتگیهای فردی و علمی، فنی و مدیریتی و پاکدســتی در بســتر فرصتهای برابر و فارغ از ارتبــاط با احزاب سیاســی مورد مــلاک و ارزیابی قــرار میگیرد. در مقابل، مدیران انتخابشــده ضمن داشتن فرصت اســتقرار و پایداری در این پستهای غیرسیاســی بهعنوان مجری سیاست، حق اظهارنظر سیاسی سیستماتیک یا تغییر سیاست اعلامی را نخواهند داشت و تنها سیاســتها را اجرا خواهند کرد. بهعنوان نمونه، رئیس ســازمان طب ملی NHS() انگلســتان بهعنوان بزرگترین مجموعه ســلامت دولتی در دنیــا، با حدود یکونیممیلیون پرســنل، تنها مجری سیاســتهای DOH() یا ســکرتری ســلامت )ما وزارت مینامیم( دولت، متشکل از تعداد معدودی سیاســتمدار و سیاســتگذار حرفهای است. بنابراین اعلام نظر درباره اینکه آیا نظام طب ملی NHS() میبایست به سمت خصوصیســازی برود یا نرود، یک اظهارنظر سیاســی و سیاستی کلان محســوب میشود که از ســوی دولت ابلاغ میشود و خود NHS رأسا مختار به اظهارنظر نیســت، و به همین دلیل و به دلیل عدم اعلام نظر سیاســی و سیاســتی کلان و عدم ورود به حوزههای سیاسی، ریاست و مدیران این ســازمان غولپیکر از آســیبهای تغییر قدرت در انگلستان مصون میمانند و نیازی به تعویض آنها احساس نمیشود و تجربیات آنها در سیستم جذب شده و محفوظ میماند تا به نسل بعدی مدیران غیرسیاسی منتقل شود.

جمعبندی

به امید آن روز که در کشور شاهد پویایی هرچهبیشتر احزاب سیاسی دارای ایدئولــوژی سیاســی واضح و منقح در چارچــوب منافع ملی و قانون اساســی و برخوردار از تجارب مثبت جامعه جهانی برای ایجاد ایرانی بهتر و بالندهتر باشیم. وقت آن رسیده است که احزاب و جریانات سیاسی اگر به توسعه همهجانبه کشور علاقهمند و متعهدند، در تنظیم و ارائه ایدئولوژی سیاسی خود اقدام کنند و آن را به صورت پیشنویس Blueprint() براي اخذ نظر صاحبنظران و منتقدان و طرفداران خود منتشــر کنند تا اولین قدمهای لازم برای مشــارکت اجتماعی آگاهانه و هدفدار در کشــور در بســتر نظام نقادی عالمانه ‪)Critical Review(‬ برداشــته شــود. ضمنا لازم است در کشــور تبیین روشــنی نسبت به پســتهای سیاسی صورت گرفته و از پســتهای غیرسیاسی و علمی، فنی و تکنیکی جدا شــود تا هم تکلیف سیاســیون و مردم روشن شود و هم تکلیف کارگزاران و مدیران و کارشناســان فنی کشور و حرکت به ســمت ایجاد ثبات مدیریتی آگاهانه در پستهای غیرسیاسی در کشور آغاز شود. این به معنی این نیست که داشتن پست سیاسی برای دارنده مزیتی استثنایی و رانتی ایجاد کند، بلکه برای او در کنار امتیازات طبیعی پست سیاسی، مســئولیت و پاسخگویی متناســب را نیز ایجاد ميکند. در این صورت هر مسئول سیاســیاي خواهد توانست که در چارچوب سیاســتهای اعلامی حزب متبوع خــود اظهارنظر کند و بیش از آن از او مسموع نخواهد بود و طبیعتا صاحب چنین پست سیاسیاي هرروز نمیتواند شعار عوض کند و در قبال اختیار دادهشده مسئول و پاسخگو خواهد بود و زمانی نیز که حزب او مســند قدرت و دولت را ترک کند، او بهراحتی و به صورت یک اقدام مدنی پست سیاسی را ترک خواهد کرد. چنین شــرایطی باعث میشود که جامعه و سیاسیون این نصب و عزل مبتنیبر آمدنورفتن احزاب سیاسی به قدرت را، عین مردمسالاری و در جهــت صیانت از رأی و اعتماد مردم بدانند و از طرف دیگر کارگزاران و صاحبان شایستگیهای مدیریتی و حرفهای هرروز با عوضشدن حزب و جریان حاکم لرزه بر اندامشــان نیفتد که برای معیشت آنان و جایگاه مدیریت آنان و تجربیات اندوخته آنان و برنامهها و طرحهای در دست اجرای آنان چه اتفاقی قرار است رخ دهد. در این صورت نظام مدیریت کشور میتواند فارغ از آمدورفت احزاب سیاسی، توانمندیهای دانشی و حرفهای خود را ارتقا داده و به نسلهای بعدی منتقل کند.

این نوشــتار نتیجه مباحث بــالا را در توصیه به احــزاب در جهت روشــن و منقحکردن ایدئولوژی سیاســی خود که مادر هرگونه ساخت و پرداخت سیاســت و رویکرد و اســتراتژی و برنامهریزی است و تلاش مجموعه نهادهای سیاستگذار و قانونگذار کشور در تفکیک پستهای سیاســی از پســتهای علمی، فنی و مدیریتی به منظور حفظ چرخه اختیار، مسئولیت و پاسخگویی و سیالکردن پستهای سیاسی و تثبیت پســتهای غیرسیاســی و در نتیجه خروج از سیســتم تلاشی یا تاراج ‪Spoils system(‬ ) در حکمروایی و ادارهکرد کشور میداند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.